Chế độ cộng sản ở Bắc Kinh đã bác bỏ thông tin rằng lực lượng biên phòng của Trung Quốc đang làm mất hiệu lực hộ chiếu và thẻ cư trú của công dân do chính phủ ngoại quốc cấp để ngăn người dân rời khỏi đất nước, sau khi ngày càng nhiều video về những hành động như vậy được lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc.

Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia Trung Quốc gần đây đã đưa ra một tuyên bố nhằm thắt chặt kiểm soát việc xuất ngoại “không thiết yếu” của công dân Trung Quốc nhân danh kiểm soát đại dịch.

Trong tuyên bố đưa ra hôm 12/05, nhà cầm quyền này cho biết ông Hứa Cam Lộ (Xu Ganlu) — Thứ trưởng Bộ Công an kiêm Giám đốc Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia — trong một cuộc họp hai ngày trước đó đã yêu cầu hạn chế cấp và phê chuẩn hộ chiếu cũng như giấy tờ xuất cảnh cho công dân Trung Quốc, nhằm hạn chế nghiêm ngặt các chuyến xuất cảnh “không thiết yếu” để kiểm soát đại dịch COVID-19.

Các biện pháp kiểm soát xuất cảnh ngay lập tức gây xôn xao trên mạng, với một số cư dân mạng nhận xét: “Việc bế quan tỏa cảng đất nước thực sự đã bắt đầu!”

Hôm 13/05, phản hồi về các video lan truyền, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh phủ nhận rằng họ đã “đình chỉ hộ chiếu” và làm mất hiệu lực thẻ cư trú bằng cách “cắt góc thẻ xanh.” Chính quyền một lần nữa nhấn mạnh sự cần thiết của việc giảm thiểu các hoạt động xuyên biên giới không cần thiết.

Các cơ quan hải quan ở Bắc Kinh, Thượng Hải, và Quảng Châu cũng ra thông báo phủ nhận thông tin các nhân viên đã cắt giấy thông hành của công dân Trung Quốc.

Du khách tại phi trường quốc tế Đại Hưng Bắc Kinh vào ngày đầu tiên của kỳ nghỉ lễ Lao Động ở Bắc Kinh, hôm 01/05/2021. (Ảnh: Tingshu Wang/Ảnh tư liệu/Reuters)

Chính sách này là một cú hích lớn vào “phong trào bỏ chạy” phổ biến gần đây, khi mà ngày càng nhiều người Trung Quốc di cư sang các nước phương Tây. Tâm lý như vậy đã khiến nhiều người Trung Quốc đặt câu hỏi về các tuyên bố chính thức của nhà cầm quyền này.

“Tôi không hiểu sao lại cần phải hạn chế mọi người rời khỏi đất nước vì đại dịch?” một cư dân mạng có biệt danh là “Xuân Phong Liễu Nhất Chi” cho biết trên mạng xã hội. “[Nếu đó là để kiểm soát đại dịch], điều nên hạn chế là nhập cảnh hơn là xuất cảnh khỏi đất nước.”

Một cư dân mạng khác đã chia sẻ một ảnh chụp màn hình trên mạng xã hội cho thấy một thông báo an ninh được dựng lên ở phi trường Phố Đông Thượng Hải có nội dung: “Bất kỳ ai cừu thị đất nước và Đảng này sẽ không được phép xuất cảnh.”

Một thông báo khác viết, “Bất kỳ ai có động cơ ác ý muốn xuất cảnh, thì tài liệu và giấy tờ tùy thân của họ sẽ bị tiêu hủy tại chỗ.”

Một hành khách ngồi trên hành lý của mình nhìn phi cơ chở khách đậu trên đường băng sau khi tất cả các chuyến bay bị hủy tại Phi trường Quốc tế Phố Đông ở Thượng Hải, hôm 25/07/2021. (Ảnh: Andy Wong/AP Photo)

“Phi trường Phố Đông đầy những người mắc kẹt, vô gia cư, không thể bắt chuyến bay và không thể trở về,” một cư dân mạng đăng tải về tình hình tại phi trường.

Trong một chủ đề trên mạng xã hội có nhan đề “Thảo luận về việc sang Hoa Kỳ”, một bài đăng cho thấy một người mẹ có thẻ xanh Hoa Kỳ (thẻ thường trú nhân) đi cùng đứa con có quốc tịch Hoa Kỳ của cô đang cố gắng rời phi trường Quảng Châu để đến Hoa Kỳ. Thẻ xanh của cô đã bị nhân viên hải quan cưỡng chế cắt khiến cô không thể rời khỏi đất nước. Nhiều người khác đã trải qua phương thức đối đãi tương tự.

Ngoài việc hạn chế người Trung Quốc ra nước ngoài, chính quyền cũng thắt chặt kiểm soát di cư theo diện đầu tư từ Trung Quốc ra nước ngoài. Ảnh chụp màn hình của một văn bản chính thức đã được lan truyền trên mạng xã hội kể từ hôm 01/05, trong đó nhà cầm quyền yêu cầu các văn phòng công chứng đình chỉ việc công chứng cho các khoản đầu tư ra nước ngoài.

“Chế độ Trung Quốc không có cơ sở pháp lý nào để hạn chế công dân ra nước ngoài với danh nghĩa ngăn chặn đại dịch,” ông Lại Kiến Bình (Lai Jianping), một luật sư Trung Quốc hiện sống ở Canada, nói với The Epoch Times. “Tôi không nghĩ việc này có liên quan gì đến đại dịch, nhưng nó cho thấy chế độ này đang ngắt kết nối với thế giới.”

Kiểu hành xử này của nhà cầm quyền đã tiếp diễn trong nhiều năm, mặc dù hiện nay nó đã chuyển từ chủ yếu nhắm vào những người bất đồng chính kiến ​​sang nhắm vào công chúng, ông Đổng Quảng Bình (Dong Guangping), một nhà hoạt động nhân quyền từng là cảnh sát ở Trung Quốc đại lục, nói với The Epoch Times hôm 12/05.

Ông nói: “Nhiều nơi đã ra thông báo kiểm soát chặt chẽ người xuất cảnh. Cả nước cũng có yêu cầu người dân giao nộp hộ chiếu, đình chỉ học sinh tiểu học và trung học cơ sở xin cấp hộ chiếu. Trung Cộng đã cấm người dân xuất cảnh với nhiều lý do khác nhau như phòng chống đại dịch.”

Ông Lại nói rằng có ba mục đích chính đằng sau những hạn chế mới của nhà cầm quyền:

“Đầu tiên là để tăng cường kiểm soát thân thể đối với công dân Trung Quốc và ngăn họ chạy trốn khỏi Trung Quốc đại lục. Thứ hai, họ muốn giảm sự tiếp xúc của người dân Trung Quốc với thế giới bên ngoài và phương Tây để tẩy não họ tốt hơn. Thứ ba, nền kinh tế của họ hiện đang suy giảm, và chỉ ngày càng tệ hơn. Chế độ này muốn thắt chặt kiểm soát ngoại hối của mình để giữ lượng ngoại hối đang vô cùng hạn chế lưu lại trong nước.”

Ông nói rằng việc Trung Cộng trực tiếp làm hỏng hộ chiếu của công dân Trung Quốc, thẻ xanh của Hoa Kỳ hoặc thẻ Lá Phong của Canada dành cho thường trú nhân, là vi phạm hiến pháp Trung Quốc.

Kể từ khi tình trạng phong tỏa do COVID-19 bắt đầu ở Thượng Hải làm dấy lên một cuộc khủng hoảng nhân đạo, số lượt tìm kiếm trực tuyến về di cư ra ngoại quốc đã tăng lên hàng chục lần. Ông Lại cho biết điều này cho thấy nhiều người Trung Quốc đã mất lòng tin vào chính quyền và hiện đang thể hiện quan điểm bằng cách rời đi. 

Ông Alex Wu là một tác giả của The Epoch Times tại Hoa Kỳ, chuyên về xã hội Trung Quốc, văn hóa Trung Quốc, nhân quyền, và các mối quan hệ quốc tế.

Bản tin có sự đóng góp của Lin Yun
Thanh Nhã biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm: