Hôm 28/10, Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn (Tsai Ing-wen) đã xác nhận rằng lần đầu tiên sau 40 năm quân đội Hoa Kỳ hiện diện trên đất Đài Loan, và nói rằng bà tin tưởng Hoa Kỳ sẽ bảo vệ hòn đảo tự trị này nếu Trung Quốc tấn công.

“Tôi thực sự có niềm tin, căn cứ trên mối bang giao lâu dài mà chúng tôi có với Hoa Kỳ, và cả sự ủng hộ của người dân Hoa Kỳ cũng như Quốc hội,” bà nói với CNN trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm 27/10. “Chính phủ Hoa Kỳ rất hữu hảo.”

“Mối đe dọa từ Trung Quốc đang gia tăng mỗi ngày,” bà Thái tuyên bố, đồng thời xác nhận rằng quân đội Hoa Kỳ hiện đang đóng quân trên hòn đảo này. Tuy nhiên, bà cũng nói rằng “không có nhiều binh sĩ Hoa Kỳ [trên đất Đài Loan] như mọi người nghĩ.”

Bà cho biết, “Chúng tôi đang hợp tác trên nhiều phương diện với Hoa Kỳ nhằm tăng cường năng lực quốc phòng của mình.”

Trung Cộng luôn tuyên bố rằng hòn đảo tự trị Đài Loan là một tỉnh của Trung Quốc. Hòn đảo được quản trị một cách dân chủ này có hiến pháp, quân đội, và đảng cầm quyền của riêng mình.

Trong những tuần gần đây, Bắc Kinh đã leo thang những hành động quân sự gây hấn đối với hòn đảo này, bao gồm cả việc quân đội Trung Cộng phô trương lực lượng trên vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan.

Một chiếc phi cơ F-16 của Không quân Đài Loan bay ở phía trước bên cạnh sườn chiếc oanh tạc cơ H-6 của Lực lượng Không quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF) khi nó bay đến gần Đài Loan hôm 10/02/2020 (Ảnh: Bộ Quốc phòng của Trung Hoa Dân Quốc (Ảnh: ROC)/AP)

Đầu tháng 10/2021, lãnh đạo Trung Cộng Tập Cận Bình đã nhắc lại tuyên bố rằng Đài Loan sẽ được “thống nhất” với đại lục, và đổ lỗi cho việc tiếp tục cam kết nền độc lập của Đài Loan là một mối đe dọa lớn cho cái được gọi là kế hoạch phục hưng quốc gia của ông. Các nhà quan sát đều cho rằng mục tiêu đó thể hiện mong muốn đưa nhà cầm quyền này thành siêu cường duy nhất trên thế giới vào giữa thế kỷ này của ông Tập.

“Đây là hòn đảo có 23 triệu người đang nỗ lực mỗi ngày để bảo vệ bản thân và bảo vệ nền dân chủ của chúng ta, và bảo đảm rằng người dân của chúng ta có được loại tự do mà họ xứng đáng được hưởng,” bà Thái nói. “Nếu chúng ta thất bại, thì có nghĩa là những người tin vào những giá trị này sẽ hoài nghi liệu đây có phải là những giá trị mà họ nên chiến đấu để bảo vệ hay không.”

Trước đây, bà Thái từng cho biết rằng hòn đảo này sẽ làm “bất cứ điều gì cần thiết” để bảo vệ mình trước sự xâm lược của Trung Cộng.

Bài diễn văn mới nhất của bà được đưa ra một tuần sau khi Tổng thống Joe Biden nói với CNN tại một sự kiện ở tòa thị chính rằng Hoa Kỳ cam kết sẽ bảo vệ Đài Loan nếu hòn đảo tự trị này bị Trung Quốc tấn công – một sự khác biệt so với lập trường “mơ hồ về chiến lược” lâu nay của Hoa Kỳ.

Tòa Bạch Ốc sau đó đã rút lại bình luận của ông, trong khi một số nhà phân tích cho rằng Tổng thống Biden chỉ đơn giản là nói không chính xác. Tổng thống “không hề có ý định truyền đạt một sự thay đổi nào trong chính sách cả, cũng như không đưa ra quyết định thay đổi chính sách của chúng ta,” Tham vụ Báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki cho biết hôm 22/10.

Theo cố vấn an ninh quốc gia Tòa Bạch Ốc Jake Sullivan, Tổng thống Biden và ông Tập dự kiến sẽ tổ chức một cuộc gặp trực tuyến trước cuối năm nay.

Isabel Van Brugen
Thanh Tâm biên dịch