Người đầu tiên bị buộc tội theo luật can thiệp nước ngoài mới của Úc, nhà lãnh đạo cộng đồng 65 tuổi Dương Dĩ Sanh, là một nhà vận động mạnh mẽ và ủng hộ chính sách thân Bắc Kinh trong hai thập kỷ qua.

Ông Dương, còn được gọi là Sunny Dương, là lãnh đạo của một số tổ chức cộng đồng ở Melbourne, bao gồm Liên đoàn Châu Đại Dương của các tổ chức người Hoa từ Việt Nam, Campuchia và Lào Inc., và Bảo tàng Lịch sử Trung Quốc Úc tại Melbourne.

Ông ta đã sử dụng vị trí của mình để vận động và làm việc với các nhà lãnh đạo cộng đồng Á Châu khác có trụ sở tại Melbourne để hỗ trợ các tuyên bố địa chính trị của Bắc Kinh về Đài Loan và khu vực Biển Hoa Đông.

Vào năm 2007, ông Dương cùng 30 tổ chức cộng đồng bị cáo buộc đã chỉ trích bản cam kết “Bốn Không và Một Không có (Four Noes and One Without)” của Tổng thống Đài Loan lúc bấy giờ là ông Trần Thủy Biển.

Bản cam kết khẳng định vị thế của Đài Loan là một quốc gia độc lập với Bắc Kinh, đối mặt với những tuyên bố của Trung Cộng rằng chế độ này kiểm soát quốc đảo.

Một máy bay chiến đấu F-16V do Hoa Kỳ sản xuất với vũ khí trang bị được trưng bày trong cuộc tập trận tại một căn cứ quân sự ở Gia Nghĩa, miền nam Đài Loan hôm 15/1/2020. (Ảnh Sam Yeh/AFP qua Getty Images)

Sự chỉ trích bởi ông Dương và các tổ chức cộng đồng khác kêu gọi chính phủ Úc “chú ý đến tình hình ở eo biển Đài Loan” và duy trì “sự hòa bình và ổn định” ở khu vực Á Châu–Thái Bình Dương, theo một tuyên bố được đăng tải trên trang web của Bộ Ngoại giao Bắc Kinh.

Năm 2011, ông Dương ký một tuyên bố chung với một số lãnh đạo cộng đồng khác để [yêu cầu] Nhật Bản nhường quyền kiểm soát quần đảo Senkaku cho Bắc Kinh.

Máy bay giám sát P-3C Orion của Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản bay qua các đảo tranh chấp, được gọi là Senkaku ở Nhật Bản và Điếu Ngư ở Trung Quốc, ở Biển Hoa Đông hôm 13/10/2011. (Ảnh Kyodo News qua AP/File)

Nhật Bản đã nhận đầy đủ chủ quyền đối với hòn đảo vào năm 1972 từ Hoa Kỳ theo Thỏa thuận Đảo ngược Okinawa (Okinawa Reversion Agreement). Tuy nhiên vào năm 2013, Bắc Kinh bắt đầu khẳng định các tuyên bố chủ quyền của mình sau khi thiết lập “vùng nhận dạng phòng không” trên Biển Hoa Đông, bao gồm các hòn đảo.

Bắc Kinh không xa lạ gì với các tranh chấp lãnh thổ. Ở Biển Đông, nước này tiếp tục tuyên bố chủ quyền đối với các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa và đã xâm nhập vào khu vực này bằng cách xây dựng các đảo nhân tạo.

Các đồng minh Dân Chủ và The Hague đã bác bỏ những tuyên bố này.

Ông Dương đã chính thức bị Cảnh sát Liên bang Úc (AFP) buộc tội “chuẩn bị cho một cuộc tấn công can thiệp từ nước ngoài” theo Dự luật sửa đổi pháp luật về an ninh quốc gia năm 2018 (Gián điệp và can thiệp nước ngoài), được gấp rút thông qua Quốc hội Úc để đối phó với sự can thiệp của nước ngoài vào nước này.

Các cáo buộc được đưa ra sau cuộc điều tra kéo dài một năm của Lực lượng Đặc nhiệm Chống can thiệp nước ngoài (CFI), do Tổ chức Tình báo An ninh Úc (ASIO) và AFP dẫn đầu điều tra mối quan hệ của ông Dương với một cơ quan tình báo nước ngoài.

Hồi tháng 6, luật này đã được dùng để điều tra Nghị sĩ Shaoquett Moselmane của tiểu bang New South Wales và cố vấn của ông, ông John Zhang, dẫn đến một cuộc đột kích đầy kịch tính vào buổi sáng, và đã trở thành tiêu đề chính trên báo chí toàn quốc.

Vụ việc mới nhất xảy ra trong bối cảnh Giám đốc ASIO Mike Burgess lặp đi lặp lại các cảnh báo rằng các cơ quan ở nước ngoài đang nhắm mục tiêu vào tất cả các thành phần của xã hội Úc để thực hiện các hoạt động can thiệp từ nước ngoài.

Daniel Y.Teng
Thanh Bùi biên dịch