ZACHARY STIEBER

Theo một báo cáo mới được công bố, FBI đã phân phát bản ghi các cuộc điện đàm giữa cố vấn an ninh quốc gia khi đó sắp nhậm chức Michael Flynn và đại sứ Nga tại Hoa Kỳ mà không ẩn tên của ông Flynn, cũng không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy yêu cầu để lộ danh tính ông Flynn từ Phó Tổng thống lúc đó Joe Biden và các quan chức Nhánh Hành pháp khác là có động cơ chính trị.

Ông Flynn và đại sứ Sergey Kislyak, đã nói chuyện nhiều lần sau khi ông Donald Trump đắc cử tổng thống năm 2016. Danh tính của ông Flynn đã được công bố, hoặc được tiết lộ cho một số quan chức chính phủ ông Obama, những người đã yêu cầu tiết lộ danh tính trước khi ông Trump tuyên thệ nhậm chức. Một phần của những bản ghi này đã được The Washington Post đưa tin trước lễ nhậm chức của ông Trump, dẫn lời một “quan chức cao cấp của chính phủ Hoa Kỳ”. Một bài báo sau đó đã dẫn lời 9 quan chức đương nhiệm và tiền nhiệm. Tất cả đều có khả năng vi phạm luật liên bang về việc cấm tiết lộ thông tin đã được bảo mật.

Hồi tháng 05/2020, Tổng chưởng lý William Barr, một người được ông Trump bổ nhiệm, đã giao nhiệm vụ cho Biện lý liên bang John Bash xem xét những yêu cầu tiết lộ danh tính ông Flynn và những người khác; Bộ Tư pháp cho biết tính thường xuyên và động cơ của việc tiết lộ danh tính này dường như có vấn đề.

Báo cáo của ông Bash chưa bao giờ được công bố nhưng đã được BuzzFeed News xuất bản hôm 31/05 sau khi hãng thông tấn này có được nó qua yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin (Freedom of Information Act).

Ông Bash, một người được bổ nhiệm khác của ông Trump, cho biết ông đã điều tra việc liệu có quan chức cao cấp nào lấy được danh tính của ông Flynn lại liên quan đến các cuộc gọi yêu cầu tiết lộ danh tính xảy ra trước lễ nhậm chức của ông Trump hay không.

“Câu trả lời là không. Theo FBI, Cơ quan này đã không phổ biến báo cáo tình báo thảo luận về những cuộc liên lạc đó và đã ẩn tên Tướng Flynn trong USPII trước khi Tổng thống Trump nhậm chức. Vì lý do đó, việc tiết lộ công khai những thông tin liên lạc trên không thể xuất phát từ một yêu cầu tiết lộ danh tính,” ông Bash viết. USPII là viết tắt của nhận dạng người Hoa Kỳ trong tình báo (U.S. Person Identities in Intelligence).

“Kết luận đó phù hợp với đánh giá của tôi về việc tiết lộ các hồ sơ, điều mà đã không cho thấy bất kỳ yêu cầu tiết lộ danh tính nào tương ứng với một bản tin thảo luận về những thông tin liên lạc đó,” và đã được xác nhận bởi các thông tin khác, ông Bash nói thêm.

Tuy nhiên, vị biện lý liên bang này, người đã từ chức vào tháng 10/2020, cũng cho hay ông đã biết rằng trong thời gian ông Trump chuẩn bị nhậm chức, FBI đã chia sẻ bản ghi của các cuộc gọi Flynn–Kislyak “bên ngoài Cơ quan này mà không ẩn tên Tướng Flynn”.

Ông Bash nói: “Đánh giá về sự lan truyền đó và xác định cách thức thông tin đó được cung cấp cho các hãng thông tấn, đang nằm ngoài phạm vi của cuộc đánh giá này.”

FBI và ông Flynn đã không phúc đáp yêu cầu bình luận.

“Đội ngũ của ông Obama đã tiết lộ một phần bản viết thu âm của ông Flynn cho giới truyền thông; các hãng thông tấn in chúng mà không có ngữ cảnh; đội ngũ của ông Obama đã tiết lộ danh tính này như thể họ chưa từng làm rò rỉ nó,” cựu quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia Richard Grenell, người đã xem báo cáo này, viết trên Twitter. Ông Grenell đã giải mật danh sách các quan chức yêu cầu danh tính của ông Flynn.

Cựu Giám đốc FBI James Comey nói với một hội đồng quốc hội vào năm 2017 rằng cơ quan này đã bị buộc tội chia sẻ thông tin về các cuộc điện đàm của ông Flynn với ông Kislyak tới các cơ quan chính phủ khác. Ông Comey cho biết ông đã chuyển thông tin này cho Giám đốc Tình báo Quốc gia James Clapper, sau đó, ông Clapper đã báo cáo sơ lược cho ông Obama, ông Biden, và các quan chức cao cấp khác. “Người của chúng tôi đều đánh giá việc đó là phù hợp, vì những lý do mà tôi hy vọng là hiển nhiên, để tên ông Flynn được tiết lộ,” ông Comey nói.

Cựu Phó Giám đốc FBI Andrew McCabe sau đó nói với hội đồng này rằng ông không nghĩ tên của ông Flynn đã từng được ẩn, điều này sẽ khiến các yêu cầu tiết lộ danh tính trở nên “không cần thiết”.

Ông Flynn đã nhận tội khai man với FBI về mối liên hệ của ông với ông Kislyak nhưng Bộ Tư pháp nhận thấy cơ quan này không có một “cơ sở điều tra hợp pháp” để phỏng vấn ông nên đã bỏ vụ án hình sự này.

Ông John Bash, biện lý Hoa Kỳ cho Địa hạt phía Tây Texas. (Ảnh: Văn phòng luật sư Hoa Kỳ)

Không có bằng chứng cho thấy những yêu cầu tiết lộ danh tính của ông Flynn được đưa ra vì ‘các lý do không phù hợp’

Ông Bash và nhóm của ông, trong đó có một đặc vụ FBI và hai phụ tá biện lý liên bang, đã xem xét các yêu cầu tiết lộ danh tính được đưa ra từ ngày 01/03/2016 đến 31/01/2017. Ông Trump đã tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20/01/2017.

Nhóm này đã xem xét hồ sơ về các yêu cầu tiết lộ danh tính cùng các báo cáo tình báo quan trọng, nói chuyện với các quan chức tình báo và liên bang khác, đồng thời đánh giá bản ghi bảo mật và không bảo mật của các cựu quan chức cao cấp đang làm chứng cho Quốc hội.

Ông Bash cho biết ông đã không phát hiện ra bằng chứng nào cho thấy các quan chức cao cấp của Hoa Kỳ đã tiết lộ danh tính của ông Flynn hoặc những người Hoa Kỳ khác có trong các báo cáo tình báo “vì mục đích chính trị hoặc các lý do không phù hợp khác” trong khoảng thời gian được đề cập.

Ông Bash nói: “Tôi không tìm thấy cơ sở nào để kết luận rằng các yêu cầu được đưa ra là không phù hợp. Nghiêm trọng nhất là một trong những yêu cầu – liệt kê một quan chức cao cấp là người được ủy quyền tiếp nhận danh tính của Tướng Flynn – được một chuyên gia tình báo đưa ra để chuẩn bị cho một cuộc họp của vị quan chức đó, chứ không phải theo chỉ thị của ông ấy.”

Hồi năm 2020, Tướng Paul Nakasone, giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), đã chỉ ra rằng ông Biden và những người khác muốn danh tính của ông Flynn, nhưng họ đã yêu cầu những người khác gửi những yêu cầu nói trên vì chỉ một số nhân viên nhất định mới được phép thực hiện chúng. NSA đã không phúc đáp yêu cầu bình luận.

Ông Bash lưu ý rằng sẽ rất khó để phát hiện việc lạm dụng quy trình tiết lộ danh tính này bởi vì tiêu chuẩn pháp lý cho phép công bố danh tính của người dân Hoa Kỳ “tương đối dễ dàng đối với các quan chức cao cấp nhất”, trong khi nguyên tắc được quy định trước của NSA “nghĩa là nhiều yêu cầu tiết lộ danh tính được xem như một vấn đề khách quan, ngay cả khi được thực hiện bí mật vì những lý do không phù hợp.”

Ông nói: “Trừ phi cuối cùng quan chức cao cấp đó thực hiện một số hành động không phù hợp với USPII, chẳng hạn như tiết lộ nó cho giới báo chí, sẽ rất khó để phát hiện ra mục đích không phù hợp cho việc đưa ra một yêu cầu tiết lộ danh tính.”

Tướng Paul Nakasone trình bày trong một Hội nghị thượng đỉnh về An ninh mạng của Reuters tại Hoa Thịnh Đốn vào ngày 12/05/2014. (Ảnh: REUTERS/Larry Downing)

Hai yếu tố

Nhóm của ông Bash đã kết luận rằng không chắc là các quan chức chính phủ của ông Obama “khai thác một cách có hệ thống” quy trình này để nhắm mục tiêu vào chiến dịch tranh cử hoặc nhóm chuyển giao của ông Trump, phần lớn dựa trên hai yếu tố.

Theo ông Bash, viện dẫn các quy tắc của Cơ quan An ninh Quốc gia, CIA, và FBI thì yếu tố đầu tiên là việc các quan chức tình báo xem xét các thông tin liên lạc và chọn lọc tất cả thông tin về người Mỹ dường như không liên quan đến “các mục tiêu tình báo ngoại quốc và an ninh quốc gia.” Như vậy số người Mỹ mà các quan chức chính phủ như phó tổng thống có thể yêu cầu tiết lộ danh tính chỉ còn lại tương đối ít.

Thứ hai là phần lớn danh tính vẫn còn trong những báo cáo đó đều được tiết lộ thường xuyên dựa trên yêu cầu thường lệ của nhân viên.

Hàng ngày, Tổng thống và một số quan chức cao cấp khác thường nhận được cái được gọi là Bản tóm lược Thường nhật của Tổng thống, hoặc một tài liệu chứa thông tin tuyệt mật do các quan chức tình báo thu thập được.

Ông Bash nhận thấy rằng, ít nhất là kể từ năm 2015, những người trình bày bản tóm lược đó sẽ yêu cầu các cơ quan tình báo tiết lộ danh tính của hầu hết người Mỹ được đề cập trong các tài liệu có trong bản tóm lược này. Lời biện minh được đưa ra cho những yêu cầu này “thường không khác gì một tuyên bố viết sẵn” rằng một người báo cáo viên cần các thông tin nhận dạng cho cuộc họp vào buổi sáng của một quan chức cụ thể.

“Yêu cầu này thường sẽ được chấp thuận vào sáng hôm đó, đôi khi chỉ trong vòng vài phút. Những yêu cầu này hiếm khi bị từ chối,” ông Bash nói.

Các báo cáo viên cho tổng chưởng lý, giám đốc FBI, giám đốc CIA, và giám đốc tình báo quốc gia nói với ông Bash rằng yêu cầu tiết lộ danh tính trước các cuộc báo cáo là quy trình hoạt động tiêu chuẩn, và trong một số trường hợp cũng được thực hiện bởi những người tiền nhiệm của họ. Các nhân viên tình báo lựa chọn các báo cáo cho đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc đều cho biết thủ tục này trên thực tế đã được những người tiền nhiệm của họ giao cho họ bằng văn bản, mặc dù không thể xác định được vị trí tài liệu đó.

Một quan chức An ninh Quốc gia với 32 năm kinh nghiệm tại cơ quan này nói rằng những yêu cầu cho biết trước của các báo cáo viên đã được thực hiện từ năm 2008, nếu không nói là sớm hơn.

Giám đốc trong cuộc họp ngày 23/03/2017, đã ra lệnh cho các nhân viên ngừng thực hiện các yêu cầu phổ biến rộng rãi. Ông Bash nói: “Sự thay đổi đó có thể được thúc đẩy bởi cuộc thảo luận công khai về những việc tiết lộ danh tính.”

Ông Grenell nói những gì đã diễn ra là bất hợp pháp.

“Việc các nhân viên làm báo cáo chia sẻ tên mà không có yêu cầu là bất hợp pháp,” ông nói. “Điều đó nên được điều chỉnh lại.”

Ông Bash nói: “Mặc dù không tìm thấy bằng chứng nào về các yêu cầu tiết lộ danh tính không phù hợp, nhưng tôi vẫn gặp rắc rối với việc những người được bổ nhiệm chính trị của chính phủ đương nhiệm dễ dàng có được thông tin không công khai về những người liên quan đến chiến dịch tranh cử tổng thống hoặc nhóm chuyển giao. Tiềm năng lạm dụng thông tin như vậy khá cao  – khó có thể phát hiện ra việc lạm dụng này.”

Ông khuyến nghị các cơ quan tình báo áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt hơn đối với các yêu cầu tiết lộ danh tính liên quan đến các chiến dịch hoặc chuyển giao của tổng thống, kể cả việc áp dụng một tiêu chuẩn cao hơn để chấp nhận những yêu cầu đó.

Thanh Tâm biên dịch

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn