Sự kiện hủy chuyến bay nội địa hàng loạt gần đây trên khắp Trung Quốc đã thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế, khiến dư luận thắc mắc về uẩn khúc đằng sau hành động này.

Việc hủy chuyến bay trên quy mô lớn đã từng xảy ra trước đây khi các sự kiện lớn diễn ra ở những cấp cao nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Giờ đây, cảnh tượng tương tự dường như lại lặp lại trong thời gian sắp diễn ra Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 20 của ĐCSTQ (bắt đầu từ ngày 16/10), gây lo ngại trong cộng đồng quốc tế về tình trạng bất ổn trong giới lãnh đạo chính trị cấp cao nhất của Bắc Kinh.

Vào tối hôm 21/09, một ảnh chụp màn hình cho thấy các bảng lịch trình chuyến bay tại nhiều phi trường khác nhau đang hủy một số lượng lớn các chuyến bay trên khắp đất nước đã được lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều cư dân mạng đã thảo luận về lý do đằng sau sự kiện này.

Theo dữ liệu mà cư dân mạng thu thập từ các khu vực khác nhau, tính đến 10 giờ 35 phút tối hôm đó, đã có 9,583 chuyến bay bị hủy ở Trung Quốc, với tỷ lệ hủy chuyến là 59.66%.

Đồn thổi về bất ổn chính trị sau sự kiện hủy chuyến bay hàng loạt ở Trung Quốc
Biểu tượng của hãng hàng không China Eastern Airlines được chụp tại Phi trường Quốc tế Thủ đô Bắc Kinh ở Bắc Kinh hôm 21/03/2022. (Ảnh: Tingshu Wang/Reuters)

Các chuyến bay bị hủy không chỉ ở các trung tâm vận tải hàng không đông đúc của Bắc Kinh, Thượng Hải, và Thâm Quyến mà còn ở ba phi trường ở các tỉnh phía Tây của Trung Quốc: Phi trường Long Động Bảo ở Quý Dương, tỉnh Quý Châu hủy 539 chuyến bay, với tỷ lệ hủy chuyến là 99%; Phi trường Gongga ở Lhasa, Tây Tạng hủy 157 chuyến bay, tỷ lệ hủy chuyến là 98%; và Phi trường Thiên Phủ ở Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên hủy 752 chuyến bay, với tỷ lệ hủy chuyến là 87%.

Ngoài ra, Phi trường Địa Oa Bảo ở thủ phủ Ô Lỗ Mộc Tề của Tân Cương, Phi trường Tân Hải Thiên Tân, Phi trường Thái Bình Cáp Nhĩ Tân của tỉnh Hắc Long Giang, và Phi trường Song Lưu của Thành Đô ở tỉnh Tứ Xuyên đều có tỷ lệ hủy chuyến trên 50%.

Không có lời giải thích chính thức

Một cư dân mạng Trung Quốc viết: “Tôi cá rằng có sự cố lớn nào đó đã xảy ra. Nếu không thì làm gì có chuyện nhiều chuyến bay bị hủy đến vậy trong thời bình!”

Cho đến nay vẫn chưa có lời giải thích chính thức nào về việc hủy chuyến, nhưng các kênh truyền thông trên mạng xã hội Trung Quốc cho rằng tỷ lệ hủy chuyến bay cao là điều thường thấy kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát.

Hôm 21/09, ĐCSTQ đã tổ chức một cuộc hội thảo về cải tổ quốc phòng và quân đội tại Bắc Kinh. Theo một đoạn video được truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), cơ quan ngôn luận của nhà cầm quyền, công bố, lãnh đạo ĐCSTQ kiêm Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình đã không đích thân tham dự cuộc họp, nhưng ông lại yêu cầu quân đội “tập trung vào việc chuẩn bị chiến tranh”.

Đồn thổi về bất ổn chính trị sau sự kiện hủy chuyến bay hàng loạt ở Trung Quốc
Lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự hội nghị thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ở Samarkand, Uzbekistan, hôm 16/09/2022. (Ảnh: Sergei Bobylyov/Sputnik/AFP qua Getty Images)

Ông Trần Phá Không (Chen Pokong), một nhà bình luận người Mỹ gốc Hoa cho biết trên kênh YouTube của mình hôm 24/09 rằng ít có khả năng các chuyến bay bị hủy là do dịch bệnh, và cũng không có dấu hiệu cho thấy một cuộc tấn công cấp bách nào vào Đài Loan. Căn cứ vào một thực tế là trước Đại hội Toàn quốc lần thứ 18 và 19 của ĐCSTQ cũng đã từng xảy ra các vụ hủy chuyến bay trên quy mô lớn, ông e rằng việc hủy chuyến bay lần này có thể liên quan đến các cuộc đấu tranh chính trị.

Các chuyến bay từ Thâm Quyến bị hủy vào năm 2020

Hôm 05/03/2020, truyền thông Trung Quốc đưa tin cho biết các chuyến bay từ Thâm Quyến đến Bắc Kinh, Thượng Hải, Nam Kinh, Hàng Châu, và các thành phố khác đã bị hủy, và một số chuyến bay từ Quảng Châu đến Hàng Châu cũng bị hủy vì “lý do an ninh công cộng”.

Vào thời điểm đó, có một đoạn video lan truyền trên internet Trung Quốc cho thấy một vụ tai nạn phi cơ quân sự ở quận Vũ Thanh, Thiên Tân, xảy ra vào ngày 05/03 năm đó. Do Thiên Tân tiếp giáp với Bắc Kinh nên vụ việc làm dấy lên nhiều đồn thổi và liên kết sự cố này với việc hủy chuyến bay. Một số người thậm chí còn nghi ngờ rằng đó là một “sự lặp lại của sự kiện Lâm Bưu”.

Theo nhà bình luận Trần Phá Không, quyết định đình chỉ các chuyến bay lần này của chính quyền Trung Quốc rất giống với tình huống khi cựu đảng viên có ảnh hưởng lớn Lâm Bưu tìm cách đào thoát sang Liên Xô.

Ngày 13/09/1971, một chiếc phi cơ đã rơi ở Wendul Khan, Mông Cổ, khiến toàn bộ chín người trên phi cơ thiệt mạng. Chính quyền trung ương Trung Quốc cho biết ông Lâm cùng vợ và con trai là nạn nhân trong vụ tai nạn chí tử trên đường đào thoát sang Liên Xô. Ngay sau đó, các nhà chức trách tuyên bố rằng ông Lâm đã lên kế hoạch cho một cuộc đảo chính quân sự để ám sát ông Mao.

Ông Lâm đã có một sự nghiệp quân sự lẫy lừng trong cuộc Nội chiến Trung Quốc và sau đó đóng một vai trò quan trọng như cánh tay phải của Mao Trạch Đông sau khi ĐCSTQ lên nắm chính quyền ở Trung Quốc. Tháng 04/1969, khi Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 9 của ĐCSTQ thông qua một hiến pháp mới, đảng này đã gọi ông Lâm là “người đồng chí thân thiết và là người kế nhiệm” của Mao Trạch Đông.

Đồn thổi về bất ổn chính trị sau sự kiện hủy chuyến bay hàng loạt ở Trung Quốc
Bức ảnh chụp cựu lãnh đạo Trung Quốc Mao Trạch Đông (Trái) và người kế nhiệm chính thức được chỉ định là ông Lâm Bưu vào ngày 29/07/1971, tại Bắc Kinh. (Ảnh: AFP qua Getty Images)

Theo ông Trần, Mao Trạch Đông và Thủ tướng Trung Quốc đương thời Chu Ân Lai đã âm mưu để buộc ông Lâm phải trốn chạy.

Ông Trần nói: “Vào thời điểm ông Lâm đào thoát, các phi trường trên khắp Trung Quốc, kể cả đèn chiếu, đều bị cho ngừng hoạt động, khiến phi cơ của ông Lâm không còn nơi hạ cánh. Gia đình ông ấy phải bay về phía bắc.”

Ngày 12/09/1971, một ngày trước khi phi cơ chở ông Lâm gặp nạn, phi công lái chiếc phi cơ nhận được lệnh phải đến Bắc Đới Hà vào khoảng 6 giờ chiều. Khoảng 9 giờ 50 phút tối, con gái của ông Lâm, vốn vô cùng hâm mộ ông Mao và ông Chu, đã trình báo với Ủy ban Trung ương ĐCSTQ rằng cha mẹ cô và anh trai cô đang cố gắng rời khỏi Trung Quốc, và đề nghị ông Chu ngăn không cho họ lên phi cơ. Ông Chu đồng ý và lập tức báo với ông Mao.

Theo một cuốn sách do chính quyền Trung Quốc xuất bản thuật lại vụ việc, ông Chu đã khuyên ông Mao nên ra lệnh cấm các chuyến bay trên toàn quốc. Hơn nữa, các đơn vị lục quân ngay lập tức đóng quân tại các phi trường, lập hàng rào ngăn chặn tất cả các phi cơ cất cánh, lấy cớ là ngăn chặn các cuộc tấn công và đổ bộ bằng đường không của Liên Xô.

ĐCSTQ đã giữ im lặng về trường hợp tử nạn của ông Lâm trong hơn một tháng và cuối cùng đến ngày 24/10 mới chính thức công bố.

Những lý do khiến ông Lâm rời khỏi Trung Quốc, cũng như vụ tai nạn phi cơ khiến tất cả những người trên chuyến bay thiệt mạng, đã bị ĐCSTQ che giấu trong hơn 50 năm và hiện vẫn còn là một ẩn đố.

Đồn thổi về bất ổn chính trị sau sự kiện hủy chuyến bay hàng loạt ở Trung Quốc
Các nhà lãnh đạo cộng sản hàng đầu của Trung Quốc, Thủ tướng Chu Ân Lai (Trái), Chủ tịch ĐCSTQ Mao Trạch Đông, và ông Lâm Bưu vẫy “Tiểu Hồng Thư” tại Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào ngày 03/10/1967. (Ảnh: AFP qua Getty Images)

12 phi trường được lệnh ngừng hoạt động để bắt giữ ông Chu Vĩnh Khang

Vào cuối tháng 07/2014, tin tức lan truyền trên mạng Internet Trung Quốc rằng 12 phi trường ở miền Đông và miền Trung Trung Quốc sẽ bị hoãn chuyến bay trong khoảng thời gian 26 ngày, từ ngày 20/07 đến ngày 15/08. Trước đó vào ngày 14/07, Thượng Hải đã trải qua tình trạng hoãn chuyến bay trên diện rộng.

Sau đó, một người trong ngành hàng không dân dụng Trung Quốc đã xác nhận với tờ Tân Kinh (Beijing News) rằng thông tin này về căn bản là đúng sự thật, nhưng ông không tiện tiết lộ các lý do cụ thể. Ông chỉ tiết lộ rằng việc khởi hành chậm trễ sẽ chủ yếu ảnh hưởng đến các chuyến bay ở Hoa Đông và vùng duyên hải phía đông nam.

Ngày 24/07/2014, Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) cho biết việc chuyến bay bị hoãn hoặc hủy tạm thời là do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm giông bão và các cuộc tập trận quân sự thường lệ.

Vào cuối tháng 07/2014, hãng truyền thông Bác Tấn (Boxun) của Trung Quốc ở hải ngoại đưa tin cho hay cuộc tập trận quân sự và việc hủy bỏ chuyến bay có liên quan đến việc tuyên bố truy tố ông Chu Vĩnh Khang, cựu ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị ĐCSTQ.

Bài báo trích dẫn các nguồn tin cho biết: “Bởi vì thông báo về một vụ án lớn như vậy chắc chắn sẽ gây ra đòn phản công từ phía ông Chu Vĩnh Khang và những người ủng hộ ông ta, nên các cuộc tập trận quân sự được cho là để ngăn chặn một cuộc đảo chính quân sự có thể xảy ra, còn việc hủy chuyến hàng không dân dụng là để ngăn không cho các quan chức đào thoát.”

Đồn thổi về bất ổn chính trị sau sự kiện hủy chuyến bay hàng loạt ở Trung Quốc
Ông Chu Vĩnh Khang, cựu bộ trưởng bộ công an, tham dự Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc vào ngày 14/03/2011. (Ảnh: Feng Li/Getty Images)

Hãng thông tấn Minh Báo (Ming Pao) của Hồng Kông cũng đăng một bài báo vào tháng Một năm sau (2015), nói rằng 12 phi trường đã đồng loạt được lệnh ngừng hoạt động để truy bắt ông Chu, “con hổ lớn” đang tìm cách đào thoát.

“Hổ” là một phép ẩn dụ được sử dụng trong chiến dịch chống tham nhũng của ông Tập Cận Bình, dùng để chỉ các quan chức cao cấp tham nhũng.

Bài báo nói rằng ông Chu đã nắm quyền kiểm soát hệ thống chính trị và an ninh công cộng của ĐCSTQ trong nhiều năm và có một số lượng lớn tay sai trong toàn hệ thống, đây là điều kiện mà các “con hổ” khác không có.

Chính quyền Trung Quốc thông báo rằng ông Chu đã bị điều tra vào ngày 29/07/2014.

Ông Chu bị kết án tù chung thân vào năm 2015 vì tội tham nhũng và “làm rò rỉ bí mật nhà nước”.


Jessica Mao
BTV Epoch Times Tiếng Anh
Cô Jessica Mao là một nhà văn của The Epoch Times, chuyên về các chủ đề liên quan đến Trung Quốc. Cô bắt đầu viết cho ấn bản Hoa ngữ của The Epoch Times từ năm 2009.

Hồng Ân biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn