Đu đủ là một loại trái cây phổ biến ở những vùng nhiệt đới, có nhiều lợi ích tuyệt vời ít ai ngờ tới như: điều trị sốt rét, chữa lành vết thương, hỗ trợ tiêu hóa, và hàng tá những công dụng khác.

Khi các con còn nhỏ, chúng tôi sống tại một vùng đồi núi thuộc Costa Rica nơi có đu đủ, xoài, và chuối mọc đầy ngoài tự nhiên. Vì thế, để thưởng thức những loại trái cây này, chúng tôi chỉ việc bước ra khỏi nhà và tìm một cái cây gần đó. Người dân nơi đây thường sử dụng những loại thực vật bản địa để chữa các bệnh thông thường. Và họ rất vui vẻ chia sẻ với những bà mẹ mới sinh đang mong muốn tìm hiểu những kiến thức quý giá này.

Trong lúc đi học, chúng ta đã được tìm hiểu về các loại thảo mộc Trung Hoa và khả năng chữa lành của thực phẩm. Tuy nhiên, việc áp dụng những kiến thức này tại một trong những nơi có mức độ đa dạng sinh học cao bậc nhất thế giới lại là một câu chuyện khác. 

Đó là một cơ hội hiếm có trong đời khi tôi may mắn được đi du ngoạn nhiều lần cùng với một thầy thuốc bản địa. Ông đã chỉ cho tôi các đặc tính chữa bệnh của hầu như mọi loại thực vật, các loại cây, trái cây, và quả berry. 

Tôi phát hiện ra rằng Costa Rica là nơi mà người dân dành sự trân trọng lớn lao cho tự nhiên; thế nên, họ luôn bảo vệ và bồi đắp cho thế giới tự nhiên. Và như lẽ tất nhiên, tự nhiên cũng mang đến cho họ thức ăn cũng như nhiều sự ưu ái trong cuộc sống. Thế giới tự nhiên không phải là thứ mà con người “viếng thăm” vào ngày cuối tuần; mà đó là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của họ. Vì vậy, những hiểu biết về thế giới tự nhiên, không chỉ giúp bạn sống khỏe mạnh hơn, mà còn thực sự là một vấn đề sống còn.

Hiểu biết về tự nhiên là sức mạnh giúp bạn thoát khỏi nguy hiểm 

Sốt xuất huyết là một bệnh phổ biến ở vùng Trung Mỹ, đặc biệt ở những nơi có độ cao với mặt biển dưới 7,500 feet, trong suốt mùa mưa, kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11. Sốt xuất huyết là một căn bệnh gây ra bởi một loại virus được truyền qua muỗi cái. Vì Costa Rica có lượng mưa hàng năm lớn, và mùa mưa gây ngập lụt kinh hoàng như trận đại hồng thủy được nhắc trong Thánh kinh. Cho nên, các bệnh truyền nhiễm qua vật trung gian là muỗi rất phổ biến. Sốt xuất huyết có thể không có triệu chứng, nhưng cũng có thể gây ra các dấu hiệu giống với cảm cúm, chẳng hạn như sốt cao đột ngột; đau vùng hốc mắt; đau cơ, khớp, xương, đau đầu dữ dội hay phát ban với các đốm đỏ.

Cơn sốt xuất huyết mà tôi đã từng được học ở trường rất nguy hiểm và đáng sợ. Tôi cam đoan rằng sẽ chẳng ai muốn trải qua tình trạng này. Triệu chứng của sốt xuất huyết bao gồm những cơn đau bụng dữ dội, nôn mửa, tiêu chảy, co giật, sốt cao, và xuất huyết khó kiểm soát. Cơn sốt có thể kèm theo những cơn đau dữ dội và thậm chí có thể gây tử vong.

Nhưng trái đu đủ, một giống trái cây phổ biến của vùng nhiệt đới lại là một phương thuốc hữu hiệu chữa bệnh sốt xuất huyết. Trên thực tế, lá cây đu đủ có thể được làm thành một loại trà để điều trị sốt xuất huyết. Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ lá đu đủ làm tăng lượng tiểu cầu và số lượng tế bào bạch cầu trong khi giảm thời gian sốt và tỷ lệ phát triển thành bệnh sốt xuất huyết. Rõ ràng, đu đủ là một phương pháp điều trị tuyệt vời cho những mầm bệnh virus.

Những phát hiện này nằm trong một bài bàn luận trên tạp chí y khoa BMJ về sốt xuất huyết.

“Rất nhiều nghiên cứu y sinh học đã được thực hiện với chủ đề này, bao gồm ba thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng.”

Khi bạn cách phòng khám gần nhất hơn một tiếng giờ đồng hồ, những hiểu biết này sẽ trở nên rất quan trọng. Việc biết về những loại thực vật nào có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng và thời gian mắc bệnh, sẽ giúp bạn sống sót [qua căn bệnh nguy hiểm].

Tất nhiên, có lẽ chẳng có cây đu đủ nào gần nơi bạn ở, và cũng có thể bạn không có vấn đề gì với căn bệnh sốt xuất huyết. Nhưng dù sao, cây đu đủ còn có rất nhiều những công dụng khác.

Đu đủ có khả năng chữa lành vết thương. Đây là một thông tin quan trọng khi bạn sống ở khu vực hẻo lánh, nơi mà bất cứ vết nhiễm trùng nào cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Vỏ đu đủ có thể được đắp trực tiếp lên vết thương, giúp vết thương mau bình phục. Đu đủ chứa nhiều vitamin A tan trong chất béo, cần thiết cho làn da, niêm mạc, và đôi mắt khỏe mạnh. Đu đủ cũng có chứa nhiều vitamin C, cao hơn 1,5 lần lượng Vitamin C theo nhu cầu khuyến nghị cho mỗi khẩu phần ăn. Vitamin C giúp chống lại nhiễm trùng và đóng vai trò như một chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp đẩy nhanh quá trình lành vết thương.

Công dụng chữa lành của đu đủ
Đu đủ có khả năng chữa lành vết thương (Ảnh: Pixabay)

Trái đu đủ trong Đông y

Theo y học Trung Hoa, tất cả thực phẩm và thảo dược đều mang theo một nhiệt lượng nhất định, và nhiệt lượng này sẽ ảnh hưởng đến cơ thể một khi được ăn vào. Trái đu đủ có tính bình, vị vừa ngọt vừa chua. Thực phẩm mang vị chua giúp làm se [lỗ chân lông], trong khi, thực phẩm mang vị ngọt khiến cơ thể khỏe mạnh.

Đu đủ có khả năng chữa bệnh mạnh mẽ. Trong Đông y, đu đủ có lợi cho phổi, lá lách và đặc biệt là dạ dày. Thầy thuốc Đông y  sử dụng đu đủ như một loại thuốc bổ để cải thiện hệ tiêu hóa và kích thích sự thèm ăn.

Trong những năm sống tại Costa Rica, tôi đã phải chăm sóc những đứa con hiếu động, và tôi thường làm món đu đủ xay nhuyễn cho chúng. Trong triết học Đông phương, đu đủ có lợi cho hệ tiêu hóa, một cơ quan mẫn cảm ở trẻ sơ sinh vì cơ thể của chúng vẫn còn đang trong giai đoạn phát triển. Những món ăn có thể làm dịu đường ruột đồng thời giúp làm nhẹ chứng táo bón và tiêu chảy luôn luôn cần thiết đối với cả những bậc làm cha mẹ và trẻ nhỏ. Đu đủ cũng giúp hỗ trợ miễn dịch. Điều này rất hữu ích với tôi, vì tôi có hai con nhỏ thường chạy quanh, đùa giỡn trong những khu rừng trên núi xa xôi. Ngoài ra, loại trái cây này còn có tác dụng làm tăng lượng sữa ở các bà mẹ. Quả thật, đu đủ là một loại trái cây có nhiều công dụng đáng kinh ngạc.

Vỏ đu đủ được đắp lên vết thương để vết thương mau lành, và hạt đu đủ còn được sử dụng để loại bỏ ký sinh trùng. Vị nồng của đu đủ có thể thay thế cho hạt tiêu đen, trong khi vỏ và thân cây đu đủ có thể dùng để bện dây thừng.

Đu đủ nổi tiếng với enzyme tiêu hóa – papain, giúp phá vỡ các protein và kích thích lưu thông tiêu hóa. Enzyme tiêu hóa này cũng giúp làm dịu các tình trạng viêm nhiễm, chẳng hạn như hen suyễn, viêm khớp, và làm sạch ruột. Papain cũng có tác dụng phá vỡ các mảng bám trên răng, làm sạch niêm mạc cơ thể, và là một chất chống ký sinh trùng mạnh.

Papain giúp phá vỡ các protein một cách hiệu quả, vì thế loại enzyme này được chiết xuất và bán như một chất làm mềm thịt.

Đu đủ còn có công dụng làm ẩm phổi, giảm ho và chữa hen suyễn. Theo Đông y, phổi và da có liên quan đến nhau. Và thật thú vị là đu đủ hữu ích với rất nhiều vấn đề về da, giúp giữ ẩm và làm đẹp mọi vùng da trên cơ thể.

Đu đủ  cũng chứa carpaine, một hợp chất được biết đến với các đặc tính ngăn ngừa hình thành khối u. Theo y học Trung Hoa, các khối u là do đàm thấp (khí trệ, ứ huyết) dẫn đến tăng sinh [trưởng các] tế bào bất thường. Đu đủ được biết đến với công dụng trừ thấp, và có thể trị các chứng bệnh liên quan đến đàm thấp, chẳng hạn như sự phát triển quá mức của nấm candida, ký sinh trùng, các khối u, nang và béo phì. Sống ở vùng khí hậu nóng, ẩm ướt sẽ khiến chúng ta dễ bị mắc những căn bệnh này.

Khi sinh sống ở vùng Trung Mỹ, tôi được biết rằng người dân địa phương sẽ tẩy ký sinh trùng khoảng hai lần mỗi năm. Ở khu vực này, ký sinh trùng là một phần tất yếu của cuộc sống. Thậm chí có một câu nói nổi tiếng rằng: “Nếu tim anh còn đập, chắc chắn anh có ký sinh trùng.”

Trong môi trường khí hậu như thế này, nhiệt độ và độ ẩm cao là điều kiện tốt cho ký sinh trùng sinh sôi. Vì thế, việc tẩy ký sinh trùng sẽ giúp hệ miễn dịch mạnh hơn để chống lại những tác nhân xâm nhập đến từ bên ngoài. Enzyme tiêu hóa papain được tìm thấy trong đu đủ là một loại thuốc tẩy giun mạnh mẽ có công dụng tiêu diệt các loại giun sán ký sinh tại hệ tiêu hóa, kể cả sán dây. Ngoài ra, hạt đu đủ cũng có công dụng điều trị ký sinh trùng rất hiệu quả.

Đu đủ có nhiều công dụng khiến tôi phải kinh ngạc. Thật tuyệt khi các bệnh phổ biến ở những khu vực nóng ẩm có thể được điều trị bởi một loại trái cây bản địa. Đây không phải là sự tình cờ. Đó là vẻ đẹp và sự khả năng vô hạn của tự nhiên. Kiến thức sâu sắc của người dân địa phương về sức mạnh chữa lành từ môi trường chung quanh khiến tôi cảm thấy thật nhỏ bé và may mắn. Thời gian sống ở Costa Rica đã cho tôi thấy rằng những điều được học từ sách vở đang được áp dụng rất hiệu quả trong đời sống thực tế.

Cô Emma Suttie là một bác sĩ châm cứu và là người sáng lập Chinese Medicine Living – một trang web dành riêng để chia sẻ cách sử dụng kiến thức cổ xưa để sống một cuộc sống lành mạnh trong thế giới hiện đại. 

Song Ngư biên dịch

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn