Hôm 23/07, Trung Cộng đã áp đặt các biện pháp trừng phạt trả đũa lên một số nhân vật Hoa Kỳ, bao gồm cả cựu Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Wilbur Ross, để đáp trả các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ vào các quan chức Trung Cộng dính líu tới cuộc đàn áp ở Hồng Kông của Bắc Kinh.

Các biện pháp trừng phạt này là lệnh trừng phạt đầu tiên được Bắc Kinh áp đặt theo luật trừng phạt chống [thế lực] ngoại quốc mới, được thông qua hồi tháng 06/2021 và diễn ra vài ngày trước khi Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Wendy Sherman tới thăm Trung Quốc trong bối cảnh mối bang giao giữa hai bên đang căng thẳng sâu sắc.

Trung Cộng cho biết họ đã áp đặt “các biện pháp trừng phạt tương ứng” đối với một tổ chức và sáu cá nhân, là đại diện hiện tại và trước đây của một loạt tổ chức, bao gồm Ủy ban Điều hành Quốc hội về Trung Quốc và Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Hoa Kỳ–Trung Quốc.

Các tổ chức khác được nhắm mục tiêu là Viện Dân Chủ Quốc gia về Các vấn đề Quốc tế, Viện Cộng Hòa Quốc tế, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, và Hội đồng Dân Chủ Hồng Kông có trụ sở tại Hoa Thịnh Đốn.

Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao của Trung Cộng đã đả kích gay gắt một cố vấn kinh doanh gần đây của Hoa Kỳ về vấn đề Hồng Kông và các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ đối với các quan chức Trung Cộng tại Hồng Kông, khi mô tả đó là những hành động “vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và các nguyên tắc căn bản của mối bang giao quốc tế, đồng thời can thiệp nghiêm trọng vào công việc nội bộ của Trung Quốc.”

Đáp lại, Tòa Bạch Ốc cho biết họ không hề nao núng và vẫn “hoàn toàn cam kết việc khai triển tất cả các cơ quan trừng phạt có liên quan của Hoa Kỳ.”

Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross nói trong một cuộc họp báo vào ngày 21/09/2020. (Ảnh: Patrick Semansky/POOL/AFP/Getty Images)

Hôm 23/07, Tham vụ báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki cho biết tại một cuộc họp báo rằng, “Các hành động này là những ví dụ mới nhất về cách Bắc Kinh trừng phạt các công dân và công ty tư nhân, cũng như các tổ chức xã hội dân sự như là một cách để gửi những tín hiệu mang tính chính trị.”

Trong tuần lễ từ ngày 12–18/07, Hoa Thịnh Đốn đã áp đặt các biện pháp trừng phạt lên nhiều quan chức Trung Cộng vì vai trò của họ trong việc bóp nghẹt nền dân chủ ở Hồng Kông. Chính phủ Hoa Kỳ cũng đưa ra cảnh báo về điều kiện kinh doanh đang xấu đi trong thành phố này, nơi đã chứng kiến sự suy thoái đáng kể của các quyền tự do kể từ khi Bắc Kinh áp đặt luật an ninh quốc gia hà khắc hồi tháng 06/2020.

Đây là lần thứ hai trong năm nay, Trung Quốc áp đặt các biện pháp trừng phạt lên các quan chức từng phục vụ dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump – người đã áp dụng đường lối cứng rắn đối với chế độ cộng sản và đối đầu với chế độ này về thương mại, các hoạt động kinh doanh, nhân quyền và các vấn đề khác.

Vào khoảng thời gian ông Biden tuyên thệ nhậm chức tổng thống hồi tháng 01/2021, Trung Cộng đã công bố các biện pháp trừng phạt chống lại Ngoại trưởng sắp mãn nhiệm Mike Pompeo và 27 quan chức hàng đầu khác của ông Trump.

Năm ngoái, Bắc Kinh cũng đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một số nhà lập pháp Hoa Kỳ nổi tiếng với việc ủng hộ nhân quyền ở Trung Quốc và các nhân vật khác từ các tổ chức tư vấn và tổ chức bất vụ lợi.

Bà Psaki nói: “Người Mỹ của cả hai đảng đều phản đối những hành động thái quá này nhằm vào những người bảo vệ nhân quyền phổ quát và các quyền tự do căn bản.”

Bà nói thêm rằng, “Nỗ lực của Bắc Kinh nhằm đe dọa và bắt nạt các tổ chức phi chính phủ có uy tín quốc tế, chỉ thể hiện sự cô lập hơn nữa của chế độ này với thế giới.”

Ông Samual Chu, giám đốc điều hành của nhóm vận động Hội đồng Dân chủ Hồng Kông, tổ chức bị Bắc Kinh trừng phạt, cho biết việc bị Bắc Kinh nhắm mục tiêu là một “niềm vinh dự”.

Ông Chu tuyên bố: “Bắc Kinh có thể trừng phạt chúng tôi, nhưng điều này chỉ khẳng định tính hiệu quả của chúng tôi, củng cố quyết tâm của chúng tôi, và để lộ sự đàn áp đáng xấu hổ của họ cho thế giới thấy.”

Giám đốc Trung Quốc của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Sophie Richardson, người cũng bị trừng phạt hôm 23/07, mô tả nước đi này là một hành động đánh lạc hướng.

Bà nói, “Đừng ai bị phân tâm bởi ‘cơn tam bành nhất thời’ (diplo-tantrum du jour) của Bộ Ngoại giao Trung Cộng. Thay vào đó, mọi người nên tập trung vào việc chấm dứt các vi phạm nhân quyền và tội ác phản nhân loại của chính quyền Trung Quốc.” [Chúng tôi] không thể liên hệ ngay được với cựu Bộ trưởng Ross để yêu cầu bình luận.

Cathy He
Bản tin có sự đóng góp của Reuters
Hồng Ân biên dịch