Theo một chuyên gia kiêm nhà sản xuất phim Hollywood kỳ cựu, chế độ cộng sản cầm quyền ở Trung Quốc có khả năng sẽ không cho phép bộ phim mới của Marvel, “Doctor Strange in the Multiverse of Madness” (Phù Thủy Tối Thượng Trong Đa Vũ Trụ Hỗn Loạn), được công chiếu tại các rạp của Trung Quốc, sau khi một thùng báo màu vàng của The Epoch Times xuất hiện chớp nhoáng trong một trailer giới thiệu phim này. 

Ông Chris Fenton, tác giả của cuốn sách “Feeding the Dragon: Inside the Trillion Dollar Dilemma Facing Hollywood, the NBA, and American Business” (Nuôi Rồng: Nội Tình Đằng Sau Tình Thế Tiến Thoái Lưỡng Nan Ngàn Tỷ Dollar Mà Hollywood, NBA, và Doanh Nghiệp Hoa Kỳ Đang Đối Mặt), cho rằng thực sự “khó có khả năng” bộ phim “Doctor Strange” mới này được công chiếu ở Trung Quốc sau khi một vài bộ phim của Marvel không được vào thị trường điện ảnh nước này. 

“Sự phát triển gần đây của The Epoch Times được xem là một trong những ngôi sao sáng trong bộ phim, chắc chắn sẽ phá hủy mọi khả năng thành công trong việc tiến nhập vào thị trường điện ảnh đó,” ông Fenton nói trong một cuộc phỏng vấn với chương trình “China Insider” (Nội Tình Trung Quốc) của EpochTV. 

Thùng báo màu vàng – mang các ký tự Trung Quốc 大紀元時報 (Hán Việt: Thời Báo Đại Kỷ Nguyên) là tên gọi ấn bản Hoa ngữ của The Epoch Times – xuất hiện vài giây trong một đoạn clip ngắn giới thiệu bộ phim này. Thùng báo nằm ở phần bối cảnh trong cuộc chiến giữa Doctor Strange và một con quái vật một mắt tên là Gargantos trên đường phố New York. 

The Epoch Times được biết đến nhờ việc đưa tin tức không bị kiểm duyệt về các vấn đề thời sự ở Trung Quốc, bao gồm việc đấu tranh chính trị trong nội bộ Trung Cộng, các hành vi xâm phạm nhân quyền nhắm vào các nhóm tôn giáo và dân tộc thiểu số của nhà cầm quyền, cũng như các hoạt động tuyên truyền và gây ảnh hưởng ở ngoại quốc của Bắc Kinh. Hãng thông tấn này do các học viên Pháp Luân Công sáng lập, những người đang phải đối mặt với cuộc bức hại ở Trung Quốc vì đức tin của họ – vốn dạy mọi người sống chiểu theo ba nguyên lý Chân, Thiện, và Nhẫn. Ấn bản Hoa ngữ này là tờ báo có lượng phát hành lớn nhất trong các cộng đồng Hoa kiều. 

Giống như nhiều hãng thông tấn và các nền tảng truyền thông xã hội phương Tây, trang web Anh ngữ và trang web Hoa ngữ của The Epoch Times đều bị cấm ở Trung Quốc. 

Cơ hội để bộ phim mới này được chiếu ở Trung Quốc “có lẽ giờ này không tồn tại,” ông Fenton nói, nhưng người ta sẽ không biết nguyên do, bởi vì “Trung Quốc không bao giờ để cho quý vị biết đích xác lý do vì sao họ cấm chiếu bất kỳ một bộ phim cụ thể nào.” Ông cho hay Bắc Kinh có thói quen mập mờ nước đôi, không chỉ trong việc cấm chiếu phim. 

Ông nói: “Chính quyền Trung Quốc không bao giờ kể cho quý vị nghe tường tận vì sao họ trừng phạt một công ty. Thật ra, rất nhiều là sự suy đoán. Và nói một cách khá thẳng thắn thì, sự suy đoán đó tạo ra một cái lưới tự kiểm duyệt rộng hơn bởi vì quý vị không bao giờ biết chắc là thật ra họ đang tức giận chuyện gì.”

Marvel 

Một câu hỏi lớn hơn là liệu Marvel Studios có chủ ý thêm thùng báo đó vào cảnh quay không. Hồi đáp nghi vấn đó, ông Fenton nói rằng ông ấy chỉ có thể đoán, nhưng dường như là Marvel biết cái thùng ở đó. 

Ông cho biết trải nghiệm tận mắt của ông với phim “Iron Man 3” đã dạy ông rằng người giám sát kịch bản và những người làm việc hậu kỳ biên tập cảnh quay cho bộ phim “biết chính xác thứ đạo cụ nào sẽ được sử dụng.” 

“Cho nên nếu có 200 đến 300 người trên trường quay ngày hôm đó, và 200 đến 300 người làm biên tập trong quá trình sản xuất hậu kỳ, mà không ai nhận thấy thùng báo của The Epoch Times ở đó, điều này dường như rất không thực tế,” ông Fenton nói. 

Bộ phim hiện đang có lịch công chiếu buổi đầu tiên ngày 06/05 tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, vẫn phải xem liệu thùng báo đó có còn xuất hiện trong cảnh chiến đấu của bộ phim hay không. Có khả năng là Marvel có thể xóa nó đi, vì kênh thông tấn quốc doanh hiếu chiến của Trung Quốc, Thời báo Hoàn Cầu (Global Times), đã công khai chỉ trích Marvel trong một bài bình luận.

‘Doctor Strange 2’ bị Trung Quốc kiểm duyệt vì thùng báo của Epoch Times xuất hiện trong phim
(Từ trái qua phải) diễn viên Benedict Cumberbatch, diễn viên Elizabeth Olsen, và ông Sam Raimi chụp ảnh chung tại một sự kiện của phim “Phù Thủy Tối Thượng Trong Đa Vũ Trụ Hỗn Loạn” (tựa gốc tiếng Anh: Doctor Strange in the Multiverse of Madness) tại Ritz Carlton ở Berlin hôm 21/04/2022. (Ảnh: Tamir Kalifa/Getty Images)

Bài bình luận của cơ quan ngôn luận của nhà cầm quyền được phát hành hôm 01/05 này đã dồn hết tâm lực để bôi nhọ The Epoch Times, sau đó buộc tội phim Doctor Strange mới là “làm ô nhục Hoa Kỳ và Hollywood” vì quay cảnh có thùng báo của hãng thông tấn The Epoch Times. 

Ông Fenton cho hay, ông không tin rằng Marvel sẽ xóa thùng báo đó ngay lúc này. 

“Vì thế trong trường hợp Trung Quốc thật sự kích động theo cách mà Marvel cảm thấy rằng họ phải xóa một thứ gì đó để phần còn lại của thế giới nhìn thấy, thi tôi nghĩ rằng họ sẽ từ chối làm điều đó,” ông Fenton nói. 

“Và liệu Trung Quốc có thật sự yêu cầu họ làm điều đó không, hoặc liệu họ chỉ giả định rằng yêu cầu có sẵn ở đó rồi và họ không làm thế hay không, tôi cũng không biết nữa. Nhưng tôi muốn tin rằng Marvel sẽ không xóa nó đi để thế giới này có thể nhìn thấy.”

The Epoch Times đã liên lạc để yêu cầu hãng Disney, công ty mẹ của Marvel, bình luận.

Kiểm duyệt  

Ông Fenton đã nói rằng việc các xưởng phim Hollywood thực hiện tự kiểm duyệt là một vấn đề. 

“Vấn đề với Trung Quốc là chúng ta đã và đang kiểm duyệt chính mình đối với các nội dung chúng ta làm cho toàn cầu, chỉ để tiến vào thị trường đó,” ông nói. “Vì thế khi chúng ta làm như thế, về căn bản chúng ta đang vuốt đuôi Trung Quốc để tiếp nhận câu chuyện của họ không chỉ trong địa phận của họ, mà lan tỏa nó ra toàn thế giới.” 

Ông đã chỉ ra các ví dụ là việc năm 2012 phải làm lại các phim kinh điển đình đám năm 1984 như “Red Dawn” và tiếp theo là “Top Gun”. 

Các nhà sản xuất phim “Red Dawn” đã quyết định khắc họa những nhân vật phản diện xâm lược Hoa Kỳ là người Bắc Hàn thay vì người Trung Quốc vì sợ mất thị trường Trung Quốc. 

Đoạn trailer giới thiệu năm 2019 của phim Top Gun: Maverick(Phi Công Siêu Đẳng Maverick), một bộ phim dự kiến ​​phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 27/05, cho thấy quốc kỳ Đài Loan đã bị xóa khỏi miếng dán trên áo khoác da mà nhân vật được Tom Cruise thủ vai, phi công hải quân Pete “Maverick” Mitchell mặc. Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và bác bỏ mọi ẩn ý có thể cho thấy sự độc lập trên thực tế của hòn đảo này.

‘Doctor Strange 2’ bị Trung Quốc kiểm duyệt vì thùng báo của Epoch Times xuất hiện trong phim
Nam diễn viên Tom Cruise xuất hiện bất ngờ tại Sảnh H để quảng bá phim “Phi công siêu đẳng Maverick” (“Top Gun: Maverick”) tại Trung tâm Hội nghị trong sự kiện Comic-Con ở San Diego, California, hôm 18/07/2019. (Ảnh: Chris Delmas/AFP qua Getty Images)

Gần đây, một trong những yêu cầu kiểm duyệt của Trung Quốc đã xuất hiện. Hãng thông tấn kỹ thuật số Puck News, trong một bài báo phát hành hôm 01/05 đã trích dẫn nhiều nguồn ẩn danh, cho biết các cơ quan quản trị Trung Quốc đã yêu cầu Sony Pictures thực hiện một số thay đổi trong phim “Spider-Man: No Way Home” (Người Nhện: Không Còn Nhà), một bộ phim của Marvel do Sony phân phối.

Đầu tiên, các nhà quản trị yêu cầu rằng Tượng Nữ thần Tự do phải bị xóa bỏ ở phần cuối của bộ phim. Sau khi Sony từ chối, các nhà quản trị đã yêu cầu giảm bớt [sự chú ý đến] bức tượng, chẳng hạn làm mờ ánh sáng chiếu vào tác phẩm điêu khắc này. Theo Puck News, Sony cũng từ chối đề nghị thứ hai.

Phim “Spider-Man: No Way Home” (Người Nhện: Không Còn Nhà) được phát hành tại Hoa Kỳ hồi tháng 12/2021, nhưng chưa được phát hành tại Trung Quốc.

“Vì vậy, những gì tôi muốn thấy Hollywood làm chỉ đơn giản là bảo vệ quyền tự do ngôn luận và quyền tự do thể hiện tính sáng tạo,” ông Fenton nói.

“Chúng ta nên sản xuất những bộ phim phục vụ khán giả khắp thế giới. Nhưng chúng ta nên làm điều đó để bảo vệ quyền của chính các nhà làm phim, để họ có thể kể những câu chuyện hoàn toàn không bị ràng buộc bởi bất kỳ hình thức kiểm duyệt nào, hay bởi bất kỳ hình thức gây ảnh hưởng nào từ các mục tiêu tuyên truyền của Trung Cộng.”

Frank Fang và David Zhang
Thanh Nhã biên dịch

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn