Hôm 01/03, trong bài diễn văn Thông điệp Liên bang đầu tiên, Tổng thống (TT) Joe Biden đã đề cập đến cuộc xâm lược đang diễn ra của Nga vào Ukraine, cho biết Hoa Kỳ đã “đến một thời điểm mới” trong đại dịch COVID-19, và kêu gọi Quốc hội thông qua từng phần trong nghị trình bị đình trệ của ông để ứng phó với tình trạng chi phí ngày càng tăng cho người Mỹ.

TT Biden đã mở đầu bài diễn văn với vấn đề Nga–Ukraine, gọi TT Nga Vladimir Putin là một nhà độc tài và lên án cuộc tấn công vào Ukraine của ông Putin là “được tính toán trước và vô cớ”. Ông cũng nhiều lần nói rằng Hoa Kỳ sẽ sát cánh cùng với người dân Ukraine và tuyên bố sẽ tiếp tục gửi viện trợ cho đất nước này ngoài khoản tiền 1 tỷ USD mà Hoa Kỳ đã gửi trong khoản hỗ trợ trực tiếp.

Ông Biden cũng tuyên bố trong bài diễn văn này rằng Hoa Kỳ sẽ cắt tất cả các chuyến bay của Nga khỏi không phận của mình.

Quyết định này được đưa ra sau các lệnh trừng phạt mà Hoa Kỳ và các đồng minh đã áp đặt đối với các hệ thống tài chính cũng như các nhà tài phiệt của Nga và thực hiện những hành động để ngừng hoạt động xuất cảng sang nước này.

Ông Biden nói: “Khi lịch sử của thời đại này được viết ra, thì cuộc chiến của ông Putin ở Ukraine sẽ khiến cho nước Nga yếu đi và phần còn lại của thế giới này sẽ trở nên mạnh mẽ hơn.”

TT Biden cũng thể hiện một luận điệu nhẹ nhàng liên quan đến sự lây lan của dịch COVID-19. Hồi tháng 12/2021, chính phủ của ông đã hứa rằng những người nào chưa chích vaccine ngừa virus này sẽ trải qua một mùa đông với “bệnh tật nghiêm trọng và tử vong,” nhưng vào hôm 01/03 ông cho biết đất nước đang “trở lại một cách an toàn với một lối sống bình thường hơn”.

Tổng thống Joe Biden có bài diễn văn về Thông điệp Liên bang (SOTU) tại một phiên họp chung của Quốc hội tại Điện Capitol ở Hoa Thịnh Đốn hôm 01/03/2022. (Ảnh: Saul Loeb, Pool/AP)

“Chúng ta đã đến một thời điểm mới trong cuộc chiến chống lại COVID-19, nơi các ca bệnh nghiêm trọng đã giảm xuống mức chưa từng thấy kể từ tháng Bảy năm ngoái,” ông Biden cho hay.

Tuyên bố này được đưa ra vài ngày sau khi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đưa ra hướng dẫn mới nhằm nới lỏng khuyến nghị về việc đeo khẩu trang. Quốc hội cũng quyết định loại bỏ yêu cầu đeo khẩu trang chỉ vài ngày trước Thông điệp Liên bang.

Trong khi ca ngợi việc thông qua Kế hoạch Giải cứu người Mỹ trị giá 1,900 tỷ USD nhằm giải quyết khó khăn do đại dịch, ông Biden cũng thông báo rằng một Trưởng Công tố mới về Gian lận Đại dịch thuộc Bộ Tư pháp có nhiệm vụ truy tố những kẻ đã đánh cắp hàng tỷ dollar tiền cứu trợ thông qua hành vi gian lận.

Ông Biden cũng nói về tỷ lệ lạm phát gia tăng của đất nước, đã đạt 7.5%, mức cao nhất trong vòng 40 năm.

“Tôi hiểu điều này,” ông Biden nói. “Đó là lý do vì sao ưu tiên hàng đầu của tôi là kiểm soát giá cả.”

Tiếp đến, ông quy các chi phí gia tăng cho sự gián đoạn liên quan đến đại dịch, đồng thời chỉ ra các vấn đề chuỗi cung ứng liên quan đến chất bán dẫn đã làm tăng giá thành xe hơi.

Sau đó, ông đã kêu gọi Quốc hội thông qua các dự luật nằm trong nghị trình “Xây dựng Lại Tốt hơn” (Build Back Better) của mình – một gói chi tiêu xã hội lớn cuối cùng đã không được Quốc hội thông qua. Mặc dù toàn bộ gói chi tiêu đều thất bại, nhưng ông Biden vẫn đang thúc đẩy kế hoạch giảm giá thuốc, giảm chi phí chăm sóc trẻ em, và cung cấp các ưu đãi thuế cho các gia đình nào sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

TT Biden cũng kêu gọi đẩy mạnh sản xuất nội địa, tán dương các khoản đầu tư gần đây của khu vực tư nhân vào lĩnh vực sản xuất công nghệ, và kêu gọi Quốc hội thông qua Dự luật Đổi mới Lưỡng đảng trị giá 250 tỷ USD.

Ông nói: “Giảm chi phí của quý vị, chứ không phải tiền lương của quý vị. Sản xuất nhiều xe hơi và chất bán dẫn hơn ở Mỹ. Nhiều cơ sở hạ tầng và đổi mới ở Mỹ. Tiêu thụ nhiều hàng hóa hơn và rẻ hơn ở Mỹ. Nhiều công việc hơn để quý vị có thể kiếm sống tốt ở Mỹ. Và, thay vì dựa vào các chuỗi cung ứng ngoại quốc, thì hãy phát triển điều đó ở Mỹ.”

Nick Ciolino
Thanh Tâm biên dịch