Tổng thống (TT) Joe Biden và các thành viên Đảng Dân Chủ khác đã gợi ý rằng đảng này có thể chia gói chi tiêu xã hội Xây dựng lại Tốt hơn (Build Back Better, BBB) ​​trị giá 1.85 ngàn tỷ USD thành các dự luật nhỏ hơn, có tính nhắm thẳng hơn để thông qua một vài phần của kế hoạch này sau thất bại hồi cuối tháng 12/2021.

TT Biden và các lãnh đạo Đảng Dân Chủ khác đã dành nửa cuối năm 2021 để thúc đẩy việc thông qua Xây dựng lại Tốt hơn. TT Biden đặc biệt chú trọng vào các thượng nghị sĩ ôn hòa Joe Manchin (Dân Chủ-West Virginia) và Kyrsten Sinema (Dân Chủ-Arizona), những người đến cùng vẫn phản đối dự luật omnibus này (dự luật chi tiêu cho nhiều mục đích — người dịch).

Trong vòng đời ngắn ngủi của mình, gói chi tiêu Xây dựng lại Tốt hơn đã bị cắt giảm giá trị hết lần này đến lần khác trước khi vấp phải thất bại cuối cùng.

Trong đề xướng ban đầu của Chủ tịch Ngân sách Thượng viện Bernie Sanders (Độc Lập-Vermont), ngân sách này có giới hạn mức giá cao nhất là 6 ngàn tỷ USD. Đề xướng này là quá nhiều ngay cả đối với các thành viên ít ôn hòa hơn của Đảng Dân Chủ tại Thượng viện. Do đó ông Sanders đã buộc phải sửa đổi dự luật — vốn sẽ đắt hơn 2 ngàn tỷ USD so với toàn bộ chi tiêu của Hoa Kỳ cho Đệ nhị Thế Chiến và hậu quả của nó — xuống còn 3.5 ngàn tỷ USD, một con số mà các thành viên ôn hòa cảm thấy dễ chịu hơn một chút.

Trong bối cảnh lạm phát tràn lan và các khoản chi tiêu chưa từng có của chính phủ trong những tháng trước khi tạo ra dự luật, bà Sinema và ông Manchin cho rằng mức giá 3.5 ngàn tỷ USD là quá đắt, và bộ đôi đã từ chối gửi lời chúc phúc của mình cho kế hoạch này.

Cuối cùng, dự luật đã được cắt giảm xuống còn 1.85 ngàn tỷ USD, một cú đánh mạnh đối với những người cấp tiến vốn đã coi 3.5 ngàn tỷ USD là một thỏa hiệp đáng kể.

Tuy nhiên, ông Manchin đã kiên quyết phản đối dự luật đã-được-cắt-giảm hơn nữa này, và hầu như dập tắt mọi hy vọng rằng nó vẫn có thể được thông qua khi ông nói rằng ông vẫn không muốn bỏ phiếu cho gói chi tiêu này. Ông cho biết các nhân viên Tòa Bạch Ốc đã làm “những điều không thể chấp nhận được” với dự luật.

Sau cú đánh này, TT Biden và đảng của ông đã chuyển sự chú ý sang một ưu tiên khác: việc thông qua dự luật bầu cử sâu rộng.

Bởi vì bất kỳ dự luật bầu cử nào do Đảng Dân Chủ đưa ra đều không có cơ hội được thông qua Thượng viện theo các quy tắc thông thường, TT Biden và Lãnh đạo Đa số Thượng viện Chuck Schumer (Dân Chủ-New York) đã ủng hộ kế hoạch hủy bỏ quyền tranh luận không giới hạn (filibuster) để bỏ qua sự phản đối của Đảng Cộng Hòa đối với dự luật bầu cử, mà các thành viên Đảng Cộng Hòa có quan điểm chỉ trích cho rằng sẽ mang lại lợi thế cho Đảng Dân Chủ so với Đảng Cộng Hòa một cách bất công.

Kế hoạch này cũng đã thất bại, một lần nữa dưới bàn tay của ông Manchin và bà Sinema, những người hôm thứ Tư (19/01) đã bỏ phiếu cùng Đảng Cộng Hòa để chống lại việc hủy bỏ quyền tranh luận không giới hạn.

Sau thất bại này, Đảng Dân Chủ đang cân nhắc lại một lần nữa quay về với Xây dựng lại Tốt hơn. Nhưng thay vì thông qua gói xã hội như một dự luật omnibus, kế hoạch mới nhất để thông qua dự luật mang tính đảng phái này sẽ liên quan đến việc chia dự luật thành nhiều phần nhỏ hơn.

Trong một cuộc họp báo hôm thứ Tư tại Tòa Bạch Ốc, TT Biden đã nêu lên ý tưởng này với các phóng viên.

“Tôi thấy rõ là chúng ta có lẽ sẽ phải chia nhỏ nó ra,” TT Biden nói. “Tôi nghĩ rằng chúng ta có thể đạt được — tôi đã nói chuyện với một số đồng sự của mình trên [Capitol] Hill — Tôi nghĩ rõ ràng là chúng ta sẽ có thể có được hơn 500 tỷ USD cho các vấn đề về năng lượng và môi trường hiện hữu.”

Thượng nghị sĩ Ron Wyden (Dân Chủ-Oregon) cũng đã thảo luận về đề xướng này với các phóng viên hôm thứ Năm (20/01), khi ông cho biết thêm chi tiết về hình thức của những dự luật riêng lẻ này.

Sau các cuộc đàm phán ban đầu giữa ông Manchin, bà Sinema, và Tòa Bạch Ốc, ông Wyden kể rằng ông đã nói với các đồng sự, “Tôi nghĩ việc tiếp tục hành động với một số ưu tiên là rất hợp lý”.

Cụ thể, ông Wyden đã đề xướng các dự luật riêng lẻ để giải quyết cái gọi là “khủng hoảng khí hậu”, nhằm kiểm soát chi phí chăm sóc sức khỏe và thuốc kê theo đơn, và khởi động lại tín thuế trẻ em (CTC).

Ông Wyden nghĩ rằng các dự luật nhỏ hơn này có thể làm hài lòng ông Manchin, người mà ông Wyden nói, “quan tâm một cách chính đáng” về việc kiềm chế lạm phát và chi phí gia tăng. Ông Wyden gợi ý rằng các dự luật nhỏ hơn có thể giải quyết những mối lo ngại này và giành được sự ủng hộ của ông Manchin.

Thượng nghị sĩ Michael Bennet (Dân Chủ-Colorado) cũng nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của CTC đối với các mục tiêu chính sách của Đảng Dân Chủ.

“Đích thân Tổng thống đã nói rằng ông ấy nghĩ [CTC] là một trong những thành tựu chính sách đối nội quan trọng nhất của chính phủ ông ấy,” ông Bennet nói và cho biết thêm rằng CTC “rất được ủng hộ trong Quốc hội, rất được ủng hộ trong giới lãnh đạo của Thượng viện và Hạ viện”.

“Chúng tôi sẽ không bỏ cuộc,” ông Bennet thề, nói rằng ông và những người khác sẽ “chiến đấu đến cùng” để bắt đầu lại chương trình này.

Trong một lần xuất hiện hôm thứ Năm trên Fox, Lãnh đạo Thiểu số Thượng viện Mitch McConnell (Cộng Hòa-Kentucky) đã thảo luận về nỗ lực thúc đẩy lập pháp mới nhất của Đảng Dân Chủ, mà ông cho rằng người dân Mỹ “không ủng hộ”.

Thay vì hành động như một người ôn hòa, điều mà ông đã thể hiện trong cuộc bầu cử năm 2020, ông McConnell nói rằng trong năm qua TT Biden đã “áp dụng đơn thuốc của ông Bernie Sanders cho Hoa Kỳ”.

Tuy nhiên, ông McConnell lập luận, TT Biden “không có quyền hạn” cho nghị trình cấp tiến sâu rộng này, vì đảng của ông chỉ giành quyền kiểm soát Thượng viện bằng đa số mỏng nhất có thể và chỉ khá hơn một chút trong Hạ viện, nơi Đảng Dân Chủ chỉ nắm giữ nhiều hơn một số ghế so với Đảng Cộng Hòa.

Ông McConnell cho biết với đa số mỏng này, TT Biden và đảng của ông “không thể thông qua dự luật.” Ông nói thêm, “Lý do họ không thể thông qua dự luật [là] người dân Mỹ không ủng hộ tất cả những điều này. Họ từng nghĩ rằng họ đang bầu cho một người ôn hòa.”

Ông McConnell nói rằng nếu TT Biden “làm mới bản thân và quay trở lại là người ôn hòa,” thì Đảng Cộng Hòa sẽ sẵn lòng làm việc với ông. Nhưng về Xây dựng lại Tốt hơn, ông McConnell nói rõ, Đảng Cộng Hòa vẫn sẽ phản đối như mọi khi.

Vẫn còn phải xem liệu các dự luật riêng lẻ được đề xướng này có thể giành được sự ủng hộ của ông Manchin và bà Sinema hay không.

Ban đầu, Xây dựng lại Tốt hơn bao gồm khoảng 550 tỷ USD chi tiêu cho khí hậu, nhưng trước đây ông Manchin đã phản đối một số đề xướng về khí hậu của đảng mình — bao gồm đề nghị về các khoản tín thuế xe điện, các biện pháp khuyến khích bằng tiền do chính phủ tài trợ để chuyển sang “năng lượng sạch”, và những đề xướng khác có thể gây tổn hại cho các cử tri phụ thuộc vào than của ông ở West Virginia.

Do chiếm đa số mỏng trong Thượng viện, các thành viên Đảng Dân Chủ sẽ cần phải hiệp lực đứng sau bất kỳ đề xướng nào được đưa ra tại Thượng viện, có nghĩa là lá phiếu của ông Manchin và bà Sinema sẽ rất quan trọng đối với bất kỳ mục tiêu chính sách nào của Đảng Dân Chủ.

Ông Joseph Lord là một phóng viên đưa tin về Quốc hội cho The Epoch Times, chuyên về Đảng Dân Chủ. Ông lấy bằng Cử nhân Triết học tại Đại học Clemson và là một học giả trong Chương trình Lyceum.

Minh Ngọc biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm: