Ngọc bích là một loại mỹ thạch long lanh như nước và tượng trưng cho lòng nhân từ. Thanh mảnh nhưng rắn chắc, loại Ngọc này là hiện thân của nền văn hóa Trung Hoa qua hàng nghìn năm. Người ta có thể cảm nhận được sự ngưỡng mộ lâu đời của người Trung Quốc đối với độ bóng và sáng của Ngọc bích thông qua tên gọi của trẻ nhỏ, thơ ca, văn học và hội họa.

Câu chuyện về Ngọc bích từ thời Đồ Đá Mới (Neolithic)

Trong truyền thuyết Trung Hoa, Cung Công thủy thần đã bại trận trong một cuộc chiến lịch sử với thần lửa Chúc Dung. Cảm thấy xấu hổ và tức tối, Cung Công đã phá hủy một trong những cột chống trời vốn để duy trì sự cân bằng và ổn định vũ trụ. Trái Đất sụp đổ, sự hỗn loạn và các thảm họa đưa loài người vào nỗi đau khổ triền miên. Mẹ của loài người, Thần Nữ Oa rất đau buồn trước thảm kịch này. Bà kết hợp những viên đá ngũ sắc với nhau để vá lỗ hổng trên bầu trời và giải cứu nhân loại. Phần còn lại của những viên đá phân chia rải rác thành các loại Ngọc bích. Đây là nguồn gốc của Ngọc bích thiêng liêng và cao quý trong văn hóa Trung Hoa.

Ngọc bích trong văn hóa Trung Hoa
Theo truyền thuyết cổ Trung Hoa, Thần Nữ Oa vá trời bằng những viên đá ngũ sắc. Câu chuyện này được lưu truyền qua nhiều thế hệ, là nguồn gốc thiêng liêng và cao quý của Ngọc bích trong văn hóa Trung Hoa. Tranh “Nữ Oa vá trời”, Tiêu Vân Thung (1596–1673), thời Nhà Thanh. (Ảnh: Phạm vi công cộng)

Ngọc cẩm thạch loại tốt nhất có thể chịu được nhiệt độ, áp lực và sự ăn mòn ở mức cực lớn. Tổ tiên của chúng ta đã nhận ra sức mạnh của loại Ngọc này trong thời Đồ Đá Mới và nhân cách hóa nó như sự ngoan cường. Ở Trung Quốc cổ đại, người ta coi Ngọc bích như một phương tiện giao tiếp với thần linh và là hiện thân của đức hạnh, như sự trung thực, thuần khiết, ngay thẳng và nhân từ.

Trong văn hóa truyền thống Trung Hoa, người ta dùng Ngọc bích để mô tả những người đàn ông có tính cách cao thượng. Ngọc vững vàng và điềm tĩnh, sáng long lanh qua lớp bụi trần. Sự tinh khiết và trong trẻo của Ngọc có thể được hiển lộ thông qua chạm khắc và đánh bóng.

Ngọc bích trong văn hóa Trung Hoa
Chiếc vòng ngọc bích cỡ lớn thời nhà Thanh này là một ví dụ về sức ảnh hưởng của phong cách thời đầu lên đồ trang sức Trung Quốc đến tận những năm về sau, chẳng hạn như những chiếc vòng tay ngọc bích. (Ảnh: Được phép của Bảo tàng Cố cung Quốc gia)

Đồ trang sức bằng Ngọc bích trong hôn nhân

Vòng tay Ngọc bích là loại trang sức đơn giản và tinh khiết nhất — không đính kim cương và thiết kế chói lóa. Tuy nhiên, sự đơn giản của nó đòi hỏi nguyên liệu thô phải có chất lượng tốt. Trong ngành công nghiệp Ngọc bích, vòng tay là vật phẩm có giá trị cao nhất, xếp trên tất cả các loại khác. Khi những người thợ thủ công nhìn thấy một miếng Ngọc bích mới, trước tiên họ sẽ kiểm tra các vết nứt và màu sắc của nó. Nhờ đó họ có thể quyết định kích thước của vòng tay. Cuối cùng, họ sẽ sử dụng phần còn lại của miếng Ngọc làm các đồ trang sức khác. Khối Ngọc bích nặng 10 kg có thể làm được hàng chục mặt dây chuyền nhưng chưa đủ làm thành hai chiếc vòng tay. Do đó, những chiếc vòng tay bằng Ngọc bích là những món đồ rất quý hiếm.

Vòng tay Ngọc bích là món quà và vật lưu niệm quý giá ở Trung Quốc cổ đại. Những câu chữ từ một bài thơ cổ của Trung Quốc chỉ ra rằng những chiếc vòng tay bằng Ngọc bích tượng trưng cho tình yêu vĩnh cửu và giao ước: “Làm sao chịu đựng nỗi chia lìa? Những chiếc vòng Ngọc quanh cổ tay”. Vòng tay Ngọc bích là vật gia truyền và của hồi môn phổ biến trong gia đình. Các bà mẹ tặng những chiếc vòng tay cho con gái hoặc con dâu để cầu may mắn và phước lành. Mặc dù phong tục này đã dần mai một theo thời gian, nhưng vòng tay Ngọc bích vẫn là một món quà rất có giá trị.

vòng ngọc
Chiếc vòng tay hình sợi dây này được làm bằng Ngọc bích trắng Hòa Điền và hiện đang được bảo quản tại Bảo tàng Cố cung Quốc gia Đài Loan. (Ảnh: Được phép của Bảo tàng Cố cung Quốc gia)

Chất lượng của Ngọc bích là hiện thân cho đức hạnh của con người

Ngày nay, mặc dù vòng tay Ngọc bích hiếm khi được sử dụng như một biểu tượng của tình yêu, chúng vẫn là món đồ trang sức phổ biến của phụ nữ vì chất liệu mượt mà và sáng bóng. Người ta tin rằng một người đeo trang sức bằng Ngọc bích là người nhẹ nhàng và thanh lịch. Đối với người Trung Quốc, Hòa Điền và Phỉ Thúy là hai trong số những loại Ngọc bích được đánh giá cao nhất.

Ngọc Hòa Điền mềm nhưng đặc và chắc. Trong đó Ngọc “mỡ cừu” là loại có giá trị nhất. Nó được tìm thấy trong các mỏ đá nhỏ đã bị xói mòn bởi các dòng sông chảy ra từ núi trong hàng ngàn năm. Nó nổi tiếng bởi sự tinh khiết, vẻ đẹp và độ bền chống lại sự ăn mòn. Phụ nữ đeo đồ trang sức bằng Ngọc mỡ cừu được cho là dịu dàng và bền bỉ giống như Ngọc bích.

Phỉ Thúy (jadeite – Ngọc cẩm thạch), vua của các loại Ngọc bích, có vẻ đẹp của cả Ngọc bích và kim cương. Loài chim trùng tên của nó có bộ lông màu đỏ rực rỡ hoặc màu xanh lục bảo. Phỉ Thúy khác nhau về độ dày, cường độ, độ đồng đều và màu sắc. Màu sắc của nó gồm có trắng, xanh lá cây, đỏ, tím, cam, vàng, nâu và đen, đại diện cho vẻ đẹp và cá tính đa dạng.

Ngọc bích trong văn hóa Trung Hoa
Vòng tay Cẩm Thạch, triều đại nhà Thanh (1644–1911). Mặc dù ngọc Phỉ Thúy có vài màu, nhưng rất hiếm khi tìm thấy ba màu trong cùng một miếng. Vòng tay ngọc bích ba màu tuyệt đẹp này tượng trưng cho phước lành, vận may và tuổi thọ. (Ảnh: Được phép của Bảo tàng Cố cung Quốc gia)

Phỉ Thúy màu xanh lá cây trong suốt và tinh khiết, hay còn gọi là xanh Hoàng đế, là loại Ngọc bích quý giá nhất. Nó tượng trưng cho năng lượng, sự chính trực và hy vọng. Từ Hi Thái hậu và đệ nhất phu nhân của Trung Hoa Dân Quốc Tống Mỹ Linh đều sở hữu những chiếc vòng tay Ngọc bích có giá trị này.

vòng ngọc
Những chiếc vòng tay màu xanh lục bảo được làm từ cùng một mảnh Ngọc Phỉ Thúy. Là một cặp, chúng tượng trưng cho tình yêu chung thủy và nhắc nhở chúng ta rằng những điều tốt đẹp đều có đôi.

Lựa chọn Ngọc bích của một người có thể là dấu hiệu cho thấy tính cách của người đó. Như người xưa thường nói, Ngọc bích vừa mềm vừa chắc, vừa tinh tế lại vừa bắt mắt. Vì không thể điều chỉnh kích thước khi đã làm thành vòng tay, nên khách hàng không được đặt chọn vòng tay. Thay vào đó, chính chiếc vòng tay Ngọc bích mới chọn chủ nhân của nó.

Ngọc bích trong văn hóa Trung Hoa
Một phần bức bích họa “Dược Sư Phật”, họa sĩ vô danh, năm 762–827 SCN, giữa triều đại nhà Đường. Bức bích họa thuộc hang Mạc Cao, còn được gọi là hang Ngàn Phật, hang 112. Các vị Phật đều đeo những đồ trang sức truyền thống bằng vàng, bạc và Ngọc bích quanh cổ. (Ảnh: Phạm vi công cộng)

Người Trung Quốc tin rằng đồ trang sức bằng Ngọc bích càng trở nên sáng bóng hơn khi đeo, và nó có thể thanh lọc người đeo. Miếng đá thần này có thể rửa sạch bụi trần trong tâm hồn và mang lại sự an tĩnh. Sự thuần khiết và đơn giản của Ngọc bích không phai nhạt theo thời gian; Ngọc bích đem lại phúc lành cho chủ nhân nhờ sự ấm áp và dịu dàng của nó.

Bài viết này của tác giả Ann Lin đã được Anne Scott dịch sang tiếng Anh.

Phương Du biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm:

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn