13 tiểu bang đã bắt đầu cuộc chiến pháp lý chống lại chính phủ TT Biden về một điều khoản trong gói cứu trợ virus Trung Cộng cấm các tiểu bang sử dụng tiền cứu trợ để trả cho các khoản giảm thuế.

Gói cứu trợ trị giá 1.9 nghìn tỷ USD của Đảng Dân Chủ nhằm chống lại tác động của virus Trung Cộng, Đạo luật Kế hoạch Giải cứu Hoa Kỳ năm 2021, có một điều khoản quy định rằng các tiểu bang không thể dùng các quỹ cứu trợ để bù đắp vào khoản doanh thu thuế bị giảm do bất kỳ trường hợp cắt giảm thuế nào—bao gồm cắt giảm mức thuế, các khoản hoàn thuế, các khoản khấu trừ, các khoản tín dụng, hoặc các dạng khác—cùng bất kỳ các khoản chậm nộp thuế nào.

Liên minh lưỡng đảng gồm 13 tiểu bang đã đệ đơn kiện liên bang tại Tòa án Quận Hoa Kỳ thuộc Quận phía Bắc tiểu bang Alabama vào cuối ngày 31/03. Họ lập luận rằng điều khoản này là vi hiến.

Đơn kiện nói rằng điều khoản trong gói cứu trợ này là “một trong những hành động thâu tóm quyền lực nghiêm trọng nhất trong lịch sử quốc gia của chính phủ liên bang.” Đơn kiện này lập luận rằng bằng cách quy định cách thức các tiểu bang sử dụng quỹ liên bang liên quan đến việc cắt giảm thuế, là buộc các tiểu bang từ bỏ thẩm quyền của họ, và như vậy là vi phạm Tu chính án thứ Mười. 

Các nguyên đơn trong vụ kiện này là các tiểu bang West Virginia, Alabama, Alaska, Arkansas, Florida, Iowa, Kansas, Montana, New Hampshire, Oklahoma, South Carolina, North Dakota và Utah. Các bị cáo trong vụ kiện này là Bộ trưởng Bộ Tài Chính Janet Yellen và Tổng thanh tra Bộ Tài Chính Richard Delmar.

Tổng chưởng lý West Virginia Patrick Morrisey, một đảng viên Cộng Hòa, lãnh đạo liên minh 13 tiểu bang.

Ông Morrisey cho biết trong một tuyên bố, “Chưa bao giờ có việc chính phủ liên bang cố gắng giành quyền kiểm soát hoàn toàn tài chính tiểu bang như vậy. Chúng tôi không thể chịu đựng được sự xâm phạm quá mức như vậy. Hiến pháp quy định các tiểu bang có đồng chủ quyền, chứ không phải một chính phủ liên bang buộc các cơ quan lập pháp tiểu bang bị tước mất một trong những chức năng hiến định cốt lõi của họ để đổi lấy một tấm séc lớn xấp xỉ 25% tổng ngân sách hàng năm của họ.”

Tổng chưởng lý West Virginia Patrick Morrisey nói trong một cuộc họp báo tại Bộ Tư pháp ở Hoa Thịnh Đốn hôm 27/02/2018. (Ảnh: Toya Sarno Jordan/Getty Images)

Nguyên văn điều khoản cụ thể gây lo ngại này như sau: “Một tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ sẽ không được sử dụng các khoản tiền được cung cấp trong mục này hoặc được chuyển nhượng theo mục này để bù đắp một cách trực tiếp hoặc gián tiếp cho khoản giảm sút trong doanh thu thuế ròng của chính quyền khu vực đó do có sự thay đổi luật, quy định, hay giải thích hành chính trong giai đoạn được bảo trợ để giảm bất kỳ khoản thuế nào (bằng cách thực hiện giảm thuế địa ốc, hoàn thuế, khấu trừ, tín dụng hoặc dạng khác) hoặc trì hoãn việc đánh bất kỳ khoản thuế nào hoặc tăng thuế.”

Trước đó vào hôm 16/03, tổng chưởng lý từ 21 tiểu bang đã viết thư cho bà Yellen để yêu cầu làm rõ về điều khoản này như được ghi trong luật và tìm cách xác nhận rằng việc hạn chế này sẽ không tước bỏ thẩm quyền về thuế của các tiểu bang. Trong thư, họ nói rằng cách diễn đạt việc cấm bù đắp các khoản giảm trong doanh thu thuế tiểu bang của dự luật này là “không rõ ràng,” bao gồm cả về vấn đề Bộ Tài Chính sẽ giải thích từ “gián tiếp” được ghi trong điều khoản này là như thế nào.

Họ cho biết việc cấm “gián tiếp” bù đắp các khoản giảm thuế “cũng có thể được hiểu là cấm cắt giảm thuế hoặc giảm bớt bất kỳ phần nào, ngay cả khi hoàn toàn không liên quan đến và không phụ thuộc vào các quỹ cứu trợ sẵn có.”

Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen diễn thuyết trong một hội nghị bàn tròn trực tuyến ở Hoa Thịnh Đốn vào ngày 05/02/2021. (Ảnh: Drew Angerer/Getty Images)

Trong phần phúc đáp hôm 23/03, bà Yellen cho biết, “Nếu các Tiểu bang giảm một số loại thuế nhưng không sử dụng các quỹ theo Đạo luật này để bù đắp những khoản cắt giảm đó-chẳng hạn, bằng cách thay thế doanh thu bị mất thông qua các biện pháp khác-thì không liên quan đến hạn chế được nêu trong Đạo luật này,” bà Yellen cũng cho biết.

Văn phòng của ông Morrisey nói: “Vụ kiện của chúng tôi có mục đích để bảo vệ West Virginia khỏi sự xâm phạm quá mức của liên bang. Điều này bảo đảm công dân của chúng tôi không bị mắc kẹt với một dự luật không lường trước được từ các quan chức liên bang trong nhiều năm kể từ bây giờ.”

Vụ kiện mới nhất này diễn ra trong bối cảnh các tiểu bang thực hiện một loạt các hành động chống lại chính phủ TT Biden, cho rằng liên bang có hành động xâm phạm quá mức.

Trước đó hôm 17/03, 21 tiểu bang đã kiện chính phủ TT Biden về các quyết định thu hồi giấy phép liên bang cho Đường ống Keystone XL của Tổng thống Joe Biden. Sau đó chính phủ này đã bị 14 tiểu bang kiện hôm 24/03 về hành động điều hành của ông Biden tạm dừng hoạt động khoan dầu khí mới trên đất liên bang.

Chính phủ TT Biden cũng là mục tiêu nhắm tới do sắc lệnh liên quan đến biến đổi khí hậu của ông Biden trong một vụ kiện hôm 08/3 do 12 tiểu bang đệ trình nói rằng hành động này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế của họ. Ngày hôm sau, chính phủ liên bang đã bị tiểu bang Arizona và Montana kiện về các chính sách nhập cư.

Mimi Nguyen Ly
Thanh Xuân biên dịch