Bắc Kinh cố gắng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ

Saudi Arabia khó có thể chấp nhận đồng nhân dân tệ của Trung Quốc cho dầu mỏ mặc dù đã tăng cường mối bang giao với Trung Quốc.

Hôm 08/12, Saudi Arabia và Trung Quốc đã ký một thỏa thuận để Huawei cung cấp 5G cho Saudi Arabia. Sự phản đối từ góc độ an ninh quốc gia từ phía Hoa Kỳ đang bị phớt lờ khi Saudi Arabia và các quốc gia vùng Vịnh kết thân với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Thái tử Mohammed bin Salman đã trở lại vũ đài thế giới sau khi giũ khỏi vụ ám sát ký giả bất đồng chính kiến người Saudi Arabia Jamal Ahmad Khashoggi. Và ông đã cho người của mình trải thảm đỏ đón một vị bằng hữu mới đến từ Bắc Kinh — lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình.

Sự chào đón dành cho ông Tập hoàn toàn trái ngược với cuộc gặp hờ hững với Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden hồi tháng Bảy. Mối quan hệ của Tổng thống Biden với Saudi Arabia đã trở nên rạn nứt kể từ khi ông nhậm chức. Tổng thống Biden đã bắt đầu cuộc gặp kể trên bằng cách cụng tay thay vì bắt tay với hoàng tử. Hành động xúc phạm này xảy ra sau bình luận của ông Biden trước cuộc tuyển cử rằng ông sẽ biến Saudi Arabia thành “một quốc gia bị bỏ rơi” do lịch sử nhân quyền của nước này.

Những lời thỉnh cầu của Tổng thống Biden đối với Saudi Arabia về việc tăng sản lượng dầu và hỗ trợ các nỗ lực cô lập Nga đã bị phớt lờ. Tuy nhiên, một tuyên bố chung của UAE-Saudi Arabia tuyên bố rằng Hoàng tử Mohammed và tổng thống Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất đã sử dụng mối bang giao của họ với Nga để bảo đảm cho cầu thủ WNBA Brittney Griner được phóng thích. Ít nhất thì ông Biden đã không ra về tay trắng.

Tuyên bố chung của UAE-Saudi Arabia có đoạn: “Thành công của các nỗ lực hòa giải phản ánh tình hữu nghị chung bền chặt giữa hai quốc gia của họ cũng như Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và Liên bang Nga.”

Bên cạnh việc Thái tử Mohammed có thể đã nhận công lao cho một điều gì đó mà ông đã không thực sự làm, thì tuyên bố này rõ ràng là một dấu hiệu cho thấy Saudi Arabia sẽ không bỏ rơi Nga để làm hài lòng Hoa Kỳ. Ngoài ra, việc đề cập đến Nga và Hoa Kỳ trong cùng một câu văn cho thấy rằng Saudi Arabia xem hai mối bang giao này là ngang hàng.

Một ngày sau khi thỏa thuận với Huawei được ký kết, ông Tập đã có bài diễn văn khai mạc tại hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa Trung Quốc và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) ở Riyadh, nơi ông khuyến nghị Saudi Arabia và các quốc gia sản xuất dầu mỏ khác bắt đầu giao dịch bằng đồng nhân dân tệ trong các thương vụ mua dầu của Trung Quốc.

“Trung Quốc sẽ tiếp tục nhập cảng một lượng lớn dầu thô trên cơ sở dài hạn từ các nước GCC và mua thêm LNG (khí đốt tự nhiên hóa lỏng),” ông Tập nói. “Nền tảng Sàn Giao dịch Dầu mỏ và Khí đốt Tự nhiên Thượng Hải sẽ được tận dụng toàn diện để thanh toán bằng Nhân dân tệ trong thương mại dầu khí.”

Một người đàn ông nhìn theo dự án Đường sắt Hạng nhẹ Mecca (MLR) cho Ả Rập Xê Út, một dự án của Tập đoàn Xây dựng Đường sắt Trung Quốc (CRCC), ở Ả Rập Xê Út, ngày 02/11/2010. Đến nay, tuyến đường sắt hạng nhẹ này đã gây ra khoản lỗ lên tới 4.13 tỷ nhân dân tệ (641.28 triệu USD) cho chính quyền Trung Quốc. (Ảnh: Amer Hilabi/AFP/Getty Images)
Một người đàn ông nhìn theo dự án Đường sắt Hạng nhẹ Mecca (MLR) cho Ả Rập Saudi, một dự án của Tập đoàn Xây dựng Đường sắt Trung Quốc (CRCC), ở Ả Rập Saudi, ngày 02/11/2010. Đến nay, tuyến đường sắt hạng nhẹ này đã gây ra khoản lỗ lên tới 4.13 tỷ nhân dân tệ (641.28 triệu USD) cho chính quyền Trung Quốc. (Ảnh: Amer Hilabi/AFP/Getty Images)

Sàn Giao dịch Dầu mỏ và Khí đốt Tự nhiên Thượng Hải là một sàn giao dịch của Trung Quốc có một chỉ số định giá giao ngay cho khí đốt tự nhiên hóa lỏng nhập cảng, và được định giá bằng USD. Sàn giao dịch này có 10 cổ đông, tất cả đều là doanh nghiệp nhà nước của ĐCSTQ. Được thành lập vào năm 2021, mục đích của sàn giao dịch này là thúc đẩy quốc tế hóa đồng nhân dân tệ và sử dụng đồng nhân dân tệ trong lĩnh vực năng lượng. Cho đến nay, có rất ít tiến triển ở cả hai phương diện này.

Saudi Arabia là quốc gia OPEC có ảnh hưởng nhất và gần gũi nhất với Hoa Kỳ và Trung Quốc. Trong nhiều năm, ông Tập đã thúc giục Saudi Arabia chấp nhận đồng nhân dân tệ trong thương mại dầu mỏ để phá vỡ sự kiểm soát của đồng USD đối với hàng hóa toàn cầu. Mặc dù đã có rất nhiều thông tin sôi nổi trên báo chí cho rằng điều này có khả năng xảy ra, nhưng cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy Riyadh sẽ đồng ý với đề nghị của Bắc Kinh.

Trong hơn 40 năm, Hoa Kỳ đã có một thỏa thuận với Saudi Arabia: nếu Riyadh định giá dầu bằng USD, thì Hoa Thịnh Đốn sẽ cung cấp cho họ sự bảo vệ về quân sự và bán vũ khí cho họ. Cho đến nay, không có quốc gia nào đồng ý cho phép quân đội Trung Quốc thay thế quân đội Hoa Kỳ trên lãnh thổ của mình. Kết quả là, Saudi Arabia cần phải duy trì mối bang giao với Hoa Kỳ. Thỏa thuận này cũng cho phép Saudi Arabia mua trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ (công khố phiếu, Treasury) trước khi trái phiếu này được đưa ra thị trường. Cũng giống như việc không có quốc gia nào muốn có quân đội Trung Quốc trên lãnh thổ của mình, không có quốc gia nào lao vào thay thế trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ bằng trái phiếu Trung Quốc trong dự trữ tiền tệ của họ. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và hầu hết các quốc gia giữ ít hơn 3% dự trữ bằng đồng nhân dân tệ.

Dự trữ ngoại tệ của Saudi Arabia chủ yếu bao gồm USD và công khố phiếu Hoa Kỳ. Tổng cộng, Vương quốc này dự trữ 120 tỷ USD công khố phiếu Hoa Kỳ. Đồng tiền quốc gia của Saudi Arabia, đồng riyal Saudi Arabia, được cố định giá theo đồng USD giống như tiền tệ của hầu hết các quốc gia vùng Vịnh. Với việc dầu mỏ, dự trữ ngoại tệ, và tiền tệ quốc gia đều phụ thuộc vào đồng USD, cả Saudi Arabia hay bất kỳ quốc gia vùng Vịnh nào khác đều không được hưởng lợi từ một đồng USD suy yếu hoặc một dòng nhân dân tệ ồ ạt chảy vào.

Giống như một cuộc hôn nhân trắc trở, mối bang giao Hoa Kỳ-Saudi Arabia đang gặp phải một giai đoạn khó khăn. Nhưng điều này đã từng xảy ra trước đây và suy cho cùng, Hoa Kỳ có thể mang lại an ninh và tích lũy tài sản cho Saudi Arabia — điều mà ĐCSTQ không thể. Ông Tập sẽ phát hiện ra rằng thảm đỏ có thể được sử dụng cho cả lối vào và lối ra.

Quan điểm trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của The Epoch Times.


Antonio Graceffo
BTV Epoch Times Tiếng Anh
Tiến sĩ Antonio Graceffo đã có hơn 20 năm làm việc tại Á Châu. Ông tốt nghiệp Đại học Thể thao Thượng Hải và có bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh của Đại học Giao thông Thượng Hải Trung Quốc. Ông Antonio là giáo sư kinh tế và nhà phân tích kinh tế Trung Quốc, từng viết bài cho nhiều kênh truyền thông quốc tế. Một số cuốn sách về Trung Quốc của ông bao gồm “Beyond the Belt and Road: China’s Global Economic Expansion” (“Vượt Ra Ngoài Vành Đai và Con Đường: Sự Mở Rộng Kinh Tế Toàn Cầu của Trung Quốc”) và “A Short Course on the Chinese Economy” (“Một Khóa Học Ngắn Hạn về Kinh Tế Trung Quốc”).

Nhật Thăng biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn