Chúng ta có thể làm cho cuộc sống tốt đẹp trở nên khả thi bằng cách đẩy lùi tinh thần của thời đại này

Hãy đối mặt với nó: Các thuật toán đã tốt và thậm chí còn tốt hơn nữa.

Mọi thứ, từ những gì bạn nhìn thấy trên các feed Instagram của mình, các đề xuất sản phẩm bạn nhận được trên Amazon cho đến video được hiển thị trên YouTube và những chỉ đường cụ thể do Google Maps cung cấp cho bạn đều được định hình bởi các thuật toán mạnh mẽ vốn xử lý lượng lớn dữ liệu để cung cấp cho bạn một trải nghiệm được điều chỉnh độc đáo theo sở thích của bạn.

Một thế giới không có thuật toán đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ có ít điều đẹp đẽ hơn để thưởng thức và sẽ là một bước thụt lùi ngay lập tức về mặt tiện lợi và cá nhân hóa.

Mặc dù những lợi ích tiêu dùng này có thể đo lường được, nhưng việc định lượng chi phí sinh hoạt trong một thế giới bị thống trị bởi các thuật toán lại khó khăn hơn. Tôi tin rằng có một hiện trạng mạnh mẽ để đẩy lùi lực lượng này và bảo tồn một không gian cho những ý tưởng xưa cũ hơn phát triển.

Hiệu quả đối lập với cuộc sống tốt đẹp

Giống như nhiều khía cạnh của cuộc sống hiện đại, các thuật toán đã giúp cuộc sống của chúng ta trở nên dễ dàng và dễ đoán hơn. Chúng làm việc hiệu quả một cách đáng kinh ngạc.

Nhưng tôi lo lắng rằng chúng ta đang củng cố một nền văn hóa quá coi trọng sự thoải mái, sự mới lạ và tiện nghi mà bỏ qua những đặc điểm khác liên quan đến một xã hội năng động, lành mạnh—như chấp nhận rủi ro, phiêu lưu và tinh thần độc lập.

Thay vì nuôi dưỡng thế hệ tiếp theo là những người dám nghĩ dám làm và những doanh nhân đầy tham vọng, chúng ta đang ngày càng trở nên tự mãn hơn. Cuối cùng, việc này sẽ bị đẩy tới giới hạn/nợ gì phải trả nấy.

Bên cạnh đó, tôi nghĩ rằng chúng ta cần nhiều người hơn nữa chống lại lối sống thuật toán một cách có chiến lược và sáng tạo, ngay cả khi thừa nhận vai trò quan trọng mà thuật toán sẽ góp phần trong tương lai chúng ta.

Hành động phản kháng này có thể không hiệu quả trong thời gian ngắn (tại sao không sử dụng quyết định của mình nhiều hơn nữa [thay] cho những thuật toán mạnh mẽ này?), nhưng tôi nghĩ chúng ta cần bảo tồn một thứ cốt yếu trong tinh thần con người: một tập hợp các giá trị tạo nên cuộc sống tốt đẹp nhất có thể, chứ không chỉ đơn thuần được tối ưu hóa để mang lại sự thoải mái hơn, bảo mật cao hơn hoặc trải nghiệm trực tuyến hấp dẫn hơn.

Hiện trạng chống lại các thuật toán

Vấn đề tôi đang cố gắng đưa ra là một điểm có nhiều sắc thái, nhưng tôi nghĩ rằng tôi có một phép loại suy hữu ích.

Tôi nghĩ thật đáng kinh ngạc khi rất nhiều người trong chúng ta hiện đang sống trong một thế giới dư thừa thực phẩm. Trong 100 năm qua, thực phẩm đã trở nên rẻ hơn, có hương vị hấp dẫn hơn và tiện lợi hơn bao giờ hết trong lịch sử. Tôi mừng thay cho thành tựu này và hy vọng xu hướng này sẽ tiếp tục.

Tuy nhiên, không khó để tìm ra những vấn đề do sự phát triển này gây ra. Một báo cáo được công bố vào năm 2020 bởi Trung tâm Thống kê Y tế Quốc gia cho biết con số đáng kinh ngạc là 76% người Mỹ trưởng thành bị thừa cân, với 43% đáp ứng các tiêu chí về béo phì. Ở một mức độ nào đó, đó là bởi vì các nhà sản xuất thực phẩm có thuật toán phân loại riêng của họ — sự kết hợp giữa giá cả, sự tiện lợi và các loại ngũ cốc nhiều tinh chế, đường và dầu hạt. Thực phẩm sẽ ngon, dễ gây nghiện và là nguyên nhân chính gây ra bệnh tật.

Sống trong một thế giới dư thừa lương thực vừa là một phước lành vừa là một lời nguyền. Nhìn chung, xã hội của chúng ta có lẽ là xã hội được nuôi dưỡng tốt nhất nhưng kém năng động nhất trên trái đất. Và theo một số cách, chúng ta đã phải trả giá.

[Và] phương án không phải là quay trở lại một thế giới trước khi tất cả những tiến bộ này được tạo ra, mà là nuôi dưỡng một tập hợp các giá trị giúp đẩy lùi những nguy cơ của sự dư thừa thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời để lại không gian rộng rãi để tận hưởng những lợi ích của thực phẩm tự nhiên. Các thực hành như tập thể dục, nhịn ăn, tự trồng lương thực và có một tiêu chuẩn ăn uống cân bằng dường như phù hợp với đối sách này.

Tình trạng chống lại các thuật toán [cũng] theo một cách tương tự. Để hưởng lợi và phát triển trong một thế giới tự động hóa, thuận tiện và vâng, là các thuật toán, chúng ta cần đẩy lùi sự tự mãn mà những thuật toán này cổ súy.

Có ba cách đặc biệt gây lo ngại mà các thuật toán định hình chúng ta:

Các thuật toán định hình thế giới quan của chúng ta

Hầu hết các thuật toán hoạt động giống như một hộp đen. Chúng ta không có nhiều quyền kiểm soát đối với những gì chúng ta nhìn thấy hoặc khi chúng ta nhìn ra nó. Trong những năm gần đây, điều đó làm dấy lên lo ngại về sự lan truyền nhanh chóng của thông tin sai lệch và sự hiện diện của bong bóng bộ lọc— mà trong đó mọi người chủ yếu được xem nội dung củng cố quan điểm của mình.

Các thuật toán củng cố mức tiêu thụ thụ động

Một tính năng gây tò mò của các thuật toán là xu hướng chia nhỏ nội dung thành các phần nhỏ hơn và cung cấp chúng lại cho chúng ta trong một luồng những liều dopamine ổn định (dopamine còn gọi là hormone hạnh phúc).

  • Thay vì [nghe] những album, chúng ta phát trực tuyến các đài âm nhạc được cá nhân hóa.
  • Thay vì đọc sách, chúng ta lướt qua các Tweet và hình ảnh.
  • Thay vì xem phim, chúng ta xem các video clip dài 30 giây và các tập phim ngắn.

Các thuật toán hiển thị những thứ tốt nhất trong số những thứ tốt nhất và mang đến trải nghiệm lướt thuận tiện, vô tận, và khuyến khích sử dụng quá mức. Chúng làm tăng mức độ liên quan và sự thuận tiện bằng cách đánh đổi sự ngẫu nhiên, khiến chúng ta bỏ lỡ những trải nghiệm, quan điểm và những tương tác mới có thể thách thức chúng ta hoặc định hình thế giới quan của chúng ta theo những cách không ngờ tới.

Phụ thuộc vào thuật toán làm xói mòn các kỹ năng khác

Trong ngắn hạn, các thuật toán thường là những người ra quyết định tốt hơn con người. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu điều này dẫn đến cái giá phải trả về lâu dài là làm xói mòn các kỹ năng cần thiết để con người phát triển và trưởng thành? Trong một ví dụ có lẽ ngây thơ, chúng ta có thể thấy việc sử dụng GPS đã làm xói mòn khả năng sử dụng bản đồ giấy hoặc đi du lịch mà không cần hỗ trợ công nghệ của chúng ta như thế nào. Có nhiều kỹ năng quan trọng hơn mà chúng ta đang đánh mất và không biết?

Ngoài tất cả những điều này là một câu hỏi đơn giản về ý định nào thúc đẩy thiết kế của thuật toán? Trong rất nhiều trường hợp, các thuật toán dựa trên trí tuệ nhân tạo được thiết kế để thu hút sự chú ý của chúng ta và tách chúng ta khỏi ý kiến của mình.

Những cách nhỏ để chống lại thuật toán

Một tác dụng phụ đáng ngạc nhiên của việc chống lại các thuật toán là bạn bắt đầu sống một cuộc sống thú vị hơn nhiều. Bạn không phải là kẻ sợ công nghệ [luôn] ghét sự tiến bộ hay kẻ cuồng công nghệ [luôn] ham mê với mọi bước phát triển mới, bạn là kẻ đi ngược lại, mở ra một con đường mới cho tương lai và cố gắng nắm giữ những gì tốt nhất của cả hai thế giới.

Bạn đã sẵn sàng để khai thác tinh thần trái ngược bên trong của bạn? Dưới đây là một số cách nhỏ mà bạn có thể bắt đầu ngay hôm nay:

Nhìn ra bên ngoài các thuật toán để học những điều mới.

  • Đọc toàn bộ sách và các bài báo dài trên tạp chí
  • Chống lại sự thôi thúc tra Google từ mọi thứ
  • Khám phá hiệu sách hoặc thư viện để tìm cảm hứng
  • Trò chuyện với những người không giống bạn
  • Hãy thử học một kỹ năng mới mà không cần đọc về nó

Giải trí khi nhìn ra bên ngoài những thuật toán.

  • Tham dự các sự kiện trực tiếp (buổi hòa nhạc, sự kiện thể thao, lễ hội, nhà hát)
  • Đi đến rạp chiếu phim mà không nhìn trước xem những gì đang chiếu
  • Nghe toàn bộ album nhạc trong một lần ngồi [thư giãn]
  • Đăng ký trực tiếp với nhà sản xuất nội dung yêu thích của bạn
  • Xem nhiều phim dài hơn và ít xem video clip trên mạng xã hội hơn

Nhìn bên ngoài các thuật toán cho các mối quan hệ và chuyến phiêu lưu.

  • Tổ chức các bữa tiệc tối (có tính xã hội mà không phải mạng xã hội)
  • Rời khỏi máy tính của bạn và bước vào thế giới tự nhiên
  • Tìm nhà hàng bằng cách khám phá thay vì đọc các bài đánh giá
  • Lái xe mà không cần GPS trừ khi bạn thực sự cần nó
  • Đi du lịch ở đâu đó bạn chưa từng đến trước đây
  • [Tận hưởng] điểm thưởng [thú vị] khi đi du lịch mà không có hành trình

Chống lại thuật toán có thể là một cách vui vẻ và thú vị để sống cuộc sống của bạn. Nó cũng có thể dẫn đến những trải nghiệm mới và thú vị mà bạn sẽ không có được. Vì vậy, hãy ra bên ngoài và bắt đầu khám phá thế giới theo cách độc đáo của riêng bạn!


Mike Donghia
BTV Epoch Times Tiếng Anh
Trang blog This Evergreen Home của anh Mike (cùng với vợ là cô Mollie) là nơi họ chia sẻ những trải nghiệm của mình về cách sống đơn giản, chủ động, và có kết nối trong xã hội hiện đại. Quý vị có thể theo dõi bằng cách ghi danh để nhận bản tin hai lần một tuần.

Tân Dân biên dịch

Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Chia sẻ bài viết này tới bạn bè của bạn