Các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia an ninh quốc gia của Trung Cộng hẳn đã rất vui mừng khi Nhật Bản không phản ứng trước quyết định của nhà cầm quyền tại Bắc Kinh khi cho phép hải cảnh của họ “nổ súng vào các tàu xung quanh quần đảo Senkaku ở Biển Hoa Đông.”

Nhật Bản vẫn chưa phản ứng trước mối đe dọa gia tăng từ Trung Cộng
Một chiếc tuần duyên hạm của Trung Quốc tại cảng Manila vào ngày 14/01/2020. (Ảnh: STR/AFP qua Getty Images)

Việc Nhật Bản không đưa ra được biện pháp đáp trả nào đối với các tuần duyên hạm của Trung Quốc đang hiện diện trong lãnh hải của Nhật Bản ở quần đảo Senkaku có thể dẫn đến việc Trung Quốc sẽ chiếm đóng toàn bộ hoặc một phần quần đảo Senkaku.

Trên thực tế, nếu Trung Cộng tiếp tục điều động quân đội và lực lượng chiếm đóng toàn bộ hoặc một phần quần đảo Senkaku, họ sẽ lặp lại những gì đã thực hiện trước đây ở Biển Đông.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Senkaku; tuy nhiên cũng như yêu sách của họ đối với các đảo và đá ngầm ở Biển Đông, tuyên bố chủ quyền này không được bất kỳ quốc gia nào công nhận.

Theo Hiệp ước Hợp tác và An ninh tương hỗ giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ, các bên đã đồng ý “rằng Hoa Kỳ nên duy trì các lực lượng vũ trang ở bên trong và xung quanh Nhật Bản để ngăn chặn các cuộc tấn công vũ trang vào Nhật Bản.”

Do đó, Hoa Kỳ có thể hành động thay cho Nhật Bản; Hoa Kỳ gần như chắc chắn sẽ không làm điều đó trừ khi được Nhật Bản yêu cầu.

Tháng 11/2020, Hoa Kỳ và Nhật Bản đã tiến hành cuộc tập trận Keen Sword 21 tại Nhật Bản, tỉnh Okinawa và các vùng biển lân cận của nước này. Vào thời điểm đó, Trung tướng Kevin Schneider, chỉ huy lực lượng Hoa Kỳ đóng tại Nhật Bản cho biết lực lượng liên quân đã chứng tỏ “khả năng điều động người” xung quanh các hòn đảo phía tây nam của Nhật Bản, và khả năng này “khai triển binh sĩ chiến đấu nhằm bảo vệ quần đảo Senkaku.”

Tuy nhiên, vai trò của lực lượng Hoa Kỳ ở quần đảo Senkaku gần như chắc chắn sẽ cần sự ủng hộ của Nhật Bản.

Trung Quốc đang thử nghiệm xem họ có thể tiến xa đến mức nào trong việc thúc đẩy tuyên bố chủ quyền ở Senkaku, đồng thời tránh một cuộc đối đầu quân sự với Hoa Kỳ.

Cuối tháng 11/2020, Trung Quốc đã đưa ra đề nghị “giảm bớt căng thẳng” giữa Nhật Bản và Trung Quốc về Senkaku, gợi ý rằng cả ngư dân Nhật Bản và Trung Quốc đều không được phép hoạt động xung quanh quần đảo Senkaku.

Trung Quốc cũng đã đề nghị rằng “chỉ các tàu của chính phủ” mới được phép đến gần các đảo để “bảo đảm các tàu thuyền đáng ngờ không đi vào vùng biển nhạy cảm.”

Nhật Bản đã bác bỏ lời đề nghị này của Trung Quốc, nói rõ rằng các tàu đánh cá của Nhật Bản sẽ tiếp tục hoạt động trong lãnh hải của Nhật Bản, và rằng đề nghị của Trung Quốc sẽ gây tổn hại đến tuyên bố chủ quyền của Nhật Bản.

Ngay cả trước khi quyết định cho phép các tuần duyên hạm “nổ súng vào” các tàu khác ở quần đảo Senkaku, Trung Cộng đã cử các tuần duyên hạm hàng ngày tuần tra các vùng biển mà Nhật Bản tuyên bố là nằm trong Vùng Đặc quyền Kinh tế của mình. Trước đó, các chiến hạm của Trung Cộng đã xua đuổi ngư dân Nhật Bản hoạt động quanh đảo Taisho, là đảo thuộc chuỗi quần đảo Senkaku. Việc sử dụng hải cảnh Trung Cộng thay vì hải quân là để thể hiện yêu sách chủ quyền của Trung Cộng.

Nhật Bản không có bất kỳ căn cứ quân sự nào ở quần đảo Senkaku. Nhưng trên đảo Yonaguni gần đó, Nhật Bản đã xây dựng một trạm radar cảnh báo sớm, đã đi vào hoạt động từ năm 2016. Yonaguni cách Đài Loan khoảng 67 hải lý. Quần đảo Senkaku cách Yonaguni khoảng 80 hải lý về phía bắc–đông bắc. Nhật Bản từng có thể đặt radar trên một trong những đảo ở cực nam Senkaku nhưng đã quyết định không làm như vậy, có lẽ để không gây kích động đến người Trung Quốc.

Nhật Bản đang phải đối mặt với một tình huống khó xử. Nếu không có bất kỳ biện pháp tức thời nào để bảo vệ quần đảo Senkaku, tất cả hoặc một số hòn đảo của quần đảo này có thể sẽ bị Trung Quốc chiếm đóng, bằng cách đưa ra đó một ít “thường dân” hoặc lực lượng quân sự. Quần đảo Senkaku không phải là đảo có cư dân sinh sống, vì vậy Trung Quốc cũng sẽ phải xây cơ sở hạ tầng như họ đã làm thành công ở Biển Đông.

Ngoài ra, Trung Quốc có thể sử dụng hải cảnh để xua đuổi ngư dân Nhật Bản, như trước đây Trung Quốc đã làm với hải quân của nước này.

Trong khi đó, chính phủ Nhật Bản dường như đang trông chờ kỳ tích và dường như không thể đưa ra bất kỳ chính sách nào để đáp trả các mối đe dọa ngày càng tăng của Trung Cộng.

Ông Stephen Bryen được xem là một chiến lược gia về chính sách bảo mật công nghệ, hai lần được trao tặng Huân chương Công vụ Xuất sắc, danh hiệu dân sự cao quý nhất của Bộ Quốc phòng. Cuốn sách gần đây nhất của ông là “An Ninh Công Nghệ và Sức Mạnh Quốc Gia: Người Thắng và Kẻ Thua.” (Technology Security and National Power: Winners and Losers)

Ý kiến được trình bày trong bài viết này của tác giả không nhất thiết phản ảnh quan điểm của The Epoch Times.

Stephen Bryen
Từ Huệ biên dịch

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn