Mỗi động tác vũ đạo trong múa cổ điển Trung Hoa đều chứa đựng nội hàm sâu sắc

Dưới đôi mắt của những người trong nghề, múa cổ điển Trung Hoa và múa ballet là có sự khác biệt tựa như ngày và đêm, nhưng đối với những khán giả bình thường tại rạp hát, thì rất có thể dễ nhầm lẫn giữa múa cổ điển Trung Hoa và múa ballet, đặc biệt là kể từ khi các trường dạy múa và các công ty ở Trung Quốc sử dụng một sự kết hợp giữa múa cổ điển Trung Hoa và múa ballet.

Trong một video trên nền tảng Shen Yun Zuo Pin, cô Angelia Wang, nữ nghệ sĩ múa chính của Đoàn Nghệ thuật Biểu diễn Shen Yun có trụ sở tại thành phố New York, đã giải khai sự nhầm lẫn này bằng cách so sánh sáu đặc điểm khác biệt giữa múa cổ điển và múa ballet.

Múa cổ điển Trung Hoa gắn liền một cách chặt chẽ với nền văn minh Trung HOa 5,000 năm, các triều đại nối tiếp nhau càng làm phong phú thêm loại hình nghệ thuật này. Một nghệ sĩ múa mang trong mình nền văn hóa và lịch sử như vậy sẽ có năng lực để biểu đạt vẻ đẹp tuyệt vời đó.

Tư thế và Đường nét

Trong múa cổ điển Trung Hoa, chuyển động vòng tròn là hình dáng quan trọng nhất. Các động tác vũ đạo luôn luôn uyển chuyển và tạo thành hình cung tròn.

Tuy nhiên, trong múa ballet, đường nét mới là thứ khiến các nghệ sĩ múa trở nên trang nhã và [giữ được trạng thái] thăng bằng. Cánh tay và đôi chân của các nghệ sĩ múa ballet thường duỗi thẳng và các góc độ mà đầu, thân trên và tứ chi tạo ra là vô cùng nghiêm ngặt.

Cô Wang chỉ ra rằng sự khác biệt giữa hai phong cách múa là có nguồn gốc sâu xa từ chính nền văn hóa tương ứng của họ. “Văn hóa phương Tây chú trọng tả thực. Hội họa phương Tây nhấn mạnh đến sự tinh chuẩn của các đường nét, góc độ, phối cảnh và màu sắc – rất chú trọng đến hình thức.” Ngược lại ở Trung Hoa, các bức tranh không có độ chính xác cao như vậy, nhưng giá trị của chúng lại nằm ở việc tả ý sau mỗi từng nét vẽ. “Múa ballet nhấn mạnh vào các đường nét xinh đẹp. Mỗi động tác cần phải là một bức tranh hoàn mỹ … Ngược lại, múa cổ điển Trung Hoa, chú trọng vào cảnh giới nội tâm của người nghệ sĩ.”

Động tác chân

Như cô Wang mô tả, sự khác biệt ở các động tác chân giữa hai phong cách múa là vô cùng dễ nhận thấy với các nữ nghệ sĩ múa. Các nữ nghệ sĩ múa ballet thường được nhìn thấy với mũi ngón chân hoặc là bàn chân luôn ở một trong năm tư thế mà ngón chân của họ đều hướng ra bên ngoài, tạo nên một dáng vẻ vô cùng tinh tế.

Các nữ nghệ sĩ múa cổ điển Trung Hoa yêu cầu phải thành thục kỹ thuật di chuyển nhanh nhẹ của bàn chân họ từ phía gót cho đến ngón chân trong mỗi từng bước đi. Bàn chân chạm xuống sàn từ vị trí gót, tiếp đến là phần lòng bàn chân, đầu bàn chân và cuối cùng là ngón chân [chạm sàn]. Loại động tác chân này, được gọi là “viên trường” trong Hoa ngữ, tạo nên ấn tượng như là các nghệ sĩ múa đang bay bổng uyển chuyển trên sân khấu vậy.

Các hình thái chuyển động

Trong múa cổ điển Trung Hoa, các chuyển động của cánh tay và chân bắt đầu từ phần ngực và phần hông. Luồng chuyển động này bắt đầu từ một động tác nhẹ nhàng qua bên trái trước khi chuyển qua bên phải và cũng bắt đầu với một chuyển động nhẹ qua bên phải trước khi chuyển qua bên trái. Còn đối với múa ballet, phần lớn các động tác đều tập trung ở đôi chân trong khi những chuyển động của đôi tay rất hạn chế.

Các động tác xoay cũng tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa múa ballet và múa cổ điển Trung Hoa. Với múa ballet, động tác xoay và chuyển hướng hầu hết là thực hiện trên một mặt phẳng ngang. Trong khi với múa cổ điển Trung Hoa, đích thực là một “cối xay gió,” động tác xoay theo phương đứng được sử dụng chủ yếu. Động tác xoay này có thể thực hiện tại chỗ hoặc là trong khi di chuyển.

Lịch sử của các vũ điệu

Theo trung tâm Atlanta Ballet, loại hình múa này đã xuất hiện từ thời kỳ Phục Hưng Ý ở thế kỷ 15 và đã đạt tới đỉnh cao dưới triều đại Vua Louis XIV của nước Pháp. Vua Louis đã hệ thống hóa các tiêu chuẩn của múa ballet, điều mà đến tận hôm nay vẫn đang được áp dụng. Múa ballet bắt đầu với các vũ điệu cung đình và do đó tuân theo các nghi thức của cung đình.

Trong khi đó, múa cổ điển Trung Hoa chỉ mới được tiêu chuẩn hóa trong thời kỳ gần đây, tuy nhiên loại hình múa này bản chất đã có sự kết hợp với vũ điệu cung đình Trung Hoa, với võ thuật, với nghệ thuật sân khấu Trung Hoa, và với tất cả những gì tinh hoa nhất của mỗi triều đại xuyên suốt nền văn minh 5,000 năm của đất nước Trung Hoa.

Hít thở và sự phối hợp hơi thở

Múa cổ điển Trung Hoa kết hợp việc hít thở một cách có mục đích vào mỗi khía cạnh của điệu múa. Thực tế, cô Wang nói rằng việc hô hấp, vận khí chính là “linh hồn của múa cổ điển Trung Hoa. Khả năng khống chế hơi thở của người nghệ sĩ sẽ quyết định mức độ hiệu quả triển hiện vũ đạo của một nghệ sĩ trình diễn.”

Hít thở không phải là một yếu tố cần thiết trong múa ballet. Trong khi trình diễn múa ballet, các nghệ sĩ cố gắng làm cho các động tác dường như vô cùng nhẹ nhàng. Họ cố gắng tạo ra ấn tượng rằng mình không cần thở.

Rèn luyện cơ bắp

Các cơ bắp được sử dụng trong múa cổ điển Trung Hoa là những cơ bắp được sử dụng trong các hoạt động thường ngày như là chạy bộ hoặc chơi thể thao. Vì vậy, khi các nghệ sĩ múa sinh hoạt trong cuộc sống thường nhật, họ cũng đang tăng cường các cơ bắp mà họ sẽ sử dụng trên sân khấu vậy.

Đối với múa ballet, các vũ công yêu cầu phải hướng mũi chân của họ ra ngoài để kích hoạt một nhóm cơ đặc biệt. Các cơ bắp ở chân của các nghệ sĩ múa ballet có sự khác biệt rõ ràng với các cơ bắp ở chân của các nghệ sĩ múa cổ điển Trung Hoa.

Thời gian sắp tới, khi đoàn Nghệ thuật Biểu diễn Shen Yun lưu diễn đến địa phương của quý vị, quý vị hãy cố gắng nhận dạng tất cả những điều mà cô Wang đã nói và tự mình hãy khám phá xem điều gì đã làm nên sự độc đáo của múa cổ điển Trung Hoa nhé.

Để tìm hiểu thêm về những đặc điểm khác biệt giữa múa cổ điển Trung Hoa và múa ballet, mời quý vị xem thêm các video của cô Angelia Wang.


Maria Han
BTV Epoch Times Tiếng Anh

Hoàng Long biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc tại The Epoch Times

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn