Một số thượng nghị sĩ (TNS) Đảng Cộng Hòa đang thúc giục chính phủ Tổng thống (TT) Joe Biden đảo ngược quyết định “tai hại” về việc chuyển giao công nghệ y tế và tài sản trí tuệ về COVID-19 của Hoa Kỳ cho Trung Cộng thông qua việc “miễn trừ TRIPs” gây tranh cãi.

Việc miễn trừ Quyền Sở hữu Trí tuệ Liên kết Thương mại (TRIPs) được đề nghị lần đầu bởi Ấn Độ và Nam Phi, theo đó sẽ đình chỉ việc bảo vệ sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm và công nghệ cần thiết cho cuộc chiến chống lại COVID-19, bao gồm cả vaccine, trong thời gian diễn ra đại dịch.

Hôm 05/05, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, bà Katherine Tai đã thay mặt cho chính phủ đưa ra một tuyên bố ủng hộ việc miễn trừ TRIPS.

Tuy nhiên, hơn một chục TNS Đảng Cộng Hòa hiện đã lên tiếng về mối lo ngại của họ đối với vấn đề miễn trừ gây tranh cãi, cho thấy rằng đề nghị này sẽ không giúp ích trong việc chấm dứt đại dịch toàn cầu mà thay vào đó sẽ “thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc vaccine không phối hợp.”

Các TNS [như] Roger Wicker (Cộng Hòa–Mississippi), Tom Cotton (Cộng Hòa–Arkansas) và Thom Tillis (Cộng Hòa–North Carolina) đã gửi một bức thư cho Bộ trưởng Thương mại Gina Raimondo và Đại diện là bà Tai hôm 20/05, yêu cầu họ đảo ngược quyết định ủng hộ đề nghị này.

Trong bức thư có ngôn từ mạnh mẽ này, các thượng nghị sĩ lập luận rằng việc miễn trừ sẽ làm suy yếu “vai trò lãnh đạo toàn cầu của quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ, dược phẩm và phương pháp điều trị trong tương lai” và “tạo động lực cho chính sách ngoại giao vaccine của Trung Cộng và cho phép Bắc Kinh giảm thiểu vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ trong việc phân phối vaccine trên toàn thế giới đang phát triển.”

Các TNS hối thúc ông Biden đảo ngược quyết định về chuyển giao tài sản trí tuệ về COVID-19 cho Trung Cộng
Thượng nghị sĩ Roger Wicker (Cộng Hòa-Mississippi) được chụp ở Tòa Văn phòng Thượng viện Russell ở Hoa Thịnh Đốn, vào ngày 26/01/2021. (Ảnh: Tom Williams/CQ Roll Call/Pool/Getty Images)

Họ lưu ý rằng các quốc gia như Trung Cộng, Ấn Độ, và Nam Phi đã “tuyên bố sai sự thật” rằng việc miễn trừ sẽ tăng năng lực phát triển vaccine mới, và chỉ ra rằng thiếu năng lực công nghệ trong chuỗi cung ứng là lý do cơ bản tại sao thế giới hiện nay không có đủ liều vaccine.

Các TNS viết trong bức thư của họ rằng, “Sản xuất vaccine là một chu trình với kỹ thuật phức tạp, nguồn lực kỹ thuật giới hạn (ví dụ các nhà khoa học và kỹ thuật viên lành nghề tại các công ty). Tóm lại, toàn bộ món quà cho không của Tổng thống Biden dành tặng Trung Cộng và Ấn Độ cùng những nước khác sẽ thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc vaccine không phối hợp, khi các quốc gia cố gắng cưỡng chế chuyển giao công nghệ và sản xuất trong nước.

Bức thư trên đã được ký bởi 13 TNS Đảng Cộng Hòa khác.

Các TNS tiếp tục cho biết, “Không có gì đáng ngạc nhiên khi Trung Quốc, Ấn Độ, và Nam Phi muốn đánh cắp tài sản trí tuệ và công nghệ y tế của chúng ta.”

Các TNS lưu ý rằng họ có một số “lo ngại nghiêm trọng” về việc chính phủ ông Biden ủng hộ việc miễn trừ, và yêu cầu được biết làm thế nào mà tổng thống đã đi đến kết luận đó.

Họ yêu cầu chính phủ trả lời một loạt các câu hỏi muộn nhất là vào ngày 19/06/2021, bao gồm câu hỏi về bằng chứng mà chính phủ đã dựa vào để kết luận rằng quyền sở hữu trí tuệ là một rào cản đối với sản xuất vaccine và lợi ích của việc miễn trừ bảo vệ sở hữu trí tuệ có nhiều giá trị hơn chi phí tiềm năng. 

Các TNS cũng muốn biết liệu lãnh đạo Trung Cộng Tập Cận Bình có yêu cầu chính phủ cấp miễn trừ khi ông ta nói chuyện với Tổng thống Biden hồi tháng 03/2021 hay không, việc miễn trừ sẽ được tiến hành như thế nào, và liệu người dân bình thường có bị từ chối khả năng bảo vệ hoặc thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại các tòa án Hoa Kỳ hay không.

Các TNS chất vấn rằng, “Theo kịch bản này, điều gì sẽ xảy ra nếu một người dân Trung Quốc bị phát hiện là đã đánh cắp các bí mật thương mại? Nếu việc miễn trừ được thông qua, họ sẽ bị truy tố nữa không? Và, còn những người dân Trung Quốc hiện đang bị truy tố thì sao? Những vụ kiện đó giờ sẽ được hủy bỏ chứ?”

Trong bài diễn văn đầu tiên của mình trước Quốc hội hồi tháng 04/2021, Tổng thống Biden đã nói về mối bang giao Hoa Kỳ–Trung Quốc, đặc biệt là quyền sở hữu trí tuệ như là một trong những vấn đề cốt lõi của chính phủ của ông.

Tổng thống thề sẽ tiếp tục “chống lại các hành vi thương mại không công bằng làm giảm giá trị của người lao động Hoa Kỳ và các ngành công nghiệp Hoa Kỳ, như trợ cấp cho các doanh nghiệp nhà nước và đánh cắp công nghệ và tài sản trí tuệ của Hoa Kỳ.”

Katabella Roberts
Minh Ngọc biên dịch

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn