Trung Quốc cần năng lượng, xăng dầu, và khí đốt, cũng như các sản phẩm từ rừng và khoáng sản. Chính quyền Miến Điện, kiểm soát rừng và khoáng sản, cần tiền còn Trung Cộng thì sẵn lòng mua.

Người đoạt giải Nobel Aung San Suu Kyi là niềm hy vọng dân chủ cho Miến Điện (còn được gọi là Myanmar) trong nhiều thập kỷ. Sau nhiều năm bị quản thúc tại gia, Đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLDP) của bà cuối cùng đã được phép tham gia vào một cuộc bầu cử dân chủ vào năm 2015, cuộc bầu cử mà đảng này đã giành được thắng lợi. Năm 2020, bà Suu Kyi được tái đắc cử với tỷ lệ lớn hơn, nhưng bị bắt ngay sau đó, khi một cuộc đảo chính quân sự đã tước đoạt quyền kiểm soát chính phủ. Giờ đây, do cần tiền và đối mặt với các lệnh trừng phạt của phương Tây, những kẻ đảo chính này đang mở rộng hoạt động kinh doanh của mình với Trung Quốc.

Trong lịch sử, một số mặt hàng xuất cảng lớn nhất của Miến Điện là lâm sản, khoáng sản, và đá quý, và Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Miến Điện. Phần lớn nạn phá rừng ở Miến Điện là bất hợp pháp, trong khi việc khai thác khoáng sản thường là vô đạo đức, dẫn đến các vụ cưỡng hiếp hàng loạt, giết người, giết trẻ em, lao động cưỡng bức, và di dân do quân đội thực hiện.

Năm 2020, Miến Điện có mức độ phá rừng cao thứ hai trong 18 năm, bao gồm cả các chuyến du ngoạn vào Khu bảo tồn Thiên nhiên Tanintharyi. Các chuyên gia cho rằng khu bảo tồn được chính phủ thành lập như một cách để bảo vệ đường ống dẫn khí đốt và kiểm soát lãnh thổ bị phiến quân nắm giữ chứ không phải với mục đích bảo tồn thiên nhiên. Theo các nhóm nhân quyền của Dân tộc Karen, các khu bảo tồn thiên nhiên đã đóng vai trò như một rào cản, ngăn cản những thường dân phải di cư vì chiến tranh, không thể trở về nhà tổ tiên của họ. Các nhà giám sát lâm nghiệp cho rằng các công ty nhà nước đang chặt cây với danh nghĩa bảo tồn nhưng thực chất đang tham gia vào việc khai thác, vì lợi nhuận, bán sản phẩm cho Trung Quốc. Kể từ sau cuộc đảo chính, nạn phá rừng diễn ra với tốc độ đáng báo động. Cuộc đảo chính đã gia tăng sự kiểm soát của quân đội đối với các lãnh thổ rừng và các ngành công nghiệp khai thác, bao gồm cả Doanh nghiệp gỗ Myanmar (MTE) thuộc sở hữu nhà nước, đã bị Hoa Kỳ trừng phạt.

Năm 2019, Trung Cộng đã bắt giữ 100,000 tấn gỗ lậu dọc biên giới Miến Điện. Vào năm 2020, 850 tấn gỗ tếch bất hợp pháp, chủ yếu xuất sang Trung Quốc, đã bị thu giữ. Chỉ một tỷ lệ nhỏ gỗ lậu bị thu giữ mỗi năm, nhưng tổng số ước tính trị giá hàng trăm triệu USD mỗi năm. Các nhà chức trách Trung Quốc tuyên bố đã bán được 500 triệu USD gỗ tếch riêng trong năm 2013.

Nhu cầu xăng dầu và khí đốt tự nhiên của Trung Quốc sẽ được đáp ứng bởi dự án Đường ống Myanmar-Trung Quốc. Dự án này bao gồm hai đường ống riêng biệt, sẽ giúp giảm đáng kể chi phí năng lượng của Trung Quốc. Các đường ống chạy qua bang Shan và bang Rakhine của Miến Điện, kết nối với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Nếu không có đường ống, 80% lượng xăng dầu của Trung Quốc phải được vận chuyển qua eo biển Malacca, một khu vực bị nạn cướp biển hoành hành. Việc có đường ống chạy qua Miến Điện cho phép Trung Quốc tiếp cận Ấn Độ Dương, cho phép Trung Quốc rút ngắn quãng đường sử dụng xăng dầu phải di chuyển, cũng như tránh được các vùng biển bị cướp biển tấn công và [các vùng biển có sự hiện diện của] hải quân Hoa Kỳ.

Miến Điện là nơi sinh sống của 135 dân tộc, phần lớn sống ở nông thôn, các khu vực rừng rậm với gỗ và các nguồn tài nguyên khác. Bảy trong số các nhóm dân tộc—Chin, Kachin, Karen, Karenni, Mon, Rakhine và Sha —có các tiểu bang riêng của họ trong khi chính phủ và quân đội phần lớn nằm trong tay của đa số người Miến Điện. Tatmadaw, lực lượng vũ trang của Miến Điện, đã bị Tổ chức Theo dõi Nhân quyền và các tổ chức quốc tế khác buộc tội diệt chủng vì đối xử vô nhân đạo với các dân tộc thiểu số, đặc biệt là người Rohingya. Để lấy tài nguyên rừng hoặc xây dựng đường ống, quân đội thường xuyên di dời toàn bộ ngôi làng, thực hiện các hành vi giết người, hãm hiếp và các hành động tàn bạo khác.

Trung Quốc tăng mua xăng dầu
Người biểu tình phản đối cuộc đảo chính quân sự của Miến Điện tại một cuộc biểu tình ở Stanton, California, hôm 20/03/2021. (Ảnh: John Fredricks/The Epoch Times)

Kể từ sau cuộc đảo chính, 177,000 người đã buộc phải rời bỏ nhà cửa, trở thành những người di tản ở trong nước (IDP). Các IDP tìm nơi ẩn náu trong các trại. Mất tất cả mọi thứ, chứng kiến ​​bạo lực, và không thấy kết cục hòa bình trong tầm mắt, họ có thể trở nên tuyệt vọng. Phụ nữ trẻ thường bị buôn bán từ các trại này sang Trung Quốc để làm cô dâu. Phụ nữ từ Kachin và các bang phía bắc Shan, không thể làm ruộng hoặc kiếm sống vì bị mất đất, bị bán cho các gia đình Trung Quốc để ép buộc kết hôn.

Do bạo lực liên quan đến khai thác gỗ, Liên minh Âu Châu và các tổ chức phương Tây khác đã đưa ra các biện pháp trừng phạt đối với Công ty Liên doanh Lâm sản do nhà nước (Miến Điện) kiểm soát (FPJVC), công ty giám sát hầu hết hoạt động buôn bán rừng của Miến Điện.

Chính sách chính thức của Trung Quốc là họ sẽ chấp nhận và làm ăn với thế lực đương nhiệm ở ngoại quốc. Chính sách này có nghĩa là Bắc Kinh sẵn sàng làm ăn với các nhà lãnh đạo đảo chính, không quan tâm đến ý kiến ​​hoặc cảm xúc của các quốc gia phương Tây. Các nhân viên ủng hộ dân chủ của các công ty của Miến Điện đã kêu gọi một cuộc tổng đình công, từ chối làm việc với các nhà lãnh đạo đảo chính. Để tránh bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc và ngăn chặn dòng tiền bị gián đoạn, chính phủ đã loại bỏ tất cả dân thường khỏi các ủy ban làm việc trong các dự án chung của quốc gia này với Trung Quốc.

Những người biểu tình chống đảo chính nhận thức được sự hỗ trợ tài chính mà các tướng lĩnh đang nhận được từ Bắc Kinh và đã kêu gọi tẩy chay các dự án của Trung Quốc hoặc thậm chí các cửa hàng kinh doanh sản phẩm Trung Quốc. Cũng đã có những lời kêu gọi bạo lực đối với các dự án do Trung Quốc tài trợ, bao gồm cả các đường ống dẫn [xăng dầu] và các cảng.

Các nước phương Tây đã đưa ra các biện pháp trừng phạt đối với Miến Điện vì vi phạm nhân quyền, nhưng những biện pháp này không hiệu quả như mong đợi. Các tác nhân khác chỉ cần bước vào để lấp đầy khoảng trống, chẳng hạn như Trung Quốc hoặc Nga, vốn rất ít quan tâm đến các vấn đề nhân quyền ở ngoại quốc. Sự thay thế này có nghĩa là quân đội Miến Điện sẽ có thể bảo đảm được việc tài trợ thông qua việc bán tài nguyên thiên nhiên cho Trung Quốc và các nhà quan sát và cố vấn phương Tây sẽ có rất ít hoặc không có tiếng nói khi nạn phá rừng gia tăng. Vì chính phủ [Miến Điện] sẽ cần phải [tìm nguồn] thay thế cho số tiền kiếm được trước đây trong các hoạt động kinh doanh hợp pháp với các nước phương Tây, chính phủ này rất có thể sẽ làm gia tăng sự suy thoái môi trường,và cùng với đó là sự áp bức công dân của họ. Ngoài ra, họ sẽ trở nên gần gũi hơn với “người bạn” duy nhất đã sát cánh bên họ, trong giờ phút họ cần, cung cấp cho họ dòng tiền liên tục—Trung Cộng.

Quan điểm trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của The Epoch Times.

Tiến sĩ Antonio Graceffo đã có hơn 20 năm làm việc tại Á Châu. Ông ấy tốt nghiệp Đại học Thể thao Thượng Hải và có bằng MBA Trung Quốc của Đại học Giao thông Thượng Hải. Ông Antonio là giáo sư kinh tế và nhà phân tích kinh tế Trung Quốc, viết cho nhiều hãng thông tấn quốc tế. Một số cuốn sách về Trung Quốc của ông bao gồm “Vượt ra ngoài vành đai và con đường: Sự mở rộng kinh tế toàn cầu của Trung Quốc” và “Khóa học ngắn hạn về kinh tế Trung Quốc.”

Lưu Đức biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm:

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn