Hôm 05/01, chính phủ của Tổng thống (TT) Joe Biden đã công bố các bước mà các quan chức cho biết sẽ cải thiện an ninh biên giới và giúp làm chậm làn sóng nhập cư bất hợp pháp đồng thời giúp những người di cư có được tư cách pháp nhân tại Hoa Kỳ.

Chính phủ này đang mở rộng một chương trình tạm tha vốn chỉ dành cho người Venezuela nay sẽ dành cho cả những người có ý định nhập cư từ ba quốc gia khác. Những người từ Cuba, Nicaragua, và Haiti hiện đủ điều kiện đăng ký tư cách pháp nhân trong hai năm, miễn là những người này tìm được người bảo lãnh bên trong Hoa Kỳ và vượt qua một cuộc kiểm tra lý lịch.

Theo luật nhập cư của Hoa Kỳ, bộ trưởng an ninh nội địa có thể cấp tạm tha cho các cá nhân sẽ là người nhập cư bất hợp pháp tại Hoa Kỳ trong trường hợp không được cấp. Được khai triển hồi tháng 10/2022, chương trình này đã trao lợi thế đó cho hàng ngàn người Venezuela. Có tới 30,000 người mỗi tháng từ bốn quốc gia kể trên được tạm tha có thể đến Hoa Kỳ trong hai năm và được phép làm việc. Trong khi đơn xin tị nạn được xem xét, những người này được yêu cầu nhập cảnh hợp pháp vào Hoa Kỳ và không được phép đến Mexico hoặc Panama mà không có giấy phép.

Theo Tòa Bạch Ốc, Mexico, vốn đã đồng ý tiếp nhận công dân Venezuela vượt biên trái phép, cho biết nước này sẽ tiếp nhận tới 30,000 người nhập cư bất hợp pháp mỗi tháng từ những quốc gia trên.

Theo các quan chức Hoa Kỳ, chương trình này đã làm giảm số người Venezuela nhập cảnh vào Hoa Kỳ bất hợp pháp, từ mức trung bình khoảng 1,100 người mỗi ngày xuống dưới 250 người mỗi ngày.

Các quan chức cho biết, hợp tác với Mexico là rất quan trọng vì Venezuela, Cuba, Haiti, và Nicaragua thường từ chối các đề nghị trả lại những người nhập cư bất hợp pháp. Công dân từ bốn quốc gia này chiếm 40% số người bị phát hiện gần đây ở biên giới, tăng đáng kể so với trước đây.

Một khía cạnh khác của nỗ lực mới này là tạo điều kiện cho những người quan tâm đến việc nhập cảnh vào Hoa Kỳ sẽ đặt lịch hẹn tại một cảng nhập cảnh để bắt đầu yêu cầu xin tị nạn — một sự bảo vệ về mặt pháp lý do các vấn đề như sợ bị ngược đãi.

Hầu hết các yêu cầu xin tị nạn cuối cùng đều bị từ chối, nhưng sự tồn đọng lớn của các yêu cầu này tại các tòa án khiến hầu hết những người nhập cư bất hợp pháp phải sống ở nước này trong nhiều năm trước khi trường hợp của họ được phân xử. Một số không bị trục xuất ngay cả khi yêu cầu của họ bị từ chối.

Chính phủ cũng đang gửi thêm các quan chức tị nạn và thẩm phán đến biên giới để cố gắng xét xử các vụ việc nhanh hơn, với mục tiêu giảm quá trình giải quyết ban đầu từ vài tháng xuống còn vài ngày. Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) cho biết cơ quan này sẽ thuê thêm các nhân viên và sĩ quan tuần tra biên giới.

Bộ trưởng An ninh Nội địa Alejandro Mayorkas trình bày trong một cuộc họp báo ở Hoa Thịnh Đốn cho biết, tựu trung lại, các biện pháp trên là để “cải thiện an ninh biên giới, hạn chế di cư bất hợp pháp cũng như tạo ra các quy trình bổ sung an toàn và trật tự cho những người chạy trốn khủng hoảng nhân đạo đến Hoa Kỳ một cách hợp pháp.”

Trình bày tại Tòa Bạch Ốc, TT Biden cho biết mọi người sẽ tiếp tục đến Hoa Kỳ.

“Chúng ta không thể ngăn mọi người thực hiện hành trình vượt biên, nhưng chúng ta có thể yêu cầu những người này đến đây một cách có trật tự theo luật pháp Hoa Kỳ,” ông cho hay.

Các hành động này “sẽ làm cho mọi thứ tốt hơn nhưng sẽ không giải quyết hoàn toàn vấn đề biên giới,” ông Biden lưu ý, đồng thời đổ lỗi cho Quốc hội vì đã không thông qua kế hoạch mà ông đề nghị để cải cách hệ thống nhập cư.

Một phó cảnh sát trưởng của Quận Kinney bắt giữ một phụ nữ vì buôn lậu người ngoại quốc bất hợp pháp từ biên giới Hoa Kỳ-Mexico, qua Quận Kinney, Texas, hôm 10/09/2022. (Ảnh: Charlotte Cuthbertson/The Epoch Times)
Một phó cảnh sát trưởng của Quận Kinney bắt giữ một phụ nữ vì buôn lậu người ngoại quốc bất hợp pháp từ biên giới Hoa Kỳ-Mexico, qua Quận Kinney, Texas, hôm 10/09/2022. (Ảnh: Charlotte Cuthbertson/The Epoch Times)

Các phản ứng

Kế hoạch trên thu hút sự chỉ trích từ một số nhóm.

“Tổng thống Biden đang cố gắng viết lại luật nhập cư một cách đơn phương và bất hợp pháp, lạm dụng quyền tạm tha, về căn bản, là để tạo ra các danh mục mới cho nhập cảnh. Chỉ có Quốc hội mới có quyền làm điều này,” ông RJ Hauman, người đứng đầu bộ phận quan hệ và truyền thông chính phủ tại Liên đoàn Cải cách Nhập cư Hoa Kỳ, cho biết trong một tuyên bố. “Luật cho phép tạm tha quy định rõ ràng rằng việc tạm tha chỉ có thể được sử dụng trên cơ sở ‘tạm thời’ và ‘theo từng trường hợp.’ Làm sao chính phủ TT Biden có thể tuyên bố thẳng thừng rằng họ sẽ cấp tạm tha cho từng trường hợp cụ thể khi họ đang tạo ra các chương trình quy mô công nghiệp một cách bất ngờ vậy?”

Những người khác đã đưa ra những nhận xét tích cực về nỗ lực này, bao gồm cả Dân biểu Veronica Escobar (Dân Chủ-Texas), người đại diện cho địa hạt mà ông Biden sẽ sớm đến thăm.

“Tôi biết ơn Tòa Bạch Ốc vì đã khai triển các nguồn lực mang tính lịch sử và hỗ trợ cho các cộng đồng biên giới đồng thời tạo ra các con đường hợp pháp mở rộng cho những người xin tị nạn,” bà Escobar cho biết trong một tuyên bố.

Chính phủ cũng có dự trù tăng cường tài trợ cho các thành phố biên giới và các thành phố có lượng người nhập cư bất hợp pháp tăng đột biến, chẳng hạn như New York.

“Tôi biết rằng việc di cư đang gây căng thẳng thực sự ở biên giới và các cộng đồng biên giới,” ông Biden cho hay. “Tình trạng này chắc chắn sẽ dẫn đến sự căng thẳng. Chúng tôi sẽ hỗ trợ nhiều hơn cho các cộng đồng đó.”

Các mức kỷ lục

Kể từ khi TT Biden nhậm chức vào năm 2021 và thu hẹp quy mô hoặc chấm dứt các chính sách quan trọng của thời ông Trump, tình trạng nhập cư bất hợp pháp đã bùng nổ, và đạt các mức kỷ lục. Hơn 2.3 triệu vụ bắt giữ đã được ghi nhận tại biên giới Hoa Kỳ-Mexico trong năm tài chính 2022, vốn kết thúc hôm 30/09/2022.

Theo dữ liệu từ DHS, các vụ bắt giữ trong năm tài chính 2023 đã được dự đoán sẽ lập một kỷ lục mới khác, vì các vụ bắt giữ trong cả tháng 10/2022 và tháng 11/2022 đều cao nhất trong lịch sử. Dữ liệu sơ bộ thu được từ một nguồn của The Epoch Times cho thấy số người bị bắt giữ hồi tháng 12/2022 cũng cao nhất từ trước đến nay.

Các quan chức đã sử dụng Đề mục 42 cho khoảng 1.1 triệu vụ trục xuất trong năm tài chính 2022. Đề mục 8, hoặc luật nhập cư của Hoa Kỳ, đã được sử dụng cho khoảng 1.35 triệu vụ trục xuất trong cùng khoảng thời gian này.

Các quan chức cho biết những hành động mới này nhằm mục đích giảm bớt căng thẳng nhập cư bất hợp pháp hiện nay và sau khi Đề mục 42 không còn hiệu lực.

Đề mục 42, một lệnh y tế công cộng do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) áp đặt vì lo ngại rằng những người vào Hoa Kỳ mang theo COVID-19, đã được sử dụng để trục xuất nhanh chóng một số người nhập cư bất hợp pháp, nhưng chính quyền hiện tại lại đang chuẩn bị bãi bỏ đề mục này.

Vào mùa xuân năm 2022, CDC đã tuyên bố rằng lệnh này “không còn cần thiết nữa” do “vaccine và phương pháp điều trị hiệu quả cao,” nhưng một thẩm phán đã ngăn chính phủ bãi bỏ lệnh này. Gần đây hơn, một thẩm phán khác cho biết lệnh này phải bị chấm dứt vì CDC không xem xét các giải pháp thay thế để phòng chống COVID-19. Phán quyết của vị thẩm phán đó đã bị tạm hoãn để cho chính phủ có thời gian chuẩn bị. Ngay sau hôm 25/12/2022, Tối cao Pháp viện đã chấp thuận một yêu cầu khẩn cấp từ 19 tiểu bang để giữ nguyên Đề mục 42 trong thời điểm hiện tại.


Zachary Stieber
BTV Epoch Times Tiếng Anh
Ông Zachary Stieber là phóng viên cao cấp của The Epoch Times tại Maryland. Ông chuyên đưa tin về Hoa Kỳ và thế giới.

Bản tin có sự đóng góp của cô Charlotte Cuthbertson
Nhã Đan biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn