Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã lên tiếng thể hiện sự lo ngại về việc Trung Cộng tiếp tục gây hấn quân sự với Đài Loan, sau khi Trung Cộng dùng 13 phi cơ quân sự xâm phạm vùng nhận dạng phòng không của hòn đảo này.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chỉ trích Trung Cộng về sự xâm nhập quân sự mới nhất vào Đài Loan
Tổng thống Đài Loan, bà Thái Anh Văn (giữa), trao đổi khi thị sát quân đội ở Đài Nam, nam Đài Loan, hôm 15/01/2021. (Ảnh: Sam Yeh/ AFP qua Getty Images)

“Chúng tôi kêu gọi Bắc Kinh ngừng các hành động gây áp lực quân sự, ngoại giao và kinh tế lên Đài Loan, thay vào đó tham gia đối thoại một cách thiết thực với các đại diện được bầu dân chủ của Đài Loan,” phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, ông Ned Price, nêu rõ trong một tuyên bố hôm 23/01.

Ông Price nói thêm rằng, “Chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ Đài Loan duy trì năng lực tự vệ đầy đủ. Cam kết của chúng tôi đối với Đài Loan là vững chắc, và chúng tôi sẽ tham gia vào việc duy trì hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan và trong khu vực.”

Việc Bắc Kinh ép buộc Đài Loan không có gì mới lạ, vì Trung Cộng cho rằng hòn đảo là một phần lãnh thổ của Trung Quốc, và họ đã nhiều lần đe dọa sử dụng vũ lực quân sự để cưỡng ép hòn đảo này trở về dưới sự cai trị của mình. Tuy nhiên, sự ép buộc ngày càng tăng dưới thời chính phủ cựu Tổng thống (TT) Trump, khi Hoa Kỳ thúc đẩy mối liên hệ với Đài Loan thông qua việc gia tăng bán vũ khí và dỡ bỏ các hạn chế trong trao đổi thông tin giữa Hoa Kỳ và giới chức Đài Loan.

Theo Bộ Quốc phòng Đài Loan, các phi cơ quân sự của Trung Cộng đã xâm phạm không phận của Đài Loan khoảng 380 lần trong năm 2020, và tiếp tục thực hiện việc xâm phạm gần như hàng ngày trong năm 2021.

Hôm 23/01, chưa đầy một tuần từ khi bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống của ông Joe Biden, Trung Cộng đã tiến hành xâm lấn quân sự quy mô lớn nhất trong năm 2021 khi điều 13 phi cơ quân sự – bao gồm 8 phi cơ ném bom, 4 phi cơ chiến đấu, và 1 phi cơ chống tàu ngầm – bay qua vùng biển phía Tây Nam của Đài Loan.

Đài Loan là một quốc gia độc lập trên thực tế, với chính phủ được bầu một cách dân chủ, có quân đội, tiền tệ và hiến pháp riêng.

“Hoa Kỳ sẽ tiếp tục ủng hộ giải pháp hòa bình cho các vấn đề của eo biển, phù hợp với mong muốn và lợi ích tốt nhất của người dân Đài Loan. Hoa Kỳ duy trì các cam kết đã có từ lâu, được nêu trong Ba Thông cáo chung, Đạo luật Quan hệ Đài Loan, và Sáu điều bảo đảm,” ông Price nêu rõ.

Hoa Thịnh Đốn đã dừng mối bang giao với Đài Bắc để ưu tiên ngoại giao với Bắc Kinh vào năm 1979, nhưng vẫn duy trì mối liên hệ bền chặt với hòn đảo thông qua Đạo luật Quan hệ Đài Loan (TRA), được cựu TT Jimmy Carter ký thành luật vào tháng 04/1979. TRA cho phép Hoa Kỳ cung cấp cho hòn đảo các thiết bị quân sự nhằm mục đích tự vệ.

Năm 1982, cựu TT Ronald Reagan cũng đưa ra Sáu điều bảo đảm an ninh với Đài Loan, bao gồm việc Hoa Kỳ cam kết không ấn định thời hạn dừng việc bán vũ khí cho hòn đảo này, và sẽ không tham khảo ý kiến Bắc Kinh trong việc mua bán vũ khí, cũng như không sửa đổi TRA.

Vẫn còn phải xem TT Joe Biden sẽ duy trì mối bang giao Hoa Kỳ-Đài Loan như thế nào.

Ông Anthony Blinken, người được ông Biden đề cử làm Ngoại trưởng, tuyên bố trong phiên điều trần phê chuẩn tại Thượng viện hôm 19/01 rằng Bắc Kinh sẽ vướng phải “sai lầm nghiêm trọng” nếu quyết định sử dụng vũ lực quân sự chống lại Đài Loan.

“Chúng ta cần bảo đảm rằng họ [Đài Loan] có đầy đủ năng lực để ngăn chặn sự xâm lược,” ông Blinken cho biết. Ông nói thêm rằng ông muốn thấy “Đài Loan thậm chí còn tham gia nhiều hơn vào các hoạt động toàn cầu.”

Hôm 21/01 trong cuộc họp giao ban thường nhật, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã lên tiếng phản đối việc đại sứ trên thực tế của Đài Loan tại Hoa Kỳ, bà Tiêu Mỹ Cầm (Hsiao Bi-khim), tham dự lễ nhậm chức của ông Biden.

Bà Hoa Xuân Oánh tuyên bố Trung Quốc “kiên quyết phản đối” bất kỳ sự tiếp xúc chính thức nào giữa Hoa Kỳ và Đài Loan. Bà Hoa cũng kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ “giải quyết một cách thận trọng và đúng đắn các vấn đề liên hệ đến Đài Loan.”

Thông qua Twitter hôm 24/01, Bộ ngoại giao Đài Loan đưa ra tuyên bố cảm ơn sự ủng hộ của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

“Dựa trên các giá trị và lợi ích chung, chúng tôi cam kết hợp tác với Hoa Kỳ để thúc đẩy hòa bình và ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.”

Cùng ngày 24/01, nhà lập pháp Đài Loan tên là Vương Định Vũ (Wang Ting-yu) đã hoan nghênh tuyên bố mạnh mẽ của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trên trang Facebook của mình. Ông Vương nói thêm rằng điều cần theo dõi tiếp theo là các hoạt động quân sự và chính trị cụ thể liên hệ đến Đài Loan mà chính phủ Hoa Kỳ sẽ tiến hành.

Ông Vương cũng bổ sung rằng Trung Cộng đang “thử thách” vị lãnh đạo mới của Ngũ Giác Đài thông qua việc xâm lấn quân sự quy mô lớn đối với Đài Loan hôm 23/01.

Hôm 22/01, Thượng viện đã xác nhận ông Lloyd Austin, người được ông Biden đề cử, làm tân Bộ trưởng Quốc phòng.

Frank Fang
Yến Nhi biên dịch

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn