Các chuyện gia nhận thấy thể dục có vô số lợi ích, có thể hỗ trợ người đang có nhiều bệnh mà không có chút tác dụng phụ nào.

Trên toàn thế giới, hàng trăm triệu người ở mọi lứa tuổi đang có từ hai bệnh kinh niên trở lên – thường được gọi là “đa bệnh”. Những người này có sức khỏe thể chất và tinh thần kém hơn, nguy cơ nhập viện và nguy cơ tử vong cao hơn so với những người chỉ bị một bệnh kinh niên.

Do số lượng người bị đa bệnh ngày càng tăng, việc tìm kiếm các phương pháp điều trị tốt hơn được coi là ưu tiên trong lĩnh vực chăm sóc y tế. Dù đa bệnh là nguyên nhân hàng đầu gây ra thương tật, nghiên cứu về phương pháp điều trị nhiều bệnh cùng một lúc vẫn còn sơ sài. Rất ít nghiên cứu về các phương pháp điều trị, và không may là những nghiên cứu này không thu được lợi ích nào đáng kể. 

Những người bị đa bệnh có nhu cầu được cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần, cuộc sống tình cảm và xã hội của họ. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng tập thể dục có thể là một phương pháp điều trị hiệu quả cho những người bị nhiều bệnh và đem lại nhiều cải thiện mà bệnh nhân mong muốn.

Hiện nay, phương pháp điều trị đang được sử dụng là dùng các loại thuốc có sẵn cho các bệnh riêng biệt. Tuy nhiên, điều này có thể không cải thiện hoàn toàn triệu chứng mà còn có tác dụng phụ nghiêm trọng. Nhiều người đã đến các trung tâm chăm sóc sức khỏe và quyết định không sử dụng cùng lúc quá nhiều loại thuốc hay gây tác dụng phụ (thường ít nhất một loại cho một bệnh). Biện pháp này rất bất tiện và không đem lại sự hài lòng cho bệnh nhân.

Tập thể dục như là một phương pháp điều trị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tập thể dục là một phương pháp điều trị hiệu quả đối với 26 bệnh kinh niên, bao gồm viêm khớp, trầm cảm, và đái tháo đường type 2. Nghiên cứu cũng cho thấy việc tập thể dục có khả năng ngăn ngừa sự tiến triển của 35 bệnh kinh niên.

Nhờ tác dụng toàn diện đối với sức khỏe, chẳng hạn như giảm huyết áp, giảm đau khớp và cải thiện khả năng nhận thức, nên tập thể dục có thể có lợi cho một loạt các bệnh kinh niên. Nó cũng có tác dụng phụ thấp hơn so với các phương pháp điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, tập thể dục đòi hỏi nỗ lực thể chất và giống như các phương pháp điều trị bằng thuốc, tác dụng sẽ giảm dần nếu bạn ngừng tập thể dục.

Gần đây có các nghiên cứu đánh giá xem việc tập thể dục có thể đem lại lợi ích gì cho những người mắc nhiều bệnh kinh niên.

Chúng tôi đánh giá tác động của liệu pháp tập thể dục đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của những người bị ít nhất hai trong số các bệnh kinh niên sau: thoái hóa khớp gối hoặc hông, cao huyết áp, bệnh tiểu đường loại 2, trầm cảm, suy tim, thiếu máu cơ tim và bệnh phổi tắc nghẽn kinh niên. Chúng tôi đã tìm thấy 23 nghiên cứu ở người lớn từ 50–80 tuổi.

Các nghiên cứu về liệu pháp tập thể dục được thực hiện một phần bởi nhà vật lý trị liệu hoặc nhà sinh lý học chuyên ngành thể dục. Hầu hết kéo dài trung bình 12 tuần và tập thể dục được thực hiện 2–3 lần một tuần, bắt đầu từ cường độ thấp và tăng dần đến cường độ trung bình cao. Các liệu pháp tập thể dục bao gồm tập thể dục dưới nước, vận động cơ bắp, tập aerobic và thái cực quyền.

Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy tập thể dục cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm các triệu chứng lo âu và trầm cảm. Lợi ích cao hơn ở bệnh nhân trẻ tuổi và những bệnh nhân bị trầm cảm nặng trước khi bắt đầu tập thể dục. Điều này nhấn mạnh rằng những người bị trầm cảm nặng – thường được coi là không đủ điều kiện để tập thể dục do mức độ trầm cảm của họ – có thể nhận được hiệu quả tích cực từ liệu pháp tập thể dục.

Những bệnh nhân tham gia liệu pháp tập thể dục có thể đi bộ lâu hơn. Những người tham gia tập thể dục đi bộ xa hơn 43 mét so với những người không tham gia các bài tập thể dục, với thời gian hơn sáu phút. Sự cải thiện này có ý nghĩa quan trọng cho bệnh nhân, và nó làm giảm triệu chứng bệnh của họ.

Liệu pháp tập thể dục cũng không làm tăng nguy cơ gặp những vấn đề không mong muốn, chẳng hạn như đau đầu gối, cánh tay, lưng, ngã hoặc mệt. Hơn nữa, nó làm giảm nguy cơ nhập viện, viêm phổi, và mệt mỏi nhiều.

Do đó, tập thể dục có thể là một liệu pháp an toàn và hiệu quả thay vì tăng đơn thuốc ở những người mắc nhiều bệnh kinh niên. Lợi ích cũng tương tự khi bệnh nhân có kết hợp nhiều bệnh kinh niên trong nghiên cứu của chúng tôi. Tuy nhiên, những phát hiện này cần được kết luận trong các thử nghiệm tương lai để có câu trả lời chính xác hơn.

Với sự hợp tác của bệnh nhân và các chuyên gia chăm sóc sức khỏe, chúng tôi đang phát triển và thử nghiệm một liệu pháp tập thể dục và chương trình tự quản trong dự án MOBILIZE. Thử nghiệm này sẽ giúp chúng tôi hiểu liệu cá nhân hóa việc tập thể dục và tự quản có hiệu quả trong việc điều trị đa bệnh hay không.

Trong khi đó, những người mắc đa bệnh có thể cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất bằng cách tập thể dục 2–3 lần / tuần. Tập thể dục nhịp điệu, rèn luyện cơ bắp hoặc kết hợp cả hai có thể đem lại nhiều cải thiện cho sức khỏe, bất kể điều kiện sống như thế nào. Tuy nhiên, điều quan trọng là các buổi tập thể dục trị liệu phải được giám sát và cường độ  phải dựa trên khả năng chịu đựng của bệnh nhân.

Bài viết của nghiên cứu sinh tiến sĩ Alessio Bricca tại Đại học Nam Đan Mạch và giáo sư Soren Skou tại Đại học Nam Đan Mạch. Bài báo này được xuất bản lần đầu tiên bởi The Conversation.

Alessio Bricca và Soren T. Skou
Thu Ngân biên dịch