Trong thời hiện đại ngày nay, tình trạng rụng tóc ở những người trẻ tuổi khá nghiêm trọng, mái tóc thưa thớt sẽ khiến người ta trông già đi, ảnh hưởng đến sự tự tin. Nhưng ảnh hưởng xấu của việc rụng tóc không chỉ như vậy, có câu nói rằng “nhổ một sợi tóc động đến toàn thân thể”, là nhắc nhở mọi người nên chú ý đến sức khỏe của chính mình.

Nghiên cứu hiện đại cho thấy, tóc có đặc tính “tân trần đại tạ” (thay cũ đổi mới). Mỗi ngày sẽ rụng một ít tóc, đồng thời cũng mọc thêm một ít tóc mới; nếu như mỗi ngày rụng khoảng 100 sợi tóc là có thể chấp nhận được.

Quan điểm của Trung y cho rằng “Phát giả huyết chi dư” (tóc là huyết dư của con người), cho rằng tóc là do máu huyết sinh ra, nếu máu trong cơ thể đầy đủ, thì tóc sẽ phát triển tốt, nếu máu không đủ thì tóc yếu, dẫn đến rụng tóc.

Bị bệnh về phổi có thể gây rụng tóc

Rụng tóc cũng có thể do bệnh tật gây ra. Cơ thể có bệnh tất nhiên dễ phát sinh các loại vấn đề. Trong “Nạn kinh” từng nói, những người bị tổn thương phổi sẽ dễ rụng tóc.

Trung y cho rằng, mỗi tạng trong ngũ tạng đều giữ vai trò làm chủ của mình, Phế chủ bì mao (phổi làm chủ da lông), Tâm chủ huyết mạch, Tỳ chủ cơ, Can chủ cân (gan làm chủ gân), Thận chủ cốt. Cho nên lông tóc do phổi làm chủ. Phổi có bệnh, tóc cũng có thể dễ bị rụng.

※ Trong “Nạn kinh – Thập tứ nạn” có miêu tả “tổn chi mạch”: 

“Một tổn, tổn ở bì mao, da nhăn lông rụng; Hai tổn, tổn ở huyết mạch, huyết mạch bị hư thiếu không thể làm vinh (tươi) cho ngũ tạng, lục phủ; Ba tổn, tổn ở cơ bắp, cơ bắp bị tiêu hao, gầy còm, việc ăn uống không còn giúp cho phần da thịt nữa; Bốn tổn, tổn ở gân, gân bị lơi lỏng không còn đủ sức để co duỗi và giữ vững thân thể được nữa; Năm tổn, tổn ở xương cốt, xương cốt bị nuy (liệt) không thể ngồi lên khỏi giường được nữa”. Nếu mắc phải loại bệnh “tổn chi mạch” (mạch tổn) này, bệnh sẽ dần sâu thêm mà chết, cho nên nói “Bệnh đi từ trên rồi xuống dưới, xương cốt bị liệt không thể ngồi lên khỏi giường được nữa, sẽ chết. Bệnh từ dưới lên, là bệnh da nhăn và lông rụng, sẽ chết.”

※ Về điều trị chứng tổn, trong “Nạn kinh” cũng có cách giải quyết.

Theo “Nạn kinh – Thập tứ nạn”, điều trị chứng tổn thương phổi mà da nhăn và lông rụng thì có thể dùng phương pháp “ích khí”: “Tổn ở phế, thì ích phế khí, tổn ở Tâm thì nên điều khí vinh vệ. Tổn ở Tỳ thì nên điều hòa sự ăn uống, ấm lạnh thích hợp. Tổn ở Gan thì làm hòa hoãn phần trung khí. Tổn ở Thận thì nên ‘ích’ cho tinh khí. Đây là những cách trị về bệnh tổn.”

Hai cách đơn giản cải thiện chứng rụng tóc 
Rụng tóc khiến người ta buồn rầu lo lắng. (Ảnh: Fotolia)

Rụng tóc có tính di truyền

Loại rụng tóc do di truyền này đều có ở cả nam và nữ. Theo nhận thức của khoa học phương Tây, rụng tóc di truyền là kết quả của hai nhân tố “di truyền” và “hormone” cùng nhau tạo ra.

Hormone chính là chỉ tỷ lệ nội tiết tố nam và nội tiết tố nữ; nam giới từ độ tuổi 20 trở đi nội tiết tố nam bắt đầu tăng dần nhiều lên, còn nữ giới từ sau tuổi mãn kinh thì giảm dần nội tiết tố nữ; khi tỷ lệ của cả hai chênh lệch nhau trở thành nội tiết tố nam nhiều hơn rất lớn, cộng với mối quan hệ di truyền, có thể dẫn tới hói đầu.

Có thể cải thiện chứng hói đầu không?

Đối với những người hói đầu do di truyền từ cha mẹ thì có thể cải thiện được không? Theo lý luận của Tây y, chứng hói đầu do di truyền thì không thể thay đổi; nhưng theo Trung y thì không nhìn nhận giống như vậy.

Theo quan điểm lâm sàng và lý luận của Trung y, rụng tóc ở người trẻ tuổi thuộc về khí huyết hư thiếu, rụng tóc ở người lớn tuổi thì gọi là thận hư, hoặc có khi cũng có thêm chứng tỳ hư. Trung y là theo các phương diện khí huyết hư, thận hư, tỳ hư… mà bắt đầu trị liệu, có thể cải thiện vấn đề rụng tóc. 

Nếu muốn giảm nội tiết tố nam hoặc tăng nội tiết tố nữ, y học phương Tây có thể sử dụng nội tiết tố để giải quyết, nhưng phải mạo hiểm. Bác sĩ Hồ Nãi Văn (Bác sĩ Trung y thuộc Phòng khám Trung y Đồng Đức Đường Thượng Hải, Đài Bắc, Đài Loan) cho biết, khi ông học về ‘nội tiết học’ cách đây hàng chục năm về trước, được giáo sư giảng về một trường hợp: Có một nam bác sĩ vì để điều trị bệnh ung thư của mình, đã tiến hành giải quyết nội tiết tố nam trong thời gian dài, sau đó đã xuất hiện triệu chứng tuyến vú tăng giống như phụ nữ.

Điều trị bằng Trung y là có thể có cơ hội cải thiện. Bởi vì Trung y điều trị là sử dụng các loại dược liệu tự nhiên, hơn nữa vô cùng chú trọng nguyên tắc “biện chứng”, dương thịnh thì hãm dương, âm hư thì bổ âm, thủy hỏa không hài hòa thì điều hòa cân bằng chúng, như vậy sẽ không xảy ra tình trạng thiếu hụt quá mức.

Hai cách đơn giản cải thiện chứng rụng tóc 
Trung y là từ các phương diện khí huyết hư, thận hư, tỳ hư …mà bắt đầu trị liệu, có thể cải thiện vấn đề rụng tóc. (Ảnh: Fotolia)

Hai cách dưỡng tóc tại nhà đơn giản

Có phương pháp gì để dưỡng tóc không? Tất nhiên là có.

Khi sức đề kháng được cải thiện, tuần hoàn máu thông suốt, cơ thể không bị tổn thương quá mức, cảm xúc điều chỉnh hợp lý, phân bổ thời gian cho công việc và nghỉ ngơi hợp lý… Đây chính là phương pháp dưỡng tóc cơ bản nhất. Nhưng trước hết có thể sử dụng một số phương pháp trị liệu bằng cách ăn uống nâng cao sức đề kháng, và xoa bóp huyệt vị để dưỡng tóc, cải thiện chứng rụng tóc.

  • Cách trị liệu bằng ăn uống

Các loại dược liệu như hà thủ ô, mè đen, hạn liên thảo (cọ nhọ nồi), nữ trinh tử (trái của cây trinh nữ)…, đều là những loại dược liệu rất dễ mua ở các tiệm bán thuốc Trung y. Xay các loại này thành bột để sử dụng, cũng có thể kết hợp với thịt nấu nhừ, hoặc nấu với nước dùng uống, đều có thể dưỡng tóc, cải thiện rụng tóc.

  • Xoa bóp huyệt vị

Bên dưới vành tai có một huyệt vị được gọi là “Huyệt Đầu Bì”, dùng ngón tay kích thích huyệt này, sẽ có cảm giác đau một chút. Một mặt vừa kích thích huyệt vị, mặt khác dùng đầu ngón tay nhẹ nhàng vỗ lên da đầu. Vỗ nhẹ lên da đầu có thể kích hoạt các mạch máu trên bề mặt da đầu căng ra, cải thiện tuần hoàn máu, từ đó nuôi dưỡng chân tóc, làm cho tóc phát triển khỏe mạnh và chắc gốc, không dễ bị rụng.

Muốn trị tận gốc chứng rụng tóc thì trước hết phải giải quyết cảm xúc phiền muộn

Khí huyết sung túc, thì tóc tươi tốt khỏe đẹp. Vậy nếu khí huyết không đủ thì sao? Nguyên nhân chủ yếu của rụng tóc có liên quan mật thiết với vấn đề khí huyết không đủ. Trung y cho rằng, cảm xúc mất cân bằng sẽ tổn hại trực tiếp đến các tạng phủ bên trong, cho nên nói thất tình (7 trạng thái tình cảm: hỷ, nộ, ưu, tư, bi, khủng, kinh). Thất tình kích thích tinh thần, gây ra âm dương bên trong mất cân bằng, khí huyết trong kinh mạch lưu thông thất thường, cuối cùng khiến chức năng của tạng phủ không hài hòa, từ đó mà sinh ra bệnh tật.

Cảm xúc mất cân bằng

Về mặt cảm xúc, trong các sách cổ về Trung y thường nói rằng, “ nộ tắc thương can, can bệnh tắc nộ” (tức giận làm tổn thương gan, gan bệnh sinh ra tức giận), giữa gan và nóng giận có mối quan hệ tuần hoàn ác tính. Nếu xét ngược lại thì không tức giận sẽ không tổn thương gan, gan không bệnh sẽ không có nóng giận, mối quan hệ tuần hoàn tốt như vậy không phải rất tốt sao?

Giống như vậy, rụng tóc và các loại cảm xúc cũng có quan hệ tương tự. Ví dụ, rụng tóc sẽ khiến phiền não; phiền não nhiều lại khiến cho tóc rụng càng nhiều hơn. Nếu đảo ngược lại thì sao? Phiền não ít một chút, thì rụng tóc sẽ giảm đi một chút, cứ như vậy sẽ có một vòng tuần hoàn tốt đẹp.

Ăn uống không theo tự nhiên

Về phương diện ăn uống, người xưa quan niệm rằng “không đúng mùa không ăn”, người xưa ăn các thực phẩm tự nhiên, không thêm các chất phụ gia. Người hiện đại có thể dựa vào khoa học kỹ thuật phát triển mà sản xuất được các thực phẩm trái mùa. Ví dụ như mới đầu xuân đã có thể ăn được trái long nhãn tươi. Nếu thường xuyên làm trái tự nhiên, cùng với việc tiêu thụ nhiều chất phụ gia bất thường khác nhau, sẽ dễ phát sinh các vấn đề sức khỏe không mong muốn, trong đó bao gồm cả chứng rụng tóc.


Nội dung bài viết do Bác sĩ Trung y Hồ Nãi Văn cung cấp
Trương Tĩnh Thiền biên tập
Lam Yên biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ Epoch Times Hoa ngữ


Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn