Khi Đạo luật CARES vẫn chưa ráo mực thì đã có những lời kêu gọi về các đọt kích thích tài khóa mới.

Những lời kêu gọi này đã bị sa lầy với việc cả hai bên của Quốc hội đều đổ lỗi cho nhau về sự bế tắc. Cuộc tranh luận hiện nay dường như không tập trung vào việc liệu có cần hỗ trợ tài khóa bổ sung hay không mà lại tập trung vào con số cụ thể. Gói hỗ trợ đó nên là 1 nghìn tỷ USD, 2 nghìn tỷ USD hay thậm chí là 3 nghìn tỷ USD?

Những người trong Quốc hội ở cấp thấp hơn đã bị tấn công toàn diện vì không đồng cảm với con người, gia đình, và đặc biệt là với chính quyền tiểu bang và địa phương, vốn là những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch virus Trung Cộng.

Trên thực tế, việc thông qua Đạo luật CARES thể hiện một biện pháp tài khóa lưỡng đảng về ba gói viện trợ riêng biệt với số tiền trên 2 nghìn tỷ USD. Thậm chí còn quan trọng hơn số tiền hỗ trợ kỷ lục bằng USD này là sự nhanh chóng khi ban hành nó.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Kinh tế quốc gia, cuộc suy thoái bởi virus Trung Cộng bắt đầu vào quý đầu tiên của năm nay. Chỉ chưa đầy hai quý sau đó, nợ liên bang đã tăng hơn 2 nghìn tỷ USD. Trái ngược hoàn toàn với việc Đạo luật CARES được thông qua kịp thời, chính phủ liên bang đã phải mất hơn hai năm trong cuộc Đại suy thoái 2007–2009 để đạt được mức hỗ trợ tương tự.

Trong khi Quốc hội giữ vai trò tích cực trong cuộc Đại suy thoái thì Cục Dự trữ Liên bang (FED) lại đứng bên lề. Phải mất gần một năm cho đến khi FED mạnh tay thực hiện hỗ trợ nền kinh tế bằng thanh khoản. Không giống như sự gia tăng mạnh mẽ các tài sản của FED trong giai đoạn đầu của cuộc suy thoái virus Trung Cộng, tài sản của FED đã không tăng trưởng trong gần một năm.

Mức độ phối hợp lần này giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ là chưa từng có tiền lệ. Hiệu ứng tài khóa dẫn đến sự gia tăng một cách nhanh chóng thâm hụt liên bang khoảng hơn 2 nghìn tỷ USD, và tài sản của Cục Dự trữ Liên bang đã tăng lên một lượng tương tự.

Sự phối hợp chặt chẽ này rất quan trọng trong việc đảm bảo rằng Đạo luật CARES sẽ hỗ trợ đầy đủ cho sự phục hồi kinh tế. Bằng cách tăng mạnh nguồn phát hành trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ để hỗ trợ thâm hụt chi tiêu cao hơn, việc nắm giữ mở rộng nợ chính phủ của Cục Dự trữ Liên bang đã không lấn át chi tiêu của khu vực tư nhân.

Kết quả của mức độ quan trọng và tính kịp thời của các hiệu ứng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ kết hợp, sự suy thoái kinh tế gây ra bởi việc đóng cửa kinh tế do virus Trung Cộng đã bị tắt tiếng một cách hiệu quả. Dự báo đồng thuận của Blue Chip về tăng trưởng GDP thực là khoảng 20% (SAAR) trong quý thứ ba năm nay, tương đồng với dự báo của Đại học Chapman là 19.2% đã được công bố vào tháng 6 vừa rồi.

Sự phục hồi hình chữ V này trái ngược hoàn toàn với cuộc Đại suy thoái kéo dài gần hai năm, một giai đoạn mà không có biện pháp kích thích tài khóa và tiền tệ hiệu quả.

Về thị trường lao động, việc làm đã tăng trong 3 tháng báo cáo vừa qua với 9.3 triệu việc làm được điều chỉnh theo mùa vụ, thể hiện mức tăng hơn 7% so với mức thấp của tháng 4.

Thêm bằng chứng về sự phục hồi kinh tế đã bắt đầu, tổng doanh thu bán lẻ đạt mức cao mới trong tháng 7 là 536 tỷ USD.

Sự phục hồi của thị trường chứng khoán kể từ mùa xuân vừa rồi phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào sự phục hồi kinh tế trên diện rộng. Các nhà đầu tư đang đặt cược rằng thu nhập doanh nghiệp sẽ sớm tăng trở lại. Niềm tin này của Wall Street đang được bảo đảm kể từ khi các thị trường tài chính thường diễn ra trước sự tăng trưởng tổng thể về việc làm và tăng trưởng chi tiêu.

Thay vì phàn nàn về sự thái quá của những thành viên Quốc hội khi họ cho rằng 2 nghìn tỷ đến 3 nghìn tỷ USD trong các đợt kích thích tài khóa mới có thể là quá sớm, thì họ nên được khen ngợi. Phản ứng kịp thời của họ, cùng với sự ủng hộ của TT Donald Trump, đã dẫn đầu hiệu ứng tài khóa nhanh nhất và lớn nhất đối với một cuộc khủng hoảng kinh tế trong lịch sử của đất nước chúng ta.

Tác giả: Jim Doti 

Biên dịch: Tịnh Liên