Đó là pháo đài được tạo nên từ của những cuốn sách, từ nền văn hóa và từ cộng đồng của chúng ta.

Các thư viện tư nhân và công cộng, từ lâu đã trở thành những kho tàng văn hóa vô giá. Thư viện lớn của Alexandria là thư viện nổi tiếng nhất trong thế giới cổ đại. Qua nhiều thế kỷ, bộ sưu tập lớn các bản thảo đã góp phần đưa thành phố trở thành trung tâm tri thức hàng đầu vùng Địa Trung Hải, cho đến khi thư viện rơi vào tình trạng dần hư hỏng vì hỏa hoạn và thiếu tài chính trong thời kỳ La Mã. Bên cạnh đó, Bibliotheca Ulpia là một kho lưu trữ văn học và tư liệu lịch sử đáng chú ý khác, được thành lập ở Rome bởi Hoàng đế Trajan vào năm 114 SCN.

Tầm quan trọng của thư viên
“Thư viện vĩ đại của Alexandria,” thế kỷ 19, của O. Von Corven. Từ “Ký ức của nhân loại,” Oak Knoll Press. (Ảnh: PD-US)

Bắt đầu từ thời Trung Cổ trở đi, các tu viện và sau này là các trường đại học như Oxford, Paris, hay Bologna đã bảo tồn các bản thảo và mở rộng những thư viện của họ. Những kho tàng này đã làm sống lại thời kỳ Phục hưng rực rỡ và khơi dậy niềm yêu thích đối với lịch sử cũng như triết học. Điều đó dẫn đến việc thành lập nhiều thư viện hơn nữa và khơi dậy khát vọng sưu tầm sách ngày càng lớn của những người giàu có.

Tầm quan trọng của thư viên
Trong suốt thời Trung cổ, các thư viện là một pháo đài của nền văn minh. Thư viện của Tu viện Strahov. (Ảnh: RicardaLovesMonuments/CC BY-SA 4.0)

Tại nước Mỹ, những Tổ phụ lập quốc cũng hiểu được tầm quan trọng của thư viện. Ben Franklin là một trong những người sáng lập The Library Company của Philadelphia, một tổ chức vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay. Các thị trấn và thành phố khác đã học theo ý tưởng của ông về việc đăng kí dịch vụ trả phí hàng tháng, theo đó khách hàng thân thiết phải trả một khoản tiền nhất định để có được đặc quyền mượn sách. Sau khi người Anh phóng hỏa thư viện Quốc hội, nơi này đã mua lại thư viện sách khổng lồ của Thomas Jefferson vào năm 1815, trở thành nền tảng cho Thư viện Quốc hội ngày nay. Chưa đầy một thế kỷ sau, ông trùm công nghiệp thép Andrew Carnegie đã chi hơn 60 triệu USD tài sản của mình để xây dựng hơn 1,600 thư viện trên khắp đất nước.

Kho báu vô giá

Quà tặng thư viện của Carnegie, cũng như quà tặng của những người đàn ông và phụ nữ khác, những người đã thành lập nhiều loại tuyển tập sách đại học và công cộng, đã có tác động to lớn đến sự phát triển của đất nước. Nhiều nhà văn học như Isaac Asimov, Ray Bradbury, và Betty Smith tác giả của “Một cái cây mọc lên tại Brooklyn” lừng danh đều ghi nhận tầm quan trọng của thư viện trong công cuộc giáo dục của họ. Nhiều người khác đã coi thư viện là trung tâm nghiên cứu về kinh doanh, thương mại và các kỹ thuật nông nghiệp, mở rộng kiến thức cho sự học và kiến thức chuyên môn các ngành nghề của họ.

Bên cạnh đó, những thư viện này còn có những vai trò quan trọng khác. Trên các giá sách và chồng sách là thông điệp về văn hóa , lịch sử và tiểu sử Tây phương, lưu giữ những ký ức về truyền thống, nhân vật và sự kiện trong quá khứ.

Các thư viện đã nuôi dưỡng niềm đam mê sáng tạo ở cả người lớn và trẻ em. Trong một bài báo trực tuyến “12 cách để những thư viện trở nên tốt đẹp cho đất nước,” chúng ta đều biết rằng thương hiệu rượu vang Gallo, I Can’t Believe It’s Yogurt và công ty quảng cáo Metromedia đã tồn tại và phát đạt là nhờ những nhà sáng lập trẻ đã sử dụng thư viện để nghiên cứu và biến giấc mơ của họ thành hiện thực. 

Như bài báo này đã nêu, các thư viện cũng cho thấy “mức độ mà một xã hội dân chủ coi trọng tri thức, sự thật, công lý, văn học và văn hóa,” như thế nào. Hiệp hội Thư viện Hoa Kỳ đã đưa ra tuyên bố danh giá đó. Nhưng hiện nay, liệu tuyên bố này có còn đúng chăng? 

Những cuộc chiến về sách

Những ngày này, một khách hàng quen đã gửi đơn khiếu nại đến thư viện. Khi một số thư viện tài trợ một giờ đọc sách cho người chuyển giới, các bậc cha mẹ đã trở nên lo lắng. Một số khác có các ấn phẩm khiêu dâm rõ ràng nhắm vào thanh thiếu niên và trẻ em. Và do tất cả các khía cạnh của chuỗi chính trị, mọi người thường xuyên cảm thấy thất vọng bởi một vài sắp đặt có chủ ý được đưa lên kệ sách. 

Ít nhất một thủ thư đã lên tiếng phản đối tính đúng đắn chính trị đã ảnh hưởng đến một số thư viện ngày nay. Trong bài tiểu luận “Ngắm nhìn thư viện yêu dấu của tôi, một thời chọn lọc đã trở thành pháo đài khác của nguyên tắc,” thủ thư đã nghỉ hưu Greg Barkovich chỉ trích một số đồng nghiệp cũ của mình vì những lựa chọn sách thiên lệch của họ và sự thỏa thuận của họ với các đảng phái chính trị. Ông viết lặp lại bài viết của nhà xã hội học Eric Klinenberg trên tờ New York Times như sau, “Các thư viện đại diện và chứng minh một điều cần phải bảo vệ: các tổ chức công cộng đóng vai trò là nền tảng của xã hội dân sự, ngay cả trong thời đại nguyên tử hóa, phân cực và bất bình đẳng.”

Sau khi đưa ra một số ví dụ về việc các thư viện đã trở nên chính trị hóa hơn như thế nào, Barkovich lập luận, “Chắc chắn, có thể là cấp tiến cao độ (hoặc bảo tồn truyền thống) trong quan điểm cá nhân của một người trong khi vẫn cẩn thận duy trì cách tiếp cận khách quan trong cuộc sống nghề nghiệp của họ.” Ông tiếp tục nói rằng “các cam kết ý thức hệ” gần đây đã làm lu mờ những ranh giới được xác định trước đây. Barkovich tuyên bố rằng nhiều giám đốc thư viện “dường như cởi mở hơn khi đảm nhận vai trò của các nhà vận động chính trị, và nhân viên của họ sớm học được cách đi vào nề nếp.” Barkovich đề xuất rằng các hội đồng thư viện và chính quyền địa phương cần làm việc cùng nhau để lặp lại sự ổn định trước tình hình này.

So sánh với quá khứ

Có thể nói, các bản thảo được cung cấp trong những thư viện công cộng của chúng ta phản ánh nền văn hóa hiện tại mà chúng ta đang sống.

Ví dụ, gần đây tôi đã tiến hành kiểm kê không chính thức sách trong thư viện địa phương của mình. Tiểu thuyết của James Patterson? Tôi đếm được hơn 140 đầu sách của tác giả đó, bao gồm cả các bản sao. Có 34 tác phẩm Lisa Jacksons trên kệ, cũng như hàng chục cuốn tiểu thuyết khác, phần lớn là “những mối tình lãng mạn đương đại” đủ tiêu chuẩn được coi là khiêu dâm, và một số lượng lớn các tác phẩm của Dean Koontz và Stephen King.

Mặt khác, các tác giả từng đoạt giải thưởng Walker Percy và Mark Helprin chỉ có bốn cuốn tiểu thuyết ở đây.

Một sự thay đổi đáng kể khác về sở thích đọc sách trong 20 năm qua có thể được tìm thấy ở đây. Tôi đã khám phá ra khoảng 1,120 cuốn sách đồ họa trong khu vực dành cho người lớn. Và có khoảng ít nhất 1,600 người thuộc bộ phận giới trẻ có sở thích đọc tương tự. Những điều này có phải là một dấu hiệu cho thấy, thay vì chữ viết, chúng ta đã ngày càng phụ thuộc vào các hình minh họa – về cơ bản những gì từng được gọi là truyện tranh, để giao tiếp? Có lẽ. Tuy nhiên, dựa trên mức độ ít trong số những cuốn sách này được lưu hành, có lẽ đủ khả năng để lập luận rằng chúng ta đang tạo ra một nền văn hóa ít đọc sách, hình ảnh hoặc những thứ khác nhưng lại ham mê những phương tiện kỹ thuật số.

Điều này giúp tôi hiểu được rằng: khi tôi đến thư viện cách đây ba mươi năm, đều có những người lớn đang chăm chú đọc sách. Vào buổi sáng đặc biệt trong chuyến thăm gần đây của mình, tôi thấy có mười cá nhân ngồi trong khu vực dành cho người lớn, mỗi người sử dụng một máy tính hoặc thiết bị di động. Không ai mải mê đọc sách cả.

Còn đây là những tin tốt

Thư viện địa phương của tôi đang tổ chức một buổi hát tập thể dành cho trẻ em được đông đảo các con tham gia vào thời điểm đó. Trong suốt tuần, nơi này cũng tổ chức các câu lạc bộ sách dành cho người lớn và thanh thiếu niên, kể chuyện và dạy cách làm thủ công cho các em. Có một cửa hàng sách nhỏ gây quỹ cho thư viện và cũng cho phép khách hàng quen thuộc nhận được một số mức giá ưu đãi và tổ chức các hoạt động khác trong suốt cả tuần.

Một số nhóm gia đình giáo dục tại gia cũng có mặt vào ngày hôm đó: các bậc cha mẹ được bao quanh bởi một nhóm các bé, tất cả đều chất đầy sách ở khu vực dành cho trẻ em. Một người phụ nữ lớn tuổi đang hướng dẫn hai đứa trẻ môn toán ở hành lang. Nơi một trong số các hội trường là một lớp nhỏ các em học sinh, có lẽ là những đứa trẻ được giáo dục tại gia vì hôm đó là ngày đi học. Và hiện lên một trong những khung cảnh đẹp nhất trên thế giới nằm ngay góc của khu vực dành cho thanh niên: một độc giả trẻ hoàn toàn đắm chìm vào cuốn sách của mình.

Tìm kiếm độc giả và khách hàng thân thiết

Nếu chúng ta muốn giữ cho các thư viện của mình tồn tại – và tôi cũng vậy – chúng ta phải công nhận rằng thư viện là những doanh nghiệp cung cấp các mặt hàng cho công chúng. Những cuốn sách trên giá là sản phẩm quý báu nhất trong những món đồ này.  Hầu hết các thư viện đều biện minh cho sự tồn tại tiếp tục của họ do nhiều yếu tố chi phối, cả việc bao gồm một số lượng sách đang xuất bản. Điều này giải thích tại sao thư viện của thị trấn tôi có tới 140 bản tiểu thuyết của James Patterson. Đơn giản thôi, vì khách hàng yêu thích Patterson hơn là Walker Percy. Điều này cũng giải thích lý do tại sao thư viện công cộng của tôi là niềm say mê của những đứa trẻ được giáo dục tại nhà. Như một thủ thư đã từng nói với tôi, “Ơn trời đã cử họ đến! Họ giúp chúng tôi sống sót”.

Tầm quan trọng của thư viên
Khi bạn có thể tìm thấy người lớn đọc sách trong thư viện. Tác phẩm “Mọt sách,” vào khoảng năm 1850, bởi Carl Spitzweg. Bản sao của tác phẩm gốc được đặt tại Bảo tàng Georg Schäfer, ở Schweinfurt, Đức. (Ảnh: Tài sản công)

Thật không may, khác với những thanh thiếu niên, những người Mỹ trưởng thành ngày nay  đọc sách ít hơn so với trước đây. Trong bài báo xuất sắc của mình “Bạn không đọc nhiều sách như bạn nghĩ,” Emmarie Hodge đã chỉ ra rằng một con mọt sách trung bình thực sự chỉ dành vài phút mỗi ngày để đọc một cuốn sách trong khi dành hàng giờ cho tivi hoặc đắm chìm vào màn hình máy tính. Bà nói: “Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, người Mỹ trưởng thành điển hình đọc 12 cuốn sách mỗi năm, trong đó một nửa dân số đọc ít hơn 4 cuốn sách. Những người có bằng đại học đọc 17 cuốn sách mỗi năm, và một nửa là đọc 7 cuốn sách trở xuống, nhưng sự khác biệt không đáng kể trong bản chất của mọi việc.”

Bạn có muốn giúp các thư viện địa phương của chúng ta tiếp tục tồn tại không? Hãy tìm hiểu một số cuốn sách. Và nếu chúng ta muốn nâng cao cuộc sống của chính mình, chúng ta cần đọc một số cuốn trong chúng.

Ông Jeff Minick có bốn người con và rất nhiều cháu đang ở tuổi lớn. Trong 20 năm, ông đã dạy lịch sử, văn học, và ngôn ngữ Latin cho các học sinh tại Asheville, Bắc Carolina. Ông là tác giả của hai cuốn tiểu thuyết có nhan đề “Amanda Bell” và “Dust On Their Wings,” và hai tác phẩm hiện thực có nhan đề “Learning As I Go” and “Movies Make The Man.” Hiện tại, ông sống và làm việc tại Front Royal, Virginia. Quý vị có thể theo dõi ông tại trang JeffMinick.com.

Chú thích dịch giả:

  • James Patterson (sinh năm1947) là nhà văn trinh thám nổi tiếng nhất nước Mỹ. Ông được biết với  nhiều tác phẩm kinh dị độc lập, phi hư cấu và tiểu thuyết lãng mạn
  • Susan Lisa Jackson (sinh năm 1952) là một tác giả người Mỹ bán chạy nhất của hơn 75 tiểu thuyết tình cảm và tiểu thuyết hồi hộp lãng mạn.
  • Dean Ray Koontz (sinh năm1945) là một tác giả người Mỹ. Tiểu thuyết của ông được coi là phim kinh dị hồi hộp, nhưng thường xuyên kết hợp các yếu tố kinh dị, giả tưởng, khoa học viễn tưởng, bí ẩn và châm biếm.
  • Stephen Edwin King (sinh năm 1947) là một tác giả người Mỹ thuộc thể loại tiểu thuyết kinh dị, siêu nhiên, hồi hộp, tội phạm, khoa học viễn tưởng và giả tưởng.

Thanh Ân biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm: