Triết gia Ralph Waldo Emerson khuyên chúng ta: “Hãy ghi nhớ mỗi ngày đều là ngày tuyệt vời nhất trong năm. Người giàu biết làm chủ một ngày, không cho phép ngày của mình bị xâm chiếm với băn khoăn và lo lắng.”

Thời gian chúng ta góp mặt trên trần gian này là hữu hạn, mỗi sáng mai tỉnh thức, quỹ thời gian ngắn đi thêm 24 giờ! Tại sao chúng ta lại phí phạm khoảng thời gian quý báu đó? 

Bài viết xin giới thiệu một vài nguyên tắc giúp bạn tận hưởng từng giây phút còn lại.

1. Tránh xa chỗ nóng

Nhiều gia đình có hai thế hệ cùng sinh sống, cha mẹ theo Cộng hoà, con cái theo Dân chủ, từ đó xung đột xảy ra. Bạn hãy nhìn vào bàn tay mình, có ngón nào giống nhau đâu? Tại sao bạn lại khó chịu vì con cái khác ý? 

Để giúp bạn có một ngày tuyệt vời, hãy tự hỏi bản thân: Tình cảm cha mẹ, con cái quan trọng, hay để chính trị trở thành bóng ma lấy đi hạnh phúc gia đình? 

Đừng bận tâm tranh luận, gia đình còn nhiều chuyện đáng nói và vui hơn là cãi nhau về chính trị. Nếu gặp khác biệt về chính trị, hãy tránh xa đề tài này để gia đình hạnh phúc.

2. Đồng ý trong bất đồng 

Thật là đáng buồn khi thấy đa số người Việt rất dễ xa nhau chỉ vì khác ý (đa phần trong lĩnh vực chính trị.) 

Chúng tôi có một chị bạn thân người Mỹ, làm Tổng giám đốc công ty giầy quốc tế tại Việt Nam, chị theo Dân chủ và tôi có khuynh hướng Cộng hoà. Hầu như một hai tháng chúng tôi đi ăn với nhau một lần, mỗi lần trên hai tiếng, thường thảo luận về chính trị Mỹ. Khi cả hai thoải mái, nói hết ý của mình, không bị bên kia cắt lời, cuối cùng sẽ là câu “Agree to disagree,” (Đồng ý trong cái không đồng ý) cùng cười và nâng ly chúc mừng. 

Là phụ huynh, bạn đừng bao giờ đòi mình phải thắng. Mỉm cười và nói với con cái “Agree to disagree.” Thế là cả hai đều vui vẻ thoải mái!

3. Ông, bà cụ non

Bạn và tôi đã từng trải qua khoảng thời gian khi chúng ta ở tuổi 20 hoặc 30. Lâu quá rồi thành ra quên mất! Các ông bà cụ non hiện giờ tuổi trên dưới 30, tốt nghiệp đại học Mỹ, nói tiếng Anh như gió, đa số là vướng vào căn bệnh này. Họ nghĩ cha mẹ tuổi già, suốt ngày sống với dĩ vãng, tiếng Anh nói mỏi cả tay chân, vào máy vi tính đánh sai một chữ là quýnh lên … Từ đó đi đến kết luận: Các cụ lạc hậu rồi! Đừng tranh luận với các ông bà cụ non, nếu họ thuộc nhóm cố chấp, vì cái giá phải trả là gia đình bất hoà! 

Mark Twain từng nói: “Khi 14 tuổi, tôi nghĩ cha tôi chẳng biết gì cả, thật bực mình khi ở gần ông. Nhưng bước vào tuổi 21, tôi phải phục những hiểu biết của cụ trong 7 năm qua.” Cũng có những gia đình, cha mẹ may mắn được những đứa con, lắng nghe theo lời khuyên của đấng sinh thành. Xin chúc mừng! 

Tuổi tác và thời gian sẽ giúp các ông bà cụ non trưởng thành. Hãy yên vui và quan sát, để kinh nghiệm hướng dẫn họ!

4. Môi trường giáo dục 

Thế hệ thứ nhất định cư tại Hoa Kỳ, hay một quốc gia phương Tây nào khác, là sản phẩm của nền giáo dục Việt Nam trước năm 1975, một hệ thống giảng dạy dựa theo văn hoá Trung Hoa: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín. “Đức vâng lời” là quan trọng, trong gia đình con cái phải vâng lời cha mẹ, ngoài xã hội xem Vua là đấng Quân vương … 

Thế hệ thứ hai, lớn lên tại học đường Mỹ, được dạy phải luôn luôn đặt câu hỏi “Tại sao?”, học văn hoá “Phản kháng” không chấp nhận điều mình chưa được thuyết phục! 

Phụ huynh cần biết: Phong trào phản kháng tại Hoa Kỳ bắt đầu từ Beatnick (1940) tiếp tục đến Hippie (1960) … Nhóm thanh thiếu niên trong giai đoạn lịch sử đó để râu tóc dài, hút cần sa, trai gái làm tình thoải mái “Make Love Not War” … Hai thập niên sau, họ trở thành cô thầy trong học đường Mỹ, lên đến cả các viện đại học … Con cái chúng ta bị đầu độc bởi những tư tưởng phóng khoáng hay chủ nghĩa cộng sản từ đó. 

Bậc cha mẹ đừng nghĩ con khác ý mình là cố tình chống đối, hay trứng khôn hơn vịt. Không, thế hệ trẻ chỉ muốn đưa ra ý kiến, không hề có ý xúc phạm, đó là sự hiểu lầm giữa hai thế hệ “Vâng lời & Phản kháng”, dĩ nhiên trong tranh luận không tránh khỏi có lúc to tiếng!

Những phong trào như Cancel Culture – Woke Culture – Critical Race Theory – Black Lives Matter được gieo mầm từ hàng chục năm nay. Chúng ta có thể thấy kết quả ngay trong gia đình, giữa hai thế hệ. Hoa Kỳ vẫn là quốc gia đứng đầu thế giới về khoa học kỹ thuật, nhưng khoa học nhân văn nước Mỹ đã mất đi vài thế hệ bị đầu độc tại học đường. Hiện nay, đảng Dân chủ bị chi phối bởi những chính trị gia cực tả, đang cố gắng thúc đẩy cuộc cách mạng văn hoá khắp nơi, kể cả quân đội (Woke culture) được chính quyền Harris Biden đưa vào. 

Hiểm hoạ nước Mỹ bị nhuộm đỏ là có thật! Chúng ta phải bình tĩnh, hướng dẫn thế hệ sau vượt qua.

5. Đi đường vòng, tránh đường thẳng 

Đường thẳng bao giờ cũng gần hơn đường vòng. Nhưng nếu đường thẳng bị kẹt xe, thì đường vòng sẽ tốt hơn! Trong tranh luận, ai cũng muốn phần thắng về mình, đó là đường thẳng! Con mình (người khác ý) cũng muốn thắng như bạn, thế là hai bên bị kẹt xe, không lối thoát!

Đi vòng có mấy nguyên tắc sau: 

1) Nói với người bạn tranh luận: Tôi sẽ suy nghĩ thêm về ý kiến của bạn (đừng bác bỏ, sẽ làm người kia bực mình, quay ra chống đối). 

2) Hãy cho tôi nêu một ý của mình được không? (Lời xin phép sẽ giúp người kia hạ hoả.) 

3) Nêu ra MỘT lý do (chỉ một thôi để giản dị hoá vấn đề) tại sao bạn không đồng ý. Tôi dẫn ra đây một thí dụ về chủ đề phá thai. Gia đình tôi có hai vợ chồng thuộc loại bảo thủ, ba cậu con thì khác, và vợ tôi chỉ nêu một ý, “Nếu mẹ mượn lý do hoàn cảnh để phá thai, thì giờ này đâu có con,” nói đến đó thôi, đừng tranh luận tiếp, mặc kệ người kia muốn nói như thế nào. Và chúng ta nhẹ nhàng rút lui bằng câu “Agree to disagree.”

Tranh luận cần một lối thoát trong danh dự, không làm bên nào cảm thấy bị mất mặt hay tổn thương. Quên đi nguyên tắc này, ngọn lửa sẽ âm ỉ và chờ cơn gió bốc lên!

Rồi đây đừng ngạc nhiên nếu một ngày nào đó con cái về nhà muốn được “chuyển giới,” không gọi phụ nữ là “Women” mà thay bằng “Birthing people.” Chính quyền thiên tả Harris Biden đang từng bước đưa việc này vào học đường, bạn cũng đừng ngạc nhiên nếu bạn là phụ nữ, vào phòng vệ sinh, bất ngờ thấy một anh râu ria … 

Mọi người trong gia đình cần thực tập những nguyên tắc đơn giản này. Trong giao thiệp bạn bè cũng thế. Tình cảm gia đình hay bạn bè tốn rất nhiều thời gian để tạo dựng. Nhưng chỉ vài phút là có thể mất tất cả.

Mong rằng 5 nguyên tắc trên sẽ giúp một ngày của bạn tuyệt vời hơn!

Nguyễn Tường Tuấn
Hoa Kỳ, ngày 04/10/2021

Xem thêm:

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn