Gần một tháng sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga, sự thay đổi thất thường về mặt ngoại giao của nhà cầm quyền Bắc Kinh trong cuộc khủng hoảng này đã và đang ngày càng thu hút nhiều sự chỉ trích từ phương Tây.

Khi mà thế giới lên án Moscow vì đã khơi mào chiến tranh, thì nhà cầm quyền này lại tìm cách biến mình thành một bên trung lập, với một loạt các tuyên bố dường như nhằm xoa dịu cả hai bên của cuộc xung đột. Nước này đã từ chối lên án Nga, kêu gọi giải quyết cuộc khủng hoảng này một cách hòa bình, từ chối tham gia các lệnh trừng phạt của phương Tây, tuyên bố sẽ tiếp tục giao thương bình thường với Moscow, và đổ lỗi cho phương Tây vì kích khởi chiến tranh trong khu vực.

Trong những tuần gần đây, những lời chỉ trích của các quan chức phương Tây lên án những gì họ coi là sự ủng hộ ngầm của Bắc Kinh đối với Moscow đang ngày một nhiều lên. Khi cuộc chiến này tiến triển, những lời chỉ trích đó đang trở nên ngày càng gay gắt hơn.

Khi một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố rằng những gì mà Ukraine cần là thức ăn cho trẻ em và túi ngủ từ Bắc Kinh thay vì vũ khí mà Hoa Kỳ đang gửi đến, họ đã nhận được một phản ứng mạnh mẽ hiếm hoi từ Ukraine.

“Phát ngôn này là hoàn toàn không nghiêm túc và không xứng đáng với tư cách của một nước lớn đáng kính!” bà Iryna Vereshchuk, Phó thủ tướng Ukraine, đã viết trong một bài đăng trên Facebook hôm 18/03 ngay sau cuộc họp báo của Trung Quốc.

“Các vị đang nói về những cái chăn nào vậy? Người Nga đang ném bom vào các khu dân cư trong các thành phố của chúng tôi. Chúng tôi cần các hệ thống phòng không để đóng cửa bầu trời trên đầu người dân của chúng tôi. Các vị đang nói về tấm nệm không thấm nước nào vậy?” bà nói, trong hành động bày tỏ sự tức giận đầu tiên của quốc gia bị bao vây này đối với Bắc Kinh kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu.

“Tôi đề nghị Bộ Ngoại giao Trung Quốc hỏi ý kiến ​​của 160 sinh viên Trung Quốc mà chúng tôi đã di tản khỏi pháo kích của Nga hồi tuần trước.”

Nhận xét của bà là một sự châm biếm về hoạt động di tản công dân của Trung Quốc ở đất nước đang bị chiến tranh tàn phá này. Không giống như nhiều quốc gia khác, Bắc Kinh không báo trước cho công dân Trung Quốc về khả năng Nga xâm lược trước cuộc tấn công này, khiến 6,000 người Trung Quốc bị mắc kẹt mà không hề được chuẩn bị. Các nỗ lực di tản chỉ bắt đầu cho đến ngày 28/02, bốn ngày sau khi Nga xâm lược và các nhà chức trách đã không nhất quán trong các biện pháp phòng ngừa an toàn, vốn ban đầu yêu cầu công dân Trung Quốc gắn quốc kỳ trên xe hơi của họ, để rồi mấy ngày sau lại đảo ngược cách giải quyết này.

Lực lượng cứu hỏa Ukraine làm việc giữa đống đổ nát của trung tâm mua sắm Retroville một ngày sau khi trung tâm này bị quân đội Nga nã pháo, tại một khu dân cư ở phía tây bắc thủ đô Kyiv của Ukraine hôm 21/03/2022. (Ảnh: Fadel Senna/AFP/Getty Images)

Hồi tháng Hai, Bắc Kinh và Moscow đã tuyên bố một liên kết đối tác “không giới hạn”, chưa đầy ba tuần trước khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh tấn công.

Kể từ đó, tình báo Hoa Kỳ và EU đều cảnh báo rằng Bắc Kinh đã phát đi tín hiệu sẵn sàng cung cấp viện trợ quân sự cho Nga.

Lo ngại trở nên tăng cao đến mức Tổng thống Joe Biden, trong cuộc điện đàm kéo dài hai giờ với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 18/03, đã cảnh báo ông Tập về “những tác động và hậu quả” nếu Bắc Kinh hỗ trợ về mặt vật chất cho Moscow trong cuộc chiến này.

Hai bên rời đi mà không đạt được sự đồng thuận, và một quan chức chính phủ cao cấp sau đó nói với các phóng viên rằng tổng thống “không đưa ra yêu cầu cụ thể cho Trung Quốc” mà chỉ “đưa ra đánh giá của ông ấy về tình hình.”

Ít nhất là theo một số nhà lập pháp Đảng Cộng Hòa, một giọng điệu như vậy khó có thể đủ mạnh để răn đe Trung Quốc.

Thượng nghị sĩ Rick Scott (Cộng Hòa-Florida), người đồng bảo trợ Đạo luật Làm tê liệt Sự hung hăng Mất trí của Nga và Sự can dự của Trung Quốc trong Kế hoạch của ông Putin (CURB CIPS Act) nhằm ngăn chặn các ngân hàng Trung Quốc giúp các công ty Nga né tránh trừng phạt, cho biết ông Biden nên “nói vô cùng rõ ràng với Chủ tịch Tập và những kẻ độc tài trên khắp thế giới rằng Hoa Kỳ sẽ luôn đứng về phía nền tự do và dân chủ, và rằng hậu quả của việc lựa chọn tiếp sức cho cuộc chiến của ông Putin sẽ rất mạnh mẽ, khắc nghiệt, và đanh thép.”

“Trung Quốc cộng sản đang theo dõi cách Hoa Kỳ, các đồng minh NATO và cộng đồng toàn cầu tập hợp lại để ủng hộ Ukraine, tẩy chay ông Putin và những kẻ côn đồ của ông ta, và đang khiến cho nền kinh tế Nga suy sụp — và Chủ tịch Tập cần biết rằng Trung Quốc cộng sản sẽ bị tẩy chay cũng giống như vậy nếu nước này chọn ủng hộ Nga,” văn phòng của ông nói với The Epoch Times trong một tuyên bố.

Những tiếng nói bất đồng cũng đang nổi lên ở bên trong Trung Quốc. Một học giả Trung Quốc liên kết với Quốc vụ viện, trong một bài bình luận hiện đã bị kiểm duyệt ở Trung Quốc, đã kêu gọi nhà cầm quyền này tách khỏi Moscow càng nhanh càng tốt, nếu không sẽ có nguy cơ bị thế giới cô lập. Bài viết này đã nhận được hàng chục ngàn lượt xem trước khi bị gỡ khỏi mạng internet của Trung Quốc.

Cô Eva Fu là một phóng viên tại New York của The Epoch Times. Cô chuyên đưa tin về quan hệ Hoa Kỳ–Trung Quốc, tự do tôn giáo, và nhân quyền. Quý vị có thể liên lạc với cô tại [email protected]

Hồng Ân biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm: