Những người Mỹ có liên hệ với Ukraine đang giữ liên lạc chặt chẽ với những người thân ở đó thông qua các cuộc điện thoại hàng ngày, tin nhắn, và các dòng đăng trên mạng xã hội. Khi không có phản hồi sau nhiều giờ, điều đó có thể là do phạm vi phủ sóng internet yếu; hoặc có thể họ đã trú ẩn trong tầng hầm hoặc tàu điện ngầm nên không có tín hiệu.

Mỗi khi không thể liên lạc, một ý nghĩ khủng khiếp lại nổi lên, rằng điều gì đó tồi tệ hơn có thể đã xảy ra. Chuyện này làm cho người ta lo lắng căng thẳng và đêm ngủ không yên.

Cô Laryssa Charest và chồng cô là anh John đã nhận nuôi ba đứa trẻ mồ côi Ukraine trong nhà của họ ở Quận Allegheny, Pennsylvania, được bốn mùa hè. Tình yêu thương đã khiến cặp vợ chồng thử nhận nuôi ba anh em này, hiện đã 13, 12, và 9 tuổi. Quá trình này đầy rẫy những thủ tục phức tạp, và gần đây việc nhận con nuôi đã thất bại, nhưng cô Charests vẫn gần gũi với bọn trẻ và cha mẹ nuôi người Ukraine của các con. Kể từ khi Nga xâm lược Ukraine, họ đã liên lạc hàng ngày.

“Trong vài ngày qua, chúng tôi dặn các con phải gọi điện,” cô Laryssa Charest nói với The Epoch Times. “tôi chỉ gọi mỗi buổi sáng. Tôi bảo các con hãy gửi tin nhắn cho tôi. Bé lớn nhất gửi tin nhắn cho tôi với nội dung: ‘Ở đây hơi sợ, cả ngôi nhà đang rung lắc. Con không hiểu chuyện gì đang xảy ra.’ Điều đó thực sự khủng khiếp.”

Cô Charest được thông báo rằng những đứa trẻ không thể đưa điện thoại lên cửa sổ để chụp ảnh vì lý do an ninh. Các em không muốn bị phát hiện trong nhà của mình. Cha mẹ nuôi của những đứa trẻ này đều đã ngoài 60 tuổi, và họ còn nhận nuôi một vài bé khác ngoài ba bé này.

Vào lúc Nga xâm lược, người cha nuôi đang làm việc trong một ngôi nhà mà gia đình ông đang xây dựng cách đó khoảng 25km (khoảng 16 dặm). Ông định trở về nhà vào buổi tối, nhưng lại bị kẹt lại một mình trong ngôi nhà đang xây dang dở trong nhiều ngày; ông cũng không biết chắc con đường nào đã bị chặn và nơi nào là an toàn để đi lại.

Ngoài ra, ông để tiền của gia đình và giấy tờ của mọi người trong xe hơi. Điều này có nghĩa là người mẹ nuôi sẽ không thể mua thức ăn. Bà cho biết nhà chỉ còn một kilo bột mì. Bà định làm bánh quy, nhưng không biết mình sẽ cho bọn trẻ ăn gì sau khi ăn hết chỗ bánh quy này.

Họ thử bật tivi lên xem để biết được chuyện gì đang xảy ra, nhưng tín hiệu kém, và họ thường trú ẩn trong tầng hầm của một người hàng xóm.

Nếu gia đình này có thể đến biên giới với giấy tờ của họ, nhà Charests sẽ mua cho họ vé máy bay đến Hoa Kỳ, nhưng hiện tại, tương lai của họ rất bấp bênh.

“Thế giới của chúng ta đang đảo lộn. Tôi cảm thấy mệt mỏi. Tôi kiệt sức rồi. Tôi bị đau đầu,” cô Charest nói. Cô không thể ngủ vì cứ thao thức lo xem tin tức mới. “Cứ vài giờ, tôi lại kiểm tra điện thoại của mình để xem có tin tức gì về vụ nổ mới nhất hay không, hoặc xem liệu tôi có nhận được tin nhắn từ bọn trẻ hay không. Việc này chắc chắn đã làm hao tổn năng lượng của chúng tôi.”

Người em gái hỗ trợ binh sĩ

Ông Serge Shetilov, 69 tuổi, ở Quận Dauphin, Pennsylvania, cũng đã trằn trọc không ngủ được kể từ khi Nga xâm lược Ukraine. Hầu như lúc nào ông cũng theo dõi tin tức và liên lạc với người em gái đang sống ở Ukraine của mình.

Bà Nataliya Shetilova nằm trong một mạng lưới đang ngày càng phát triển chuyên thu thập các mặt hàng cho quân đội Ukraine. (Ảnh: Được sự cho phép của ông Serge Shetilov)

“Tôi đã nói chuyện với em tôi ngày hôm qua,” ông Shetilov nói với The Epoch Times. “Rất nhiều vụ nổ gần nhà cô ấy sống, và tại thành phố tôi sống trước khi tôi đến Mỹ.” Ông đã sống ở Hoa Kỳ 30 năm nhưng có các thành viên khác trong gia đình ở Ukraine.

Em gái của ông, bà Nataliya Shetilova, 66 tuổi, đã làm việc tình nguyện cho quân đội Ukraine từ năm 2014, thu thập các vật dụng cho quân đội. Giờ đây, bà vẫn tiếp tục công việc đó.

“Bà ấy làm điều này vì chúng tôi phải cứu đất nước của mình. Phải có người nào đó làm chuyện này,” ông Shetilov nói. “Khi Nga chiếm Crimea, nguồn cung cấp cho quân đội của chúng tôi quá nghèo nàn. Bà ấy thu lượm đồ quyên góp của người dân và cung cấp mọi thứ từ thực phẩm đến quần áo cho đến các vật dụng quân sự, nếu có ai quyên góp những vật dụng đó.”

Bà đã xây dựng một mạng lưới những người từ khắp nơi trên thế giới, những người đã gửi đồ và tiền cho quân đội trong nhiều năm thông qua bà.

Bà Shetilova cũng đã nướng bánh mì tươi trong nhiều năm để phục vụ các binh sĩ.

Một giỏ bánh do bà Nataliya Shetilova, 66 tuổi, nướng để giúp những người lính Ukraine đang chiến đấu chống lại cuộc xâm lược của Nga gần nhà bà. (Ảnh: Được sự cho phép của bà Nataliya Shetilova)

“Tôi đang nướng bánh, cầu nguyện, và cầu xin Chúa bảo vệ tất cả các chiến binh trước kẻ thù! Vinh quang cho những người lính dũng cảm của chúng ta! Vinh quang cho Ukraine,” bà Shetilova đã viết trên trang Facebook của mình hôm 28/02 trong một bài đăng về những chiếc bánh mì nướng trong giỏ đã sẵn sàng để trao cho các binh sĩ. Bà đã có thể mua các nguyên liệu làm bánh từ những khoản tiền quyên góp.

“Những người vô tội đã thiệt mạng vì họ lựa chọn nền dân chủ,” ông Shetilov nói và cho biết thêm rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin là một nhà độc tài. “Chúng tôi không muốn có cùng một tổng thống trong suốt 20 năm. Ông Putin không muốn dân chủ bởi vì nếu người dân của ông ấy chọn dân chủ, thì ông ấy sẽ không thể cai trị nước Nga. Tôi mong là chế độ Nga sẽ sớm sụp đổ.”

Ông Stephen Haluszczak, chủ tịch Viện Văn hóa và Nhân đạo Ukraine, đã liên lạc với một giáo viên ở Ukraine, người đang trú ẩn trong tầng hầm của một trường học cùng với học sinh của cô ấy. Ông cho biết điều quan trọng cần biết là trong các cuộc xung đột trước đây, đường dây điện thoại đã bị nghe trộm, vậy nên mọi người có thể lo lắng khi trao đổi với nhau.

Ông Haluszczak nói với The Epoch Times: “Chúng ta dễ thấy hào hứng trước tinh thần và ý chí của Ukraine, nhưng họ cần sự hỗ trợ của chúng ta hơn bao giờ hết.”

Quá nguy hiểm khi đi lại

Bà Natasha, 42 tuổi, ở Quận Dauphin, Pennsylvania, đã sống ở Hoa Kỳ được 19 năm. Với hơn 20 thân nhân và nhiều bằng hữu sống rải rác khắp Ukraine, bà từ chối cho biết họ của mình để bảo đảm an toàn cho họ. Bà đã tổ chức và tham dự các cuộc biểu tình phản đối chiến tranh và giữ liên lạc với bạn bè và gia đình ở Ukraine.

Một người bạn Ukraine đã đăng trên Facebook rằng bà để con trai 4 tuổi của mình trốn dưới một tấm nệm trong bồn tắm, và cả gia đình bà  ngồi trên ghế xung quanh cậu bé.

“Những đứa trẻ bắt đầu cất tiếng hỏi, ‘Mẹ ơi, chuyện này sẽ kéo dài bao lâu?’ Tôi có hai người con, một bé 6 tuổi, một bé 9 tuổi, và hai bé chỉ đơn giản là không hiểu chuyện gì đang diễn ra. Con tôi lại hỏi tiếp: ‘Mẹ ơi, chúng ta sẽ phải chết sao?’ Điều đó rất đáng sợ,” bà Natasha nói với The Epoch Times. Vào giờ đi ngủ ở Ukraine, trẻ em nghe thấy tiếng còi báo động bên ngoài.

Gia đình và bạn bè của bà Natasha đang ở nhà vì được khuyến cáo không nên đi lại. Bà nghe tin về một gia đình bốn người cố gắng chạy khỏi vùng chiến trong xe của họ.

Bà Natasha chia sẻ: “Những người Nga đã ngăn họ lại, và họ bị bắn bằng súng máy. Chồng và con trai của người phụ nữ này đã bị sát hại ngay trước mặt cô. Cô đã che chắn cho đứa con nhỏ của mình và đứa trẻ sống sót, nhưng người mẹ bị mất cánh tay nên được đưa đến bệnh viện, và họ cầu xin sự giúp đỡ. Chúng tôi sẽ cho cô ấy bất cứ thứ gì có thể vì cô ấy đã mất tất cả.”

Biên giới của một số thị trấn bị đóng cửa để họ có thể theo dõi những ai đang ở trong thị trấn.

“Đó là vì sự an toàn,” bà Natasha nói. “Người Nga vào nhà ăn cướp và họ lấy quần áo chúng tôi để mặc, sau đó họ giả vờ là người Ukraine, vì vậy chúng tôi nghe nói rằng sẽ an toàn hơn nếu chỉ ở yên một chỗ.”

Bà đã tổ chức một cuộc biểu tình trên các bậc thềm của tòa nhà Quốc hội Tiểu bang Pennsylvania ở Harrisburg hôm 26/02, và hơn 40 người Ukraine đã tham dự. Bà cũng tham dự một cuộc biểu tình với hàng trăm người vào ngày hôm sau ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn, nơi những người lên tiếng yêu cầu Tổng thống Joe Biden trợ giúp nhiều hơn.

Cuộc biểu tình phản đối chiến tranh của người Ukraine trên bậc thềm của tòa nhà Quốc hội Tiểu bang Pennsylvania, Harrisburg, Pennsylvania, hôm 26/02/2022. (Ảnh được cung cấp)

Những sự kiện như thế này rất hữu ích cho việc gặp gỡ những người Mỹ gốc Ukraine khác cũng như tổ chức quyên góp tiền và vật dụng cho binh lính, phụ nữ, và trẻ em.

Bà Natasha cho biết những hộp tiếp tế đầu tiên đã được gửi đi và tiền đang được chuyển trực tiếp qua MoneyGram International. Họ có thể gửi thư qua Ba Lan.

Bà Natasha đến Home Depot để mua miếng giữ nhiệt cầm tay cho binh lính. Khi một nhân viên biết được lý do tại sao bà lại mua nhiều như vậy, anh ấy đã mua nhiều hơn nữa để gửi đi.

Một số cửa hàng ở Ukraine đã mở cửa trở lại hôm 28/02, và hiện tại, những người mà bà Natasha vẫn giữ liên lạc đã có thức ăn.

“Tôi chỉ muốn mọi người hiểu rằng chúng tôi là một quốc gia tự do, và chúng tôi là một nước Dân chủ. Chúng tôi đã chọn tổng thống của mình, chứ không phải như những gì ông Putin đang nói,” bà Natasha cho hay.

“Chúng tôi muốn trở thành một quốc gia tự do và độc lập. Chúng tôi là những người mạnh mẽ, và hiện tại chúng tôi đang cho cả thế giới thấy rằng chúng tôi không muốn giao nộp bất kỳ tấc đất nào cho bất kỳ ai.”

Beth Brelje
An Nhiên biên dịch