Kể từ năm 1989, Trung Quốc đã có ba chiến lược lớn để đối phó với Hoa Kỳ, đỉnh điểm là giai đoạn gần đây nhất bắt đầu từ năm 2016 khi họ muốn thay thế Hoa Kỳ, chuyên gia về Trung Quốc Rush Doshi cho biết trong một cuộc hội thảo trực tuyến giới thiệu về cuốn sách mới của ông.

Ông Doshi đã viết cuốn sách “Trò Chơi Lâu Dài: Chiến Lược Lớn của Trung Quốc Nhằm Lật Đổ Trật Tự Hoa Kỳ” trong khi làm việc tại Viện Brookings, cũng là nơi tổ chức sự kiện trực tuyến trên. Hiện ông là giám đốc phụ trách về Trung Quốc mới đây được chính phủ ông Biden bổ nhiệm trong Hội đồng An ninh Quốc gia của Tòa Bạch Ốc.

Theo cuốn sách của ông Doshi, các quan chức Trung Cộng “tìm cách khôi phục Trung Quốc về đúng vị trí của nước này và xóa bỏ sự chênh lệch trong lịch sử về ảnh hưởng toàn cầu quá lớn của phương Tây” bằng chiến lược lớn của họ.

Ông nói chiến lược lớn này hiện đang ở giai đoạn thứ ba sau khi ông nghiên cứu tài liệu của Trung Cộng trong nhiều năm như các hồi ký, bài diễn văn và tiểu sử. Theo ông Doshi, ngày nay Trung Quốc coi sự cạnh tranh của họ với Hoa Kỳ là trên phạm vi toàn cầu, trong khu vực và diễn ra trong nhiều lĩnh vực.

Ông Doshi cho biết, “Nó diễn ra trong các lĩnh vực trọng yếu như kinh tế, công nghệ, tài chính, các công nghệ mới nổi, hiển nhiên là trong các thể chế chính trị và an ninh.”

Ông lưu ý rằng bản chất của mối cạnh tranh giữa Trung Quốc-Hoa Kỳ đã mở rộng hơn nhiều trong thời kỳ hiện nay, có liên đới với nhiều quốc gia hơn.

“Nếu quý vị nhìn vào bài diễn văn của Trung Quốc về những gì họ coi là tương lai của cạnh tranh … thì họ tin rằng phương Tây, Hoa Kỳ và những nước khác, sẽ ngày càng hợp tác với nhau,” ông Doshi nói.

“Họ nghĩ rằng họ phải làm điều tương tự với các nước khác. Theo dự tính của riêng họ thì điều đó khó khăn hơn một chút, vì họ không có một mạng lưới liên minh và những mối liên kết đối tác trong lịch sử giống như thế.”

Ông Doshi đã đưa ra bình luận với tư cách là một cựu thành viên của Viện Brookings.

Theo ông Doshi, giai đoạn đầu tiên trong chiến lược lớn của Trung Quốc kéo dài từ năm 1989 đến 2008, sau đó giai đoạn thứ hai có hiệu lực trong tám năm tiếp theo. Năm 2016, Trung Quốc bắt đầu giai đoạn thứ ba của chiến lược này.

Theo ông Doshi, Bắc Kinh đã xem Hoa Kỳ gần như là một đồng minh trước khi họ thay đổi nhận thức và coi Hoa Kỳ là một mối đe dọa về ý thức hệ và quân sự sau ba sự kiện – vụ thảm sát ở Quảng trường Thiên An Môn, Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất và sự sụp đổ của Liên Xô. Mô tả những sự kiện này là “bộ ba thảm kịch đau thương,” ông nói Bắc Kinh đã mở đầu cho giai đoạn thứ nhất – chiến lược thu hẹp phạm vi.

Cuốn sách của ông trình bày chi tiết cách Trung Quốc đưa ra các quyết định quân sự, chính trị và kinh tế phù hợp với chiến lược thu hẹp phạm vi này. Ví dụ, Bắc Kinh chuyển việc kiểm soát lãnh thổ hàng hải xa xôi sang việc ngăn chặn khả năng của Hải quân Hoa Kỳ đi qua hoặc can thiệp vào các vùng biển gần Trung Quốc. Sự thay đổi này đi kèm với việc họ tập trung đầu tư quân sự vào tàu ngầm, kho vũ khí hải quân và hỏa tiễn đạn đạo chống hạm.

Trong hội thảo trực tuyến trên, ông Doshi cho biết rằng, cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã khiến Bắc Kinh có cách nhìn khác về Hoa Kỳ, họ tin rằng quốc gia này đang “suy yếu” và mô hình kinh tế và chính trị của họ không “hiệu quả lắm.” Để đáp ứng với quan điểm mới của mình, Bắc Kinh bắt đầu tập trung nhiều hơn vào việc “xây dựng các nền tảng cho trật tự Trung Quốc trong phạm vi Á Châu.”

Ông cho biết sự chuyển đổi từ [chiến lược] thu hẹp phạm vi sang [chiến lược] xây dựng được thể hiện rõ ràng qua một bài diễn văn của cựu lãnh đạo Trung Quốc Hồ Cẩm Đào tại hội nghị đại sứ năm 2009, trong đó ông nói Trung Quốc phải “tích cực hoàn thành một điều gì đó.”

Do đó, Bắc Kinh bắt đầu tập trung nhiều hơn vào các năng lực quân sự ở xa, chuyển hướng chú ý sang đầu tư vào các hàng không mẫu hạm, các căn cứ quân sự ở nước ngoài và tàu nổi, theo cuốn sách của ông Doshi.

Theo ông Doshi, Bắc Kinh tái khẳng định niềm tin của mình rằng Hoa Kỳ cũng như phương Tây đang suy thoái sau khi chứng kiến ​​các ứng viên theo chủ nghĩa dân túy giành chiến thắng trong một số cuộc bầu cử trên khắp thế giới vào năm 2016, chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống của cựu Tổng thống Donald Trump và cuộc bỏ phiếu Brexit của Vương quốc Anh. Để thích ứng với đánh giá của mình, Trung Cộng đã áp dụng giai đoạn thứ ba trong chiến lược lớn của họ – cái mà ông gọi là chiến lược mở rộng.

Ông nói: Chế độ cộng sản này “thực hiện các chiến lược thu hẹp phạm vi và xây dựng từ những thời kỳ đầu và áp dụng chúng trên phạm vi toàn cầu.”

Cuốn sách của ông viết rằng: “Nếu có hai con đường dẫn đến vị trí bá chủ – một con đường trong khu vực và một con đường trên toàn cầu – thì Trung Quốc đang theo đuổi cả hai.”

“Khi đó, rõ ràng Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh đáng gờm nhất mà Hoa Kỳ phải đối mặt và cách Hoa Thịnh Đốn xử trí trước sự vươn mình của Trung Quốc lên vị trí siêu cường sẽ định hình tiến trình của thế kỷ tới.”

Anh Frank Fang là một ký giả tại Đài Loan. Anh đưa tin về Trung Quốc và Đài Loan. Anh có bằng Thạc sĩ về khoa học vật liệu tại Đại học Thanh Hoa ở Đài Loan.

Thiện Lan biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm: 

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn