Cách bạn nhìn nhận các trải nghiệm của mình sẽ định hình cảm nhận của bạn về trải nghiệm đó.

Hầu hết chúng ta đều không nhận ra tầm quan trọng của cách nhìn nhận vấn đề trong cuộc sống. Chúng ta thậm chí không nhận ra rằng mình thường tự hình thành các quan niệm và chính những quan niệm này đã định hình nên mọi thứ mà chúng ta tin tưởng về hiện thực của mình.

Ví dụ, quan niệm chính là nguyên nhân khiến bạn cảm thấy:

Phẫn nộ với một người thân yêu hoặc đồng nghiệp

Cảm thấy có lỗi về những việc mình đã không hoàn thành

Cảm thấy quá tải bởi những việc cần phải làm

Lo lắng về một thế giới không ổn định

Mắc kẹt trong các thói quen cũ của chính mình

Trốn tránh các nhiệm vụ khó khăn

Cảm thấy chán nản hoặc cô đơn

Không có điều gì trong cuộc sống khiến chúng ta cảm thấy như thế, mà chính là các quan niệm của chúng ta đã tạo thành những cảm xúc tiêu cực này. Hãy xem điều này hoạt động như thế nào và sau đó hãy xét xem liệu chúng ta có thể làm gì để chuyển biến quan niệm và thay đổi cuộc sống của mình.

Quan niệm định hình cuộc sống của chúng ta như thế nào

Ví dụ, bạn sẽ có phản ứng như thế nào nếu có ai đó hỏi rằng: “Bạn có muốn thử một chút món salad của tôi không?”

Điều đó phụ thuộc vào cách bạn nhìn nhận tình huống, quan niệm của bạn về tình huống này có thể là:

Nếu như bạn nhìn nhận sự việc này như một hành động tử tế hào phóng và người này đang giúp bạn có cuộc sống lành mạnh, bạn sẽ cảm thấy biết ơn.

Nếu câu hỏi này được nhìn nhận như một phần của câu chuyện đã diễn ra hàng trăm lần khi người đưa ra câu hỏi đó thường chỉ trích về cân nặng hoặc việc ăn kiêng của bạn, bạn có thể cảm thấy tổn thương hoặc bị làm phiền.

Hoặc có thể bạn đã biết rằng món salad này rất tệ, và bạn cảm thấy thất vọng vì đó không phải là một món ăn ngon lành như bánh mì kẹp thịt và khoai tây chiên.

Đó là ba phản ứng rất khác biệt đối với cùng một sự việc. Và tất cả đều được quyết định bởi quan niệm của bạn.

Mỗi ngày, cuộc sống của chúng ta được định hình bởi quan niệm của bản thân mình, của người khác, và của hiện thực xung quanh. Chúng ta có các cảm nhận về chính trị, khủng hoảng thế giới, cộng đồng dân cư, mạng xã hội, công việc, một cuộc họp sắp diễn ra, một cuộc trao đổi mà chúng ta vừa thực hiện lúc sáng, hay việc chúng ta áp dụng tốt các thói quen mới.

Nếu bạn bỏ lỡ một buổi thiền định hoặc thể dục, điều đó phụ thuộc vào quan niệm của bạn về bản thân, bạn có thể cảm thấy đó không phải việc gì lớn và chỉ cần bắt đầu lại vào ngày mai, hoặc cũng có thể bạn cảm thấy bản thân mình thật kém cỏi, rằng bạn sẽ không bao giờ làm tốt được và cuộc sống của bạn thật vô nghĩa. Đó là những kết quả và phản ứng hoàn toàn khác nhau đối với cùng một hành vi, và điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào quan niệm của bạn.

Tôi sẽ đưa ra một vài câu hỏi để bạn suy ngẫm: Những thành quả mà bạn có được trong đời mình là gì, và chúng được hình thành như thế nào bởi quan niệm của bạn? Mối quan hệ của bạn với những người khác hiện tại như thế nào và cách mà chúng được hình thành bởi những quan niệm của bạn? Các hoạt động của bạn liên quan đến thức ăn, thể dục thể thao, thiền định, tự chăm sóc bản thân, nghỉ ngơi, công việc, giải trí, diễn ra như thế nào và cách chúng được định hình bởi các quan niệm của bạn?

Một khi hiểu rõ về các quan niệm của mình và cách chúng định hình cuộc sống của bản thân, chúng ta có thể bắt đầu thay đổi mọi thứ thông qua những quan niệm mới.

Vì thế hãy dành ra vài phút để nghĩ về những điều ấy.

chuyển biến quan niệm
Cách chúng ta nhìn nhận vấn đề sẽ phản ánh trong hiện thực cuộc sống của chính chúng ta. Đối với một số người thì việc mắc sai lầm là một thất bại, nhưng với một số người khác thì sai lầm lại là cơ hội để học hỏi. (Ảnh: Lifeframes / Shutterstock)

Làm thế nào sử dụng quan niệm như một công cụ để thay đổi cuộc sống

Bạn hoàn toàn có thể thay đổi cảm nhận của chính mình, thay đổi các kết quả mà bạn nhận được, và thay đổi mối quan hệ của bản thân với bất kỳ điều gì, bằng cách thay đổi quan niệm của mình.

Bạn không cần phải thay đổi bất kỳ điều gì nếu bạn không thật sự mong muốn. Nếu bạn muốn giữ sự bực tức đối với một người nào đó, muốn giữ lại cảm giác tội lỗi, bất lực hoặc quá tải, bạn có thể giữ lại quan niệm cũ của mình và cũng không có vấn đề gì cả.

Tuy nhiên, nếu bạn muốn thay đổi, thì hãy cân nhắc việc sử dụng quan niệm như một công cụ để thay đổi. Sau đây là cách thức hoạt động của công cụ này:

Nhận dạng cảm xúc, kết quả, hoặc sự việc mà bạn mong muốn thay đổi. Ví dụ như: Tôi ăn rất nhiều đồ ăn vặt; tôi thường xuyên bất mãn với người khác; tôi không thể dừng lại việc sử dụng mạng xã hội.

Hãy xem liệu bạn có thể xác định được quan niệm đang chịu trách nhiệm cho những hành vi đó hay không. Ví dụ: Thức ăn vặt làm tôi thoải mái khi tôi đang căng thẳng; mọi người không nên hành động theo cách này; tôi cần có các ứng dụng mạng xã hội trên điện thoại để có thể giữ kết nối với mọi người.

Xác định một kết quả mới, cảm giác hoặc một phương thức liên hệ với những điều mà bạn muốn thay thế. Ví dụ: Tôi muốn ăn nhiều rau xanh hơn và thích các loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe; tôi muốn nhìn thấy những điểm tốt của người khác và dễ dàng chấp nhận người khác hơn; tôi muốn đọc sách thay vì lên mạng xã hội.

Hãy tạo một quan niệm mới để giúp bạn đạt được điều đó. Ví dụ: Rau xanh và trái cây nuôi dưỡng cơ thể và làm cho tôi cảm thấy tuyệt diệu; phía sau mỗi hành vi của người khác đều có một tấm lòng nhân ái; khi tôi có thời gian rảnh, tôi sẽ đọc một quyển sách hay.

Hãy nhắc nhở chính mình về quan niệm mới này. Điều này cần có một quá trình thực hành, vì vậy bạn có thể tạo nên quan niệm mới mà bạn không cần phải quá hoàn hảo, tuy nhiên bạn cần kiên trì bởi vì bạn thật sự quan tâm đến những việc này.

Hãy tạo nên một quan niệm mới cho bản thân mình và thực hành. Sau đây là một số ví dụ về các quan niệm đã giúp ích cho tôi trong thời gian vừa qua:

Mỗi từng khoảnh khắc đều quý giá và đều có thể dạy cho tôi điều gì đó.

Tôi tìm kiếm những điều tốt đẹp ở người khác.

Tôi chỉ cần các loại thực phẩm đơn giản và đủ dưỡng chất.

Tôi có thể đối mặt với bất kỳ nỗi sợ hãi hoặc cảm xúc nào.

Tôi tận tâm tận lực với các mục tiêu mà mình mong muốn đạt được.

Hoạt động thể chất và môi trường thiên nhiên giúp tôi khỏe khoắn và vui tươi.

Tôi chăm sóc cho cuộc sống của chính mình bằng cách quan tâm đến vấn đề tài chính, sức khỏe, và thăm hỏi những người mà tôi quan tâm.

Tôi tận hưởng sự tĩnh lặng và yên bình.


Leo Babauta
BTV Epoch Times Tiếng Anh
Leo Babauta là tác giả của sáu cuốn sách; là tác giả của blog Zen Habits với hơn 2 triệu người đăng ký, và cũng là chuyên gia của một số chương trình trực tuyến giúp bạn làm chủ thói quen của mình. Truy cập ZenHabits.net

Hoàng Long biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc tại The Epoch Times.

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn