Thủ tướng Canada Justin Trudeau cho biết chính phủ liên bang sẽ tiếp tục theo đuổi Đạo luật Khẩn cấp, mặc dù phần lớn những người biểu tình hiện đã được giải tán khỏi trung tâm thành phố Ottawa, đồng thời các cuộc chặn đường tại một số cửa khẩu biên giới Canada-Hoa Kỳ đã được giải tỏa và các tuyến đường đã được mở lại từ trước khi đạo luật này được ban hành.

Tại một cuộc họp báo hôm 21/02, ông Trudeau đã sử dụng ngôn ngữ thẳng thắn khi nói về những người biểu tình phản đối các lệnh bắt buộc về COVID-19 của liên bang đã cắm trại ở trung tâm thành phố Ottawa trong ba tuần qua.

Hơn một lần, ông đã đề cập đến “tin sai lệch và tin giả” trong xã hội khi thảo luận về lý do biện minh cho việc sử dụng đạo luật của mình.

Ông Trudeau nói rằng: “Chúng tôi không muốn sử dụng Đạo luật Khẩn cấp.”

“Nhưng sau nhiều tuần có các hoạt động nguy hiểm và bất hợp pháp; sau nhiều tuần người dân bị quấy rối trong khu phố và các doanh nghiệp nhỏ buộc phải đóng cửa; sau khi hàng tỷ dollar bị đình trệ trong thương mại, khiến việc làm và sinh kế của người dân gặp rủi ro; sau khi Đài tưởng niệm Chiến tranh Quốc gia bị mạo phạm; sau khi có bằng chứng về hoạt động cực đoan bạo lực có động cơ về ý thức hệ gia tăng trên cả nước; sau khi một loạt các thông tin sai lệch và tin giả tràn ngập khắp Canada, bao gồm cả từ các nguồn ngoại quốc; sau khi những cuộc chặn đường và chiếm đóng bất hợp pháp này nhận được một lượng tài trợ đáng lo ngại từ ngoại quốc để gây bất ổn cho nền dân chủ của Canada — rõ ràng là chính quyền địa phương và cấp tỉnh cần nhiều công cụ hơn để khôi phục trật tự và giữ an toàn cho người dân.”

Các cuộc tranh luận về việc sử dụng đạo luật này, vốn mang lại cho nhà chức trách thêm quyền hạn để trục xuất những người tham gia các cuộc biểu tình chống lại các quy định bắt buộc và hạn chế về COVID-19 ở Ottawa, đã được tiến hành tại Hạ viện trong vài ngày qua. Đảng Tự Do (NDP) ủng hộ việc chính phủ sử dụng đạo luật này, trong khi Đảng Bảo Thủ và Khối Quebecois phản đối việc sử dụng nó.

Lãnh đạo lâm thời của Đảng Bảo Thủ Candice Bergen cho biết trong một bài đăng trên Twitter hôm 20/02 rằng ông Trudeau và NDP đang phạm phải “một sai lầm nguy hiểm” khi ban hành Đạo luật Khẩn cấp và rằng “các quyền và tự do của người dân Canada phải được bảo vệ mọi lúc mọi nơi.”

Đa số các thủ hiến của Canada — đến từ các tỉnh bang Alberta, Manitoba, Saskatchewan, Quebec, Nova Scotia, New Brunswick, và Prince Edward Island — đã nói rằng quyết định của chính phủ liên bang về việc viện dẫn Đạo luật Khẩn cấp là không chính đáng.

Thủ hiến Alberta Jason Kenney cho biết ông sẽ đệ đơn lên tòa án chống lại việc chính phủ của Đảng Tự Do viện dẫn đạo luật này, cho rằng hành động này là không cần thiết, bất cân xứng và xâm phạm thẩm quyền của tỉnh bang.

Quyền lực sâu rộng

Khi bị chất vấn tại sao luật này vẫn cần thiết khi cảnh sát đã giải tán những người biểu tình khỏi trung tâm thành phố Ottawa và mở lại các cửa khẩu biên giới, ông Trudeau cho biết tình trạng khẩn cấp vẫn chưa kết thúc.

“Ngay cả khi các cuộc chặn đường bị giải tán khỏi các cửa khẩu biên giới ngay bây giờ, mặc dù mọi thứ dường như đang được giải quyết rất tốt ở Ottawa, tình trạng khẩn cấp vẫn chưa kết thúc. Tiếp tục có những lo ngại thực chất về những ngày sắp tới. Nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục đánh giá từng ngày xem đã đến lúc hay chưa và chúng tôi đã có thể dỡ bỏ tình trạng khẩn cấp hay chưa,” ông nói.

Ông Trudeau kêu gọi các nghị sĩ, những người đã bỏ phiếu về việc sử dụng Đạo luật Khẩn cấp hôm 21/02, ủng hộ biện pháp này.

Khi được hỏi liệu ông có áp đặt quan điểm đảng phái cho cuộc bỏ phiếu này hay không, ông Trudeau nói rằng bất cứ ai không bỏ phiếu ủng hộ quyết định này đều không tin tưởng vào “năng lực của chính phủ.”

Hôm 14/02, chính phủ của Đảng Tự Do đã viện dẫn đạo luật này để trao cho nhà chức trách thêm quyền hạn để trục xuất những người biểu tình cắm trại ở trung tâm thành phố Ottawa, bao gồm khả năng bắt buộc các công ty kéo phải di chuyển xe tải đậu ở trung tâm thành phố.

Một số biện pháp tài chính cũng đã được đưa ra để giảm tài trợ cho các cuộc biểu tình, chẳng hạn như mở rộng các quy định chống rửa tiền để bao gồm các nền tảng gây quỹ cộng đồng và tiền điện toán. Các ngân hàng cũng có thể phong tỏa tài khoản của các cá nhân và doanh nghiệp liên quan đến các cuộc biểu tình mà không cần lệnh của tòa án.

Khoảng 206 tài sản tài chính, bao gồm các tài khoản ngân hàng và doanh nghiệp, đã bị phong tỏa, và thông tin về 56 tổ chức liên quan đến các phương tiện, các cá nhân, và các công ty đã được tiết lộ, ông Mike Duheme, phó ủy viên phụ trách chính sách liên bang cho RCMP, cho biết tại một cuộc họp báo hôm 20/02.

Mặc dù ông Trudeau cho biết ông không muốn áp dụng các biện pháp khẩn cấp “lâu hơn một ngày so với mức cần thiết,” nhưng trước đó ông đã nói sẽ giới thiệu các dự luật để khiến một số biện pháp trở thành vĩnh viễn, chẳng hạn như yêu cầu các nền tảng gây quỹ cộng đồng phải đăng ký với Trung tâm Phân tích Báo cáo và Giao dịch Tài chính của Canada.

Ông đã nhắc lại quan điểm đó hôm 21/02.

“Cần phải có sự phản ánh về thông tin sai lệch và tin giả, và cuộc sống của người dân Canada có thể bị gián đoạn như thế nào bởi chúng. Cần phải có sự phản hồi về việc ngoại quốc tài trợ cho các hành động bất hợp pháp ở đất nước chúng ta, được thiết kế nhằm phá vỡ hoặc gây bất ổn cho nền dân chủ của chúng ta. Phải có những phản ánh về khả năng của chúng ta trong việc giữ cho biên giới của chúng ta mở cửa và được tự do lưu thông cũng như bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng như trụ sở của nền dân chủ của chúng ta,” ông Trudeau nói.

“Đây là những điều sẽ được tranh luận và phản ánh kịp thời. Chúng tôi sẽ làm việc với các nghị sĩ để tiếp tục tiến bước một cách có trách nhiệm và có chừng mực thích đáng để phản ứng và chủ động trước những gì chúng tôi thấy có khả năng xảy ra trong những năm tới.”

Những người tổ chức biểu tình và những người ủng hộ bác bỏ miêu tả của ông Trudeau về phong trào Freedom Convoy (Đoàn Xe Tự Do), vốn bắt đầu với việc các tài xế xe tải phản đối việc chính phủ liên bang yêu cầu các tài xế đi qua biên giới Hoa Kỳ-Canada phải chích ngừa vaccine COVID-19.

“Những người biểu tình ôn hòa — những người đã cung cấp thực phẩm cho người vô gia cư, xúc tuyết, nhặt rác, khiêu vũ trên đường phố, chơi khúc côn cầu trên đường phố, vẫy cờ Canada, hát quốc ca và dựng lên các lâu đài bơm hơi cho trẻ em — không ‘gây nguy hiểm nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe hoặc sự an toàn của người Canada,’ và các hoạt động ôn hòa ‘với quy mô hoặc tính chất như thế này, vượt quá khả năng hoặc thẩm quyền của một tỉnh bang để giải quyết’ cũng như vậy,” ông Jay Cameron, giám đốc tranh tụng tại nhóm pháp lý Trung tâm Tư pháp về Tự do Hiến pháp, tổ chức đã cung cấp hỗ trợ pháp lý cho những người tổ chức biểu tình, cho biết trong một tuyên bố.

Hôm 17/02, sau lời kêu gọi của ông Trudeau về đạo luật này, bà Bergen nói tại Hạ viện rằng “ông ấy chưa đáp ứng được ngưỡng cao mà Đạo luật Khẩn cấp đề ra để biện minh cho điều đó.”

Bà cho biết, ngưỡng đó đòi hỏi một tình huống “đe dọa nghiêm trọng đến khả năng của Chính phủ Canada trong việc duy trì chủ quyền, an ninh, và toàn vẹn lãnh thổ của Canada,” một tình huống mà “không thể được giải quyết  hiệu quả theo bất kỳ luật nào khác của [quốc gia].”

Bà Bergen chỉ ra rằng tiền thân của đạo luật này, Đạo luật Biện pháp Chiến tranh, “chỉ được sử dụng ba lần: Thế Chiến thứ nhất, Thế Chiến thứ hai, và cuộc khủng hoảng FLQ.” FLQ là tên viết tắt của một cuộc khủng hoảng liên quan đến một loạt các cuộc tấn công khủng bố — bao gồm các vụ đánh bom và cướp bóc từ năm 1963 đến năm 1970 khiến sáu người thiệt mạng — bởi Front de libération du Québec (FLQ), một phong trào đấu tranh giành độc lập ở Quebec.

Các nhóm về quyền tự do dân sự và quyền hiến pháp cũng đã đưa ra những thách thức pháp lý chống lại việc chính phủ sử dụng Đạo luật Khẩn cấp khi đối mặt với các cuộc biểu tình.

Anh Andrew Chen là phóng viên Epoch Times tại Toronto.

Nguyễn Lê biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm:

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn