Âm nhạc của Mozart ngoài giải trí còn có điều gì nữa? Các nhà khoa học trên thế giới đã khẳng định rằng âm nhạc của ông giúp con người thông minh hơn và cải thiện sức khỏe. Ngay cả bò và cây trồng cũng thích nghe. Hiện nay, một công ty của Đức nói rằng bạn nên mở nhạc của Mozart khi xử lý nước thải! Chúng ta hãy xem xét các nghiên cứu khác nhau về cái gọi là Hiệu ứng Mozart.

Trí thông minh

Thuật ngữ “Hiệu ứng Mozart” được các nhà khoa học tại Đại học California đặt ra năm 1995. Họ phát hiện rằng sau khi nghe nhạc của Mozart, sinh viên đạt điểm cao hơn trong các bài kiểm tra IQ về không gian. Các nhà khoa học cũng đã thử dùng nhạc trance, nhạc tối giản, sách nói và hướng dẫn thư giãn, nhưng không loại nào có tác dụng.

Các nhà khoa học trên thế giới đã khẳng định rằng âm nhạc của Mozart giúp con người thông minh hơn và cải thiện sức khỏe. (Ảnh: Otto Erich)

Frances Rauscher, Gordon Shaw, và Katherine Ky từ Trung tâm Sinh học Thần kinh về Học tập và Trí nhớ đã viết trong bài báo của họ, được xuất bản trên Neuroscience Letters, rằng “36 sinh viên đại học đã nghe 10 phút bản Sonata for Two Pianos, K. 448 của Mozart, và đạt 8–9 điểm cao hơn cho bài kiểm tra IQ không gian của Thang đo Trí tuệ Stanford-Binet, so với sau khi họ nghe bản thu âm hướng dẫn thư giãn hoặc im lặng. Việc này chỉ kéo dài 10–15 phút.”

Nghiên cứu 5-ngày kiểm tra 79 sinh viên cũng ghi nhận “sự gia tăng đáng kể từ ngày 1 đến ngày 2 là 62% đối với nhóm Mozart; 14% đối với nhóm Im lặng, và 11% đối với nhóm Hỗn hợp [nhóm đã nghe các loại âm nhạc và bản thu âm khác].” Nghiên cứu kết luận rằng “có lẽ phản ứng của vỏ não đối với âm nhạc là chìa khóa cho ‘mật mã’ hoặc ngôn ngữ bên trong của chức năng não cao hơn.” 

Sản xuất sữa

Trong một bài báo năm 2007 của truyền thông Tây Ban Nha El Mundo, những con bò trong một trang trại ở Villanueva del Pardillo, Tây Ban Nha, sản xuất từ ​​30 đến 35 lít (khoảng 8 đến 9 gallon) sữa mỗi ngày, so với chỉ 28 lít ở các trang trại khác. Theo chủ sở hữu Hans-Pieter Sieber, điều này là nhờ bản Concerto cho Sáo và đàn Hạc (Harp) cung Rê trưởng của Mozart mà 700 con bò Friesian của ông nghe vào thời điểm vắt sữa. Ông cũng khẳng định sữa có vị ngọt hơn.

Theo ABC news, các thầy tu ở Brittany, Pháp được cho là những người đầu tiên phát hiện ra sự thích thú của bò đối với nhạc Mozart. Giờ đây, những người nông dân từ Israel đến Anh Quốc cho đàn bò của họ nghe nhạc cổ điển.

Sức khỏe của trẻ sinh non

Vào tháng 01/2010, tạp chí Nhi khoa đã đăng một nghiên cứu của các nhà khoa học Israel cho thấy nhạc Mozart đã giúp trẻ sinh non tăng cân nhanh hơn. Các nhà nghiên cứu đã phát 30 phút nhạc Mozart cho 20 trẻ sinh non tại Trung tâm Y tế Tel Aviv Sourasky trong hai ngày liên tiếp và so sánh mức tăng cân của chúng với một nhóm khác không nghe nhạc.

Các bác sĩ lưu ý rằng trẻ sơ sinh nghe nhạc bình tĩnh hơn, do đó giảm tiêu hao năng lượng khi nghỉ ngơi (resting energy expenditure hay REE).

Các nhà nghiên cứu đã kết luận trong bài báo của họ: “Tiếp xúc với nhạc Mozart làm giảm đáng kể REE ở trẻ sinh non khỏe mạnh. Chúng tôi suy đoán rằng tác động này của âm nhạc đối với REE có thể giải thích phần nào sự cải thiện cân nặng là kết quả của ‘Hiệu ứng Mozart’.”

Xử lý nước thải

Năm 2010, một nhà máy xử lý nước thải gần Berlin, Đức đã thử nghiệm hệ thống âm thanh Mozart do công ty Mundus của Đức sản xuất. Nhạc từ “The Enchanted Flute” được phát cho vi khuẩn ăn sinh khối. Ban đầu, nhà máy gần như hủy bỏ thử nghiệm sau vài tháng. Nhưng sau một năm, khi đến thời điểm làm sạch bùn, nhà máy nhận thấy rằng họ chỉ phải vận chuyển 6,000 mét khối bùn (khoảng 212 foot khối) thay vì 7,000 mét khối như thông thường.

Ông Detlef Dalichow, một chuyên gia về quản lý nước thải, nói với báo Märkische Allgemeine rằng: “Chúng tôi đã vận chuyển lượng bùn ít đi đáng kể.”

Công ty ước tính đã tiết kiệm được khoảng 10,000 euro chi phí vận chuyển bùn thải. Mundus cho biết hệ thống loa của họ cố gắng mô phỏng chính xác âm thanh của một phòng hòa nhạc.

Sự phát triển của cây trồng

Các cây trồng đã được nghe tất cả các loại nhạc từ những năm 1970. Một số bản nhạc khiến chúng yêu thích, và những bản nhạc khác khiến chúng chết. Tuy nhiên, chúng yêu thích âm nhạc của Mozart.

Một trong những thí nghiệm đầu tiên với thực vật và âm nhạc diễn ra vào năm 1973 khi sinh viên đại học Dorothy Retallack sử dụng Buồng Điều khiển Sinh học của trường Đại học Colorado Woman để đưa thực vật vào hai đài phát thanh khác nhau. Trong một buồng, cây cối phải nghe nhạc rock ba giờ một ngày. Trong buồng khác, đài phát thanh phát nhạc dễ nghe trong ba giờ một ngày.

Những cây nghe nhạc dễ nghe phát triển khỏe mạnh và thân của chúng bắt đầu uốn cong về phía đài. Tuy nhiên, những cây nghe rock có lá nhỏ và ngả ra xa đài. Chúng phát triển cao lớn và thành từng nhóm, và hầu hết chúng chết sau 16 ngày.

Retallack đã tiếp tục thử nghiệm nhiều phong cách âm nhạc khác nhau. Cây cối ngả ra xa nhạc của Led Zeppelin và Jimi Hendrix nhưng dường như cảm kích nhạc organ của Bach và jazz. Cô thấy rằng chúng yêu thích nhất là nhạc cổ điển Bắc Ấn được chơi bằng sitar. Chúng tỏ ra hoàn toàn thờ ơ với nhạc đồng quê.

Vườn nho

Vào năm 2001, khi tìm kiếm một phương pháp sinh thái để ngăn chặn sâu bọ không tấn công vườn nho, người yêu âm nhạc Carlo Cignozzi đã đặt những chiếc loa khắp vườn nho Tuscan rộng 24 mẫu Anh ở Il Paradiso di Frassina. 

Anh ấy bắt đầu phát một loạt các bản nhạc cổ điển, bao gồm cả nhạc của Mozart, cho cây 24 giờ một ngày, và nhận thấy rằng cây dây leo có vẻ trưởng thành nhanh hơn. Anh Cignozzi cho biết những cây dây leo gần loa trưởng thành nhanh hơn, và anh chỉ phát nhạc cổ điển thay vì nhạc pop hay rock.

Năm 2006, một nhóm nghiên cứu từ Đại học Florence đã nghiên cứu thêm. Theo Giáo sư nông nghiệp Stefano Mancuso, những cây nho được nghe âm thanh sẽ trưởng thành nhanh hơn những cây không tiếp xúc với âm nhạc. Âm nhạc cũng có tác động tích cực đến sự phát triển của cây nho và tổng diện tích lá trên mỗi cây nho.

Chuột trong thí nghiệm maze

Frances Rauscher, một trong những nhà khoa học tham gia nghiên cứu “Hiệu ứng Mozart” đầu tiên năm 1995, tiếp tục nghiên cứu hiệu ứng này trên chuột năm 1998. Một nhóm chuột đã được nghe nhạc Mozart khi còn trong bụng mẹ và thêm 60 ngày sau khi sinh. 

Người ta nhận thấy rằng những con chuột này có khả năng điều hướng trong thí nghiệm maze (tìm đường ra khi bị thả vào các hộp thiết kế ngoằn ngoèo) tốt hơn những nhóm chuột khác bị bỏ mặc trong im lặng hoặc tiếp xúc với tiếng ồn trắng hay âm nhạc của nhà soạn nhạc tối giản Philip Glass.

Nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Wisconsin cùng với Desix Robinson và Jason Jens đã xuất bản trên tạp chí Neurological Research. Theo nghiên cứu, “Vào ngày thứ 3, những con chuột tiếp xúc với tác phẩm của Mozart đã hoàn thành nhanh hơn và ít sai sót hơn so với chuột trong các nhóm khác. Sự khác biệt tăng lên về mức độ qua Ngày thứ 5. Điều này cho thấy rằng việc tiếp xúc nhiều lần với âm nhạc tinh tế giúp cải thiện khả năng nhận biết không gian-thời gian ở chuột, giống như kết quả được tìm thấy ở người.”

Louis Makiello
Tú Linh biên dịch