Ở Trung Quốc, có hai “bộ sổ sách khác nhau” mô tả tình hình kinh tế đất nước. Một bộ phù hợp với đường lối chính thức do Đảng Cộng sản cầm quyền ban hành, nhưng được tạo thành từ dữ liệu giả. Phiên bản này được công khai. Bộ kia chứa dữ liệu thực, nhưng bộ này chỉ có quan chức Đảng mới có thể truy cập hoặc nếu không thì có thể mua được trên thị trường chợ đen.

Đó là theo ông Christopher Balding, người đã dạy kinh tế tại Trường Kinh doanh Đại học Bắc Kinh ở Thâm Quyến trong 9 năm, cho đến năm 2018. Năm đó, ông Balding mất chức tại trường đại học sau khi bày tỏ lo ngại về các hoạt động kiểm duyệt của Bắc Kinh. Sau đó, ông rời Trung Quốc, với lý do lo ngại cho sự an toàn của mình.

Ông Balding, người hiện đang cư trú tại Hoa Kỳ, nói với chương trình “Các nhà lãnh đạo tư tưởng Hoa Kỳ” của EpochTV: Trong khi hầu hết mọi người đều quen thuộc với chế độ kiểm duyệt từ trên xuống của Trung Cộng thắt chặt quyền tự do ngôn luận và quyền tiếp cận thông tin của người dân, họ có thể không nhận ra mức độ kiểm duyệt trong chính bộ máy quan liêu rộng lớn của chế độ này.

Ông Balding nói, “Ngoài ra còn có sự kiểm duyệt rất lớn… về cách thông tin được truyền tải lên trên. Không ai chịu đi và nói với sếp của họ rằng, ‘Này, năm nay chúng ta đã có một năm tồi tệ.’”


Ông nói rằng “có những bộ sổ sách hoàn toàn khác nhau” về dữ liệu kinh tế ở Trung Quốc.

Các nhà chức trách khu vực của Trung Quốc thậm chí đã thừa nhận nhiều như vậy trong những năm gần đây. Vào tháng 01/2017, chính phủ tỉnh Liêu Ninh, đông bắc Trung Quốc thừa nhận đã thổi phồng dữ liệu kinh tế của tỉnh từ năm 2011 đến năm 2014. Một năm sau, một thành phố ở Nội Mông, miền bắc Trung Quốc đã sửa đổi dữ liệu kinh tế năm 2017 sau khi thừa nhận rằng họ đã đưa vào các “bổ sung giả mạo.”

Ông Balding nhớ lại một giai thoại thời còn ở trong quốc gia này. Một quan chức Trung Quốc nói với ông rằng một quan chức khác làm việc tại một chi nhánh địa phương của cục thống kê quốc gia đã bị bắt vì bán dữ liệu kinh tế thực.

Ông Balding hỏi người quan chức đó rằng, liệu người đó có bị buộc tội tham nhũng hay các tội liên quan đến an ninh quốc gia hay không, và quan chức này nói: “Ồ, an ninh quốc gia, chúng tôi không thể công khai thông tin đó”.

Ông nói, “Chỉ cần được nghe xác nhận rằng có dữ liệu thật và dữ liệu giả, tôi đã nghĩ thật ngạc nhiên.”

Theo ông Balding, hệ thống hai cấp này đã tạo ra một “thị trường dữ liệu chợ đen phát triển mạnh” trong nước. 

Ông Balding nói, tuy nhiên, trò chơi gian lận dữ liệu ngày càng khó thực hiện hơn. Cụ thể, chế độ ở Bắc Kinh ngày càng khó khớp dữ liệu bị thao túng với dữ liệu khác vốn khó thay đổi hơn, bao gồm cả thông tin có thể quan sát được, chẳng hạn như chất lượng không khí và cường độ ánh sáng.

Ông nói: Việc đối chiếu các số liệu hoạt động công nghiệp của một khu vực với dữ liệu chất lượng không khí có thể để lộ sự thật. Dữ liệu kinh tế do một tỉnh có cơ sở sản xuất thép qui mô lớn cung cấp ra có thể được kiểm tra chéo bằng cách phân tích mức chất lượng không khí của khu vực. Nếu chất lượng không khí của tỉnh tốt, nhiều khả năng các nhà sản xuất thép đã đốt ít than hơn. Do đó, thật khó để tin rằng khu vực này có mức độ hoạt động kinh tế cao.

số liệu kinh tế trung quốc
Một camera giám sát được nhìn thấy gần logo của China Evergrande Group tại Trung tâm Evergrande ở Thượng Hải, Trung Quốc, hôm 24/09/2021. (Ảnh: Aly Song/Reuters)

Evergrande

Mặc dù nhiều người đã dự đoán về việc liệu chế độ Trung Quốc có thể hoặc sẽ giải cứu nhà phát triển bất động sản Evergrande đang gặp khó khăn hay không, ông Balding tin rằng câu trả lời là khá đơn giản.

Trung Cộng “hoàn toàn có thể giải quyết vấn đề này rất dễ dàng,” ông nói, đồng thời lưu ý khoản nợ 300 tỷ USD của Evergrande chỉ bằng một phần nhỏ so với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của đất nước.

Nhưng câu hỏi quan trọng trong câu chuyện này là liệu tai ương của nhà phát triển này có di căn sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế Trung Quốc, chẳng hạn như bán lẻ và ngân hàng hay không.

Ông Balding nói, “Rủi ro không phải là bản thân Evergrande. Vấn đề thực sự là [Bắc Kinh] có thể quản lý điều này để mọi người không mất niềm tin vào các khu vực khác của nền kinh tế Trung Quốc không, cho dù đó là bất động sản, cho dù đó là nhà cung cấp nhôm, cho dù đó là [một] công ty xi măng, cho dù đó là [một ] ngân hàng.”

Hôm 24/10, Evergrande thông báo rằng công việc đã được tiếp tục tại hơn 10 dự án bất động sản ở sáu thành phố khác nhau của Trung Quốc, mặc dù công ty không tiết lộ số lượng dự án đã bị đình chỉ trong số khoảng 1,300 dự án bất động sản trên cả nước.

Ông Balding chỉ ra những rắc rối tiềm ẩn tại một ngân hàng Trung Quốc, Ping An Bank, có trụ sở chính ở thành phố Thâm Quyến, miền nam Trung Quốc.

Theo Reuters, Ngân hàng Ping An báo cáo rằng dư nợ các khoản cho vay đặc biệt của họ đã tăng 37.3% trong quý 3, so với cuối năm 2020, trong báo cáo thu nhập công bố hôm 20/10. Sự gia tăng quá hạn trong các khoản cho vay được cho là do khó khăn thanh khoản tại Baoneng Thâm Quyến, một tập đoàn bất động sản và dịch vụ tài chính.

Ông Balding nói: “Mọi người có niềm tin vào ngân hàng vì họ có thể đến đó và lấy tiền của mình. Nếu mọi người mất niềm tin vào ngân hàng, ngay cả khi ngân hàng vẫn có bảng cân đối kế toán tốt, thì ngân hàng đó sẽ sụp đổ vì mọi người đều muốn đi lấy tiền của họ.”

Tuy nhiên, theo nhà kinh tế học này, bất kỳ rắc rối nào bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng Evergrande hầu hết sẽ chỉ giới hạn trong phạm vi biên giới của Trung Quốc.

Ông Balding nói, “Không có nhiều dòng chảy tài chính từ bên ngoài Trung Quốc vào bất động sản Trung Quốc. Tuy nhiên, quý vị sẽ thấy những lĩnh vực hoặc công ty bị nhắm đến trực tiếp và có phạm vi rất hẹp cảm thấy bị ảnh hưởng rất nhiều.”

Ông nói, các công ty này sẽ bao gồm các nhà sản xuất quặng sắt ngoại quốc, vì các nhà sản xuất thép Trung Quốc sẽ giảm mua nguyên liệu thô của họ.

số liệu kinh tế trung quốc
Các dự án phát triển căn hộ trống ở thành phố Ordos, Nội Mông, hôm 12/09/2011. (Ảnh: Mark Ralston/AFP qua Getty Images)

Nền kinh tế Trung Quốc

Theo ông Balding, Evergrande hầu như không phải là trường hợp duy nhất ở Trung Quốc tăng trưởng bằng nợ, đang bị gậy ông đập lưng ông, đó là vấn đề toàn quốc.

Ông nói, Trung Quốc là một “quốc gia mắc nợ cao”, đồng thời tuyên bố rằng “hộ gia đình Trung Quốc mắc nợ nhiều hơn hộ gia đình Hoa Kỳ.”

Ông nói: “Nếu quý vị so sánh nợ hộ gia đình Trung Quốc với Nga hoặc Mexico, so sánh khá chặt chẽ với thu nhập bình quân đầu người, thì hộ gia đình Trung Quốc mắc nợ nhiều hơn những hộ gia đình khác,” lưu ý rằng phần lớn khoản nợ này gắn liền với thị trường bất động sản.

Theo South China Morning Post, nợ hộ gia đình tính theo % thu nhập khả dụng đã đạt mức cao kỷ lục 130.9% vào cuối năm 2020. Nợ hộ gia đình của Trung Quốc ở mức 61.3% GDP của nước này trong quý đầu tiên của năm 2021.

Ông Balding nói, “Đơn giản là quý vị không thể tiếp tục một nền kinh tế với mức nợ như chúng ta đang thấy.”

Mức nợ cao như vậy sẽ gây ra “sự hạn chế rất lớn” đối với khả năng chi tiêu trong tương lai, làm giảm chi tiêu cho hàng xa xỉ hoặc giáo dục quốc tế, cùng những thứ khác.

Trong khi người ta có thể đưa ra lập luận rằng cơn nghiện nợ này, cuộc khủng hoảng Evergrande và các xu hướng khác đang có âm mưu đẩy đất nước vào vùng kinh tế nguy hiểm, ông Balding nói rằng bất kỳ đánh giá nào về khả năng xảy ra khủng hoảng tài chính đều phải tính đến một yếu tố chính: hệ thống chính trị của Trung Quốc.

Theo quan điểm của ông Balding, khi nào Trung Quốc sẽ đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính, là một “câu hỏi chính trị hơn là một câu hỏi kinh tế hoặc tài chính.”

Các chế độ độc tài, chẳng hạn như Trung Cộng, không thể cho phép sự trị vì trong tình trạng hỗn loạn kinh tế như vậy.

Ông Balding nói: “Nếu có một cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra ở các quốc gia độc tài… thì điều đó sẽ không có kết quả tốt đẹp đối với giới lãnh đạo.”

Do đó, ông nói, vấn đề này trở thành một “câu hỏi tồn tại” đối với chế độ cộng sản.

Tất cả điều này có nghĩa là lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình có thể sẽ sẵn sàng làm bất cứ điều gì cần thiết để giải quyết một cuộc khủng hoảng.

Ông Balding nói, “Không có chi phiếu nào quá lớn mà ông ấy sẽ không ký. Không có gói cứu trợ nào quá lớn mà ông ấy sẽ không sẵn lòng cứu trợ.”

Bởi vì cuối cùng, ông Tập “không muốn lãnh đạo sự sụp đổ của Trung Quốc.”

Ông Frank Fang là một nhà báo người Đài Loan. Ông ấy đưa tin về Trung Quốc và Đài Loan. Ông có bằng thạc sĩ về khoa học vật liệu tại Đại học Thanh Hoa ở Đài Loan.

Ông Jan Jekielek là Biên tập viên Cao cấp của The Epoch Times và là người dẫn chương trình “Các Nhà Lãnh Đạo Tư Tưởng Hoa Kỳ.” Sự nghiệp của ông Jan đã trải dài trên các lĩnh vực học thuật, truyền thông và nhân quyền quốc tế. Năm 2009, ông tham gia The Epoch Times toàn thời gian và đã đảm nhận nhiều vai trò khác nhau, bao gồm cả vị trí Tổng Biên tập Trang web. Ông là nhà sản xuất của bộ phim tài liệu về Holocaust từng đạt giải thưởng “Đi tìm Manny.”

Lưu Đức biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm:

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn