Hôm 11/04, Tổng thống (TT) Joe Biden đã công bố các hành động hành pháp mới hôm thứ Hai nhằm hạn chế súng ma và đưa ra một đề cử khác cho vị trí giám đốc Cục Rượu, Thuốc lá, Súng, và Chất nổ (ATF).

Cùng ngày, Bộ Tư pháp (DOJ) thông báo rằng họ đã đệ trình lên Công báo Liên bang (Federal Register) hôm thứ Hai quy định cuối cùng về súng ma – những loại súng cầm tay chưa đăng ký có thể được lắp ráp bằng cách sử dụng bộ dụng cụ (kit) được mua trực tuyến.

Quy định của TT Biden sẽ yêu cầu các bộ dụng cụ có thể được sử dụng để chế tạo súng phải được đăng ký như vậy. Quy định cũng bao gồm một nỗ lực để đánh số  những khẩu súng ma đã được lưu hành. Ngoài ra, chỉ thị của TT Biden sẽ cập nhật luật kiểm tra nguồn gốc và cấp số series cho súng có hộp khóa nòng (receiver) tách rời và yêu cầu các đại lý bán súng lưu giữ hồ sơ chừng nào họ còn hoạt động kinh doanh.

“Hiệp hội Súng trường Quốc gia (NRA) gọi quy định mà tôi sắp công bố là cực đoan, cực đoan,” ông Biden nói trong một bài diễn văn tại Rose Garden. “Nhưng hãy để tôi hỏi quý vị câu này, bảo vệ các sĩ quan cảnh sát có là cực đoan không? Bảo vệ con cháu chúng ta là cực đoan chăng? Không để súng lọt vào tay những người thậm chí không thể vượt qua vòng điều tra lý lịch là cực đoan ư?” ông Biden hỏi.

Quy định mới, như ông Biden đã lưu ý, đang vấp phải sự chỉ trích từ những thành viên Đảng Cộng Hòa và những người ủng hộ Tu chính án thứ Hai.

“Hiến Pháp không cho phép chính phủ liên bang ngăn cản quý vị chế tạo súng của riêng mình. Đây là một thực tế đã được công nhận trong hơn 200 năm. Ngoài ra, Điều 1, Mục 1 (theo nghĩa đen là câu có hiệu lực đầu tiên trong Hiến Pháp) nói rằng Quốc hội làm luật chứ không phải POTUS (Tổng thống)!” Dân biểu Thomas Massie (Cộng Hòa–Kentucky) đăng trên Twitter hôm 10/04.

Ngay cả trước khi quy định chung cuộc được công bố, tổ chức Những Người Sở hữu Súng Hoa Kỳ (Gun Owners of America, GOA) đã công bố kế hoạch “chống lại ngay lập tức”. GOA cho rằng Quy định 2021R-05 sẽ cho phép ATF “mở rộng dữ liệu đăng ký súng gần một tỷ hồ sơ và quy định các bộ phận của súng là vũ khí,” tạo ra một dữ liệu đăng ký súng theo thông lệ là vi phạm Hiến Pháp Hoa Kỳ.

“Đề xướng của ông Biden về việc thành lập một dữ liệu đăng ký súng quốc gia toàn diện và chấm dứt việc bán trực tuyến các bộ phận súng mà không thông qua một luật mới là thể hiện sự coi thường của ông đối với Tu chính án thứ Hai,” giám đốc đặc trách các vấn đề liên bang của GOA, ông Aidan Johnston cho biết trong một tuyên bố hôm 10/04. “Quốc hội phải giám sát bằng cách bãi bỏ quy định đăng ký súng bất hợp pháp của ATF bằng cách sử dụng Đạo luật Giám sát Quốc hội (CRA) và thông qua Đạo luật về Quyền Không Đăng Ký của Dân biểu Michael Cloud (Cộng Hòa–Texas) để loại bỏ việc thu thập hàng tỷ dữ liệu về đăng ký súng của ATF.”

Trong áp dụng thực tế, theo quy định mới này, người sở hữu súng sẽ “phải qua kiểm tra lý lịch nhiều lần để chế tạo hoặc sửa chữa một khẩu súng,” GOA nói. “Quy định mới này là về việc mở rộng danh sách đăng ký súng đã lên tới hàng tỷ dữ liệu để cuối cùng [giám sát] mọi lượt bán hàng tại cửa hàng súng từ năm 2002. Đây thuần túy là hành động kiểm soát súng – cuối cùng là kiểm soát con người.”

Tổng thống Biden công bố các hạn chế đối với súng ma, đề cử giám đốc ATF
Tổng thống Joe Biden (bên phải) lắng nghe ông Steve Dettelbach, người được đề cử cho chức giám đốc Cục Rượu, Thuốc lá, Súng, và Chất nổ, trình bày tại Vườn Hồng của Tòa Bạch Ốc hôm 11/04/2022. (Ảnh: Mandel Ngan/AFP qua Getty Images )

Đề cử ATF mới của Tổng thống Biden

Tổng thống đang đề cử cựu Biện lý Hoa Kỳ Steve Dettelbach làm người đứng đầu ATF.

Ông Dettelbach đã được xác nhận cho vị trí Biện lý cho Quận phía Bắc của Ohio vào năm 2009. Ông cũng đã dành hai thập niên với tư cách là công tố viên của Bộ Tư pháp (DOJ), theo tờ thông tin của Tòa Bạch Ốc.

Tổ chức Thể thao Bắn súng Quốc gia (NSSF) cho biết trong một tuyên bố rằng họ “lo ngại đáng kể” về hồ sơ của ông Dettelbach nhưng sẽ từ chối phán xét cho đến ông được Thượng viện xác nhận.

Những người Sở Hữu Súng Hoa Kỳ (GOA) cho biết ông Dettelbach là “một người ủng hộ kiểm soát súng kỳ cựu”, người có lý lịch sẽ khiến ông không đủ điều kiện để lãnh đạo ATF. “Việc ủng hộ các hành vi vi phạm các quyền được bảo vệ theo Hiến Pháp của chúng ta sẽ truất quyền tham gia của bất kỳ ai và bất kỳ cơ quan công quyền nào.”

Vị trí cao nhất tại ATF hầu như bị bỏ trống kể từ khi nó trở thành một vị trí được Thượng viện xác nhận vào năm 2006. Người duy nhất giữ chức giám đốc ATF thường trực kể từ thời điểm đó là ông Byron Todd Jones, người đảm nhận vai trò này từ năm 2013 đến năm 2015.

Đề cử ATF của TT Biden và các quy định mới về súng là nhằm giải quyết tình trạng tội phạm bạo lực gia tăng trên toàn quốc trong những năm gần đây. Tỷ lệ tội phạm bạo lực trên toàn quốc đạt mức cao nhất trong 10 năm vào năm 2020, theo dữ liệu từ FBI. Con số này bao gồm số vụ sát hại tăng vọt hàng năm từ 6,977 vụ vào năm 2019 lên 9,630 vụ vào năm 2020.

Và một số thành phố lớn đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể tội phạm trong năm ngoái. Một số người ước tính tỷ lệ các vụ sát nhân trên toàn quốc năm ngoái gần mức cao nhất trong 25 năm. Tỷ lệ các vụ sát nhân ước tính ở mức 6.9 vụ cho mỗi 100,000 người trong năm 2021.

Theo ATF, năm ngoái, khoảng 20,000 khẩu súng nghi là súng ma đã bị cơ quan thực thi pháp luật thu hồi trong các cuộc điều tra tội phạm.

Ông Lee Williams thuộc Tổ chức Tu chính án thứ Hai cho biết một phân tích của Bellevue, Dự án Báo chí Điều tra của tổ chức bất vụ lợi có trụ sở tại Hoa Thịnh Đốn, đã xác định ATF không thể kiểm chứng những con số mà họ trích dẫn, và hơn nữa, ngay cả khi họ thừa nhận các số liệu thống kê đã nêu của mình là không thể kiểm chứng, các phương tiện truyền thông chính thống vẫn đăng đi đăng lại những số liệu này và xem như là có căn cứ.

Ông Williams đặc biệt trích dẫn các tuyên bố được đưa ra vào năm 2020 từ cựu Đặc vụ Phụ trách (SAC) thuộc Bộ phận Hiện trường của ATF Los Angeles, Carlos Canino – người nói rằng “gần một nửa số trường hợp (41%) mà chúng tôi đang gặp phải là những ‘khẩu súng ma’ này.”

Nhưng khi ông Williams thuộc Dự án Báo chí Điều tra của SAF yêu cầu ATF cung cấp tài liệu có thể xác minh tuyên bố “gần một nửa” của ông Canino, thì họ không thể làm được.

Vào cùng ngày, TT Biden cũng đã kêu gọi Quốc hội thông qua luật yêu cầu kiểm tra nguồn gốc toàn diện đối với tất cả các giao dịch mua bán súng, cấm “vũ khí kiểu tấn công”, và bãi bỏ việc bảo vệ các nhà sản xuất súng khỏi trách nhiệm pháp lý.

Yêu cầu ngân sách của ông Biden bao gồm tăng tài trợ cho việc thực thi pháp luật, hỗ trợ 3.2 tỷ USD dành cho các chính phủ địa phương và tiểu bang để cung cấp thêm nhân sự cho lực lượng cảnh sát. Ngân sách cũng yêu cầu 37.7 tỷ USD tài trợ tùy ý cho Bộ Tư pháp (DOJ), với mức tăng 1.7 tỷ USD cho việc thực thi chống buôn lậu súng liên bang.

Nick Ciolino
Bản tin có sự đóng góp của Zachary Stieber
An Nhiên biên dịch

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn