Là nhà tâm lý học nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Hành vi và Công nghệ Hoa Kỳ tại California, Tiến sĩ Robert Epstein cho biết các công ty công nghệ lớn như Google và Facebook có năng lực mạnh mẽ trong việc thay đổi ý kiến và sở thích bỏ phiếu của mọi người, thông qua việc thao túng nội dung trang chủ hiển thị trên màn hình thiết bị cá nhân mà người dùng không hề hay biết.

Người dân xếp hàng để bỏ phiếu tại Trung tâm Giải trí Morton và Barbara Mandel ở Palm Beach, Florida vào ngày 3/11/2020. (Ảnh Joe Raedle/ Getty Images)

“Tôi đã tính toán nhiều tháng trước, rằng nếu tất cả các công ty ở Thung lũng Silicon, mà trong đó có hai công ty quyền lực nhất là Google và Facebook, nếu tất cả họ đều cùng quảng bá theo một hướng, thì họ có thể dễ dàng thay đổi 15 triệu phiếu bầu trong cuộc bầu cử này; có nghĩa là, trên thực tế họ là người quyết định ai sẽ là tổng thống tiếp theo,” ông Epstein cho biết trong một cuộc phỏng vấn trong chương trình “American Thought Leaders” của Epoch Times.

Ông Epstein đã tiến hành một dự án giám sát lớn “để xác định các công ty công nghệ lớn đã cho mọi người thấy những gì vào những ngày trước cuộc bầu cử năm 2016, 2018, và bây giờ là năm 2020.”

Nhóm dự án đã tuyển dụng “một nhóm đa dạng gồm 733 cử tri đã ghi danh thuộc Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ, và các đảng viên độc lập,” từ “ba tiểu bang chiến địa then chốt là: Arizona, Florida, và North Carolina.”

Ông Epstein giải thích, nhóm người tham gia này được trang bị nhu liệu đặc biệt để nhóm dự án có thể theo dõi hoạt động của họ trên Internet, “ví dụ như thực hiện tìm kiếm trên Google, Bing, và Yahoo.”

Ông Epstein nói, nhu liệu cho phép nhóm dự án quan sát tất cả các hoạt động liên quan đến bầu cử trên Internet của những người tham gia – với sự cho phép của họ – giống như nhìn thấy màn hình của họ. Ông Epstein giải thích: “Chúng tôi đang thông qua việc dùng nhu liệu mà theo dõi họ.”

Mục đích của việc giám sát là để nắm bắt những nội dung “chóng tàn” như kết quả tìm kiếm, lời nhắc trên trang chủ Google hoặc Facebook, đề xuất tìm kiếm, nguồn cấp tin tức, chuỗi video YouTube. Nội dung thoáng qua này có thể tác động đến người dùng khi nó xuất hiện, nhưng sau đó nó biến mất vĩnh viễn không để lại dấu vết, ông Epstein giải thích.

Ông Epstein đã thu thập và lưu giữ hơn nửa triệu tin nhắn tạm thời nhưng sẽ vĩnh viễn biến mất trên trang chủ Google và Facebook của những người tham gia.

“Chúng tôi thực sự đã tìm thấy bằng chứng về sự thiên vị, và chúng tôi cũng đã tìm thấy thứ mà một số người có thể gọi là bằng chứng không thể chối cãi được,” ông Epstein nói.

Ông Epstein cho biết: “Chúng tôi nhận thấy trong tuần có ngày 26/10, tức là khá gần với cuộc bầu cử, chỉ những người tham gia thuộc phe tự do của chúng tôi mới nhận được lời nhắc bỏ phiếu trên trang chủ của Google.”

Trong số những người tự nhận là có xu hướng bảo thủ, “không một ai nhìn thấy lời nhắc đó trên trang chủ”, ông nói thêm.

Hôm 29/10, ông Epstein đã công bố những phát hiện của mình.

Vào cùng đêm đó, “từ nửa đêm ngày 29/10, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử, tất cả những người tham gia của chúng tôi bắt đầu nhận được lời nhắc bỏ phiếu đó trên trang chủ của Google. Và điều đó tiếp tục cho đến khi kết thúc Ngày Bầu cử 03/11,” ông Epstein nói.

Ông Epstein giải thích những phát hiện của mình rằng, “Tất nhiên, nếu quý vị đang ủng hộ một ứng cử viên, quý vị muốn huy động… để khiến những cử tri đó đứng lên đi bỏ phiếu nếu họ chưa bỏ phiếu bầu qua thư. Thứ hai, quý vị không muốn khuyến khích những người ủng hộ ứng cử viên mà quý vị phản đối đi bỏ phiếu, vì vậy quý vị muốn giữ những người đó ở nhà,” ông nói.

Để tác động đến những người vẫn chưa ra quyết định, “quý vị sẽ gây áp lực lớn nhất… để cố gắng thúc đẩy những cử tri đó theo phe này hoặc phe kia.” Ông Epstein nói thêm rằng “Thông thường trong một cuộc bầu cử cam go, những người đó mới quyết định ai sẽ thắng cử.”

Ông Epstein cho biết, trang chủ Google được truy cập 500 triệu lần mỗi ngày tại Hoa Kỳ. Nếu kiểu nhắc nhở đó được sử dụng một cách có hệ thống trong một khoảng thời gian, nó ảnh hưởng nhiều đến người đi bỏ phiếu bầu trực tiếp vào Ngày Bầu cử, đến người bỏ phiếu bầu qua thư, đến người ghi danh đi bỏ phiếu,” ông Epstein nói.

YouTube, vốn trực thuộc Google, cũng có thể tác động đáng kể đến ý kiến của mọi người bằng cách đề xuất thêm nhiều video hơn. Ông Epstein cho biết thêm rằng “trong số các video mà mọi người xem trên YouTube khắp thế giới, 70% được đề xuất bởi thuật toán ‘Xem tiếp’ (YouTube’s up next) của ứng dụng.”

Google đã không hồi đáp ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Ông Epstein nói, “Bản thân tôi nghiêng về cánh tả, tôi nghĩ thật tuyệt khi họ đang quảng bá về các mục tiêu và ứng viên mà tôi thích và gia đình tôi thích. Nhưng, quý vị biết đấy, tôi đặt nền dân chủ, tôi đặt cuộc bầu cử tự do và công bằng, tôi đặt đất nước của chúng ta lên trên bất kỳ sở thích cá nhân nào mà tôi có đối với một ứng cử viên hoặc một đảng phái. Và thực tế là nếu chúng ta cho phép các công ty như Google kiểm soát kết quả cuộc bầu cử của mình, thì chúng ta không có dân chủ, không có bầu cử tự do và công bằng; tất cả những điều đó đều là viển vông.”

Sau khi biết về những phát hiện của ông Epstein, thượng nghị sĩ Ron Johnson (Cộng Hòa–Wisconsin), Ted Cruz (Cộng Hòa–Texas), và Mike Lee (Cộng Hòa–Utah) đã viết một lá thư cho Giám đốc điều hành Google Sundar Pichai hôm 05/11, để yêu cầu làm rõ lời khai của ông ta cho Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ và hồi đáp của ông đối với các chất vấn bằng văn bản của các thượng nghị sĩ từ hồi tháng 8.

Theo bức thư, ông Pichai cho biết trong câu trả lời của mình với các thượng nghị sĩ rằng, “Google không sửa đổi bất kỳ sản phẩm nào, bao gồm cả chức năng Tìm kiếm, để thúc đẩy một quan điểm chính trị cụ thể… chúng tôi sẽ không làm như vậy cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 sắp tới.”

“Các công ty công nghệ lớn là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với tự do ngôn luận ở Hoa Kỳ và tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử của chúng ta. Google có nhiều quyền lực hơn bất kỳ công ty nào trên hành tinh, và phát hiện của Tiến sĩ Epstein làm dấy lên mối lo ngại nghiêm trọng về việc Google lạm dụng quyền lực đó cũng như việc Google sẵn sàng thao túng nền tảng của mình để giúp Joe Biden đắc cử tổng thống. Google phải đưa ra câu trả lời về lý do và cách họ thao túng người dùng trong việc ảnh hưởng đến cuộc bầu cử này,” ông Cruz nói trong một tuyên bố.

Ella Kietlinska và Jan Jekielek
Huệ Giao biên dịch