Một ly cà phê buổi sáng, một tờ nhật báo số mới nhất, những người bạn tâm giao cùng luận bàn thời sự, thong dong tự tại ngắm nhìn dòng người qua lại, đó là cách mà người Sài Gòn thưởng thức một buổi sáng.

Từ bốn đến năm giờ sáng hàng ngày, người ta đã nghe thấy đâu đó trong các tiệm nhỏ đầu ngõ, đã vang lên tiếng lạch cạch. Hẳn là chủ quán bắc bếp nhóm củi nấu nước pha cà phê sớm bởi họ biết, người Sài Gòn rất thích dậy sớm uống cà phê để tận hưởng không khí mát mẻ của buổi sớm mai.

Ở những con hẻm xưa của Sài Gòn, phổ biến một loại cà phê pha bằng vợt mà khi nhắc tới, người ta liền nhớ ngay đến hình ảnh một chiếc vợt dài bằng vải, một cái siêu đất để trên bếp lò liu riu lửa. Cà phê vợt cũng còn được gọi là “cà phê kho” nhờ hình thức pha chế độc đáo này. Đầu tiên người bán trụng vợt qua nước sôi cho sạch, rồi cho loại cà phê xay nhuyễn vào vợt, chế nước sôi vào, khi kéo vợt lên thì dòng cà phê chảy xuống tỏa khói và hương thơm nghi ngút. Cách pha đặc trưng như thế tạo nên một hương vị không đậm đặc như cà phê phin, mà lại vô cùng phóng khoáng như tính cách người Sài Gòn. 

Có người dân Sài Gòn chia sẻ rằng, “Nhìn quán cà phê này tôi lại nhớ đến ba tôi trước năm 1975, cứ tờ mờ sáng ông lại dẫn tôi đến cuối đường gần ngã ba Hàm Tử, ông kêu một tô hủ tíu mì và một ly cà phê đen. Sau đó, ông lấy một cái dĩa đổ ra ít cà phê cho tôi uống (lúc còn nhỏ đòi uống ly giống ba, nhưng sau đó ba tôi giải thích rót ra dĩa nó nông nên mau nguội hơn). Ôi sáng tinh mơ nhấp một ngụm cà phê hòa quyện hương thơm trong buổi ban mai thì thật không gì có thể tả được cái hương vị đặc biệt trong không gian ấy”.

Người Sài Gòn tìm đến cà phê vợt còn để “tán gẫu”, chào ngày mới bằng những chủ đề về kinh tế, văn hóa, xã hội, nghệ thuật, … Chỉ cần một ly cà phê, họ có thể ngồi bàn luận sôi nổi về chuyện gian lận bầu cử ở Hoa Kỳ, chính sự các nước, cho đến chuyện vô thưởng vô phạt rằng con gà nhà bà Bảy hôm qua vừa đẻ mấy cái trứng. Điều này đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của một Sài Gòn bình dị, vừa nhâm nhi ly cà phê vừa tán gẫu, thong thả và không vội vã.

Nhiều người Sài Gòn vẫn giữ thói quen uống cà phê vợt mặc dù chỉ vài bước chân ra đường phố chính thì các loại cà phê “hiện đại” như Highland Coffee, Starbucks Coffee… đều đang sẵn sàng phục vụ cho dòng người vội vã.

Buổi sáng thức giấc sớm, bắt đầu bằng một điệu nhạc hay trên radio, gọi một ly phé nại (cà phê đen), hít hà hương thơm cà phê, rồi ngồi đó, thưởng thức một Sài Gòn rất riêng. Sài Gòn có thể làm nhiều người nhớ về một miền ký ức xưa cũ vô cùng đặc biệt, chỉ có những người đã sống cùng Sài Gòn, thăng trầm cùng Sài Gòn mới hiểu được vẻ  đẹp thật sự của Sài Gòn, mới hiểu rằng không nơi nào tìm được cảm giác dung dị, mộc mạc, thân thiện như ở nơi đây. 

Bình An